De gemeente en de netbeheerders vormen gezamenlijk een taskforce (red. zie kader) om de gevolgen van het volgelopen elektriciteitsnet aan te pakken.
1 nieuwe oranje schaarstegebied voor opwek
In een aantal nieuwe oranje gebieden is geen extra netcapaciteit beschikbaar en doet Liander onderzoek naar mogelijke oplossingen via congestieonderzoek. De beperkte netcapaciteit geldt soms voor een deel van de plaats. Onderstaand een overzicht van de nieuwe oranje schaarstegebieden; bij opwek – oftewel teruglevering van stroom – gaat het om 1 nieuw oranje schaarstegebied.
12 nieuwe rode schaarstegebieden voor opwek
Voor de volgende plaatsen doet Liander nu een nieuwe melding dat er geen extra netcapaciteit beschikbaar is en congestiemanagement – het afstemmen van vraag en aanbod tussen bedrijven en instellingen – niet mogelijk is. Klanten die extra netcapaciteit wensen, zullen hier moeten wachten totdat het elektriciteitsnet is uitgebreid. Ook hier geldt dat de beperkte netcapaciteit niet altijd geldt voor de gehele plaats, maar voor een deel ervan.
Elektriciteitsstation Hemweg
De congestie die Liander in Amsterdam meldt, betreft elektriciteitsstation Hemweg. Dat voorziet samen met de onderliggende stations in Amsterdam het Westelijk Havengebied, Sloterdijk, Slotervaart, Osdorp, Geuzenveld, Bos en Lommer en een deel van het centrum van elektriciteit. De eerste capaciteitsuitbreiding voor grootverbruikers van elektriciteit aangesloten op station Hemweg komt beschikbaar vanaf eind 2025 door een aantal onderliggende stations van Hemweg los te koppelen.
In het derde kwartaal van 2027 worden de capaciteitsproblemen definitief opgelost door uitbreiding van het station Hemweg. Hierbij is Liander in grote mate afhankelijk van extra capaciteit die Tennet, de beheerder van het hoogspanningsnet, op zijn deel van station Hemweg gaat realiseren. Daarnaast is Liander afhankelijk van de gemeenten Amsterdam en Zaanstad voor tijdige beschikbaarheid van grond en vergunningen voor de verschillende projecten.
Grootschalige uitbreiding
Liander werkt aan een grootschalige uitbreiding van het Amsterdamse elektriciteitsnet. De netbeheerder investeert de komende 5 jaar 1 miljard euro in het energienetwerk in de hoofdstad. Liander bouwt de komende decennia in Amsterdam 17 nieuwe elektriciteitsstations, breidt 11 bestaande stations uit, plaatst ruim 1.000 transformatorhuisjes en legt vele kilometers elektriciteitskabel. Door het tekort aan technici, gebrek aan ruimte en langlopende procedures en vergunningstrajecten kost dit veel tijd.
Om in de periode totdat het net is uitgebreid toch zoveel mogelijk bedrijven en instellingen aan te sluiten, zet Liander in op versnelling van de werkzaamheden, innovaties en tijdelijke oplossingen.
De Amsterdamse taskforceDe taskforce van de gemeente Amsterdam, Liander en TenneT, gaat aan de slag met de energieopgave van de stad. Door de uitbreiding van infrastructuur te coördineren en te versnellen, manieren om de schaarse ruimte op het net op een maatschappelijk verantwoorde manier te verdelen en slimme kortetermijnoplossingen te bedenken om de congestieproblematiek te verzachten. In inmiddels bijna de helft van de hoofdstad kunnen nieuwe grootverbruikers van elektriciteit niet worden voorzien van stroom. Onder deze toekomstige grootverbruikers zitten ook maatschappelijke voorzieningen zoals scholen en aanvragen die belangrijk zijn voor de verduurzaming van de stad. De ontwikkeling van Amsterdam komt daardoor steeds meer onder druk te staan. Liander constateert dat sinds de aankondiging van knelpunten op het Amsterdamse elektriciteitsnet bedrijven grote hoeveelheden elektriciteit contracteren. In 2021 hebben grootverbruikers van elektriciteit in het gebied dat station Hemweg van stroom voorziet 4 keer zoveel elektriciteit aangevraagd als in de afgelopen 10 jaar. Onderhandelen Daan Schut, lid van de raad van bestuur van Alliander, de holding waar netbeheerder Liander onder valt: ‘De vraag naar elektriciteit in Amsterdam is snel extreem hard gestegen. Het elektriciteitsnet in vrijwel de hele stad heeft bijna of helemaal zijn maximale capaciteit bereikt. Wij werken hard aan de uitbreiding van het net. Dat kost veel tijd. Ondertussen moeten we de schaarse capaciteit zo goed mogelijk verdelen. Om deze opgave te versnellen, is het cruciaal dat we de volgende stap zetten in de samenwerking. Door samen de taskforce in te richten, geven we daar invulling aan. Daarbij willen we graag ook intensiever met het bedrijfsleven in gesprek. We zien dat er bedrijven zijn die veel meer capaciteit contracteren dan ze daadwerkelijk nodig hebben. We willen graag met deze bedrijven in gesprek over andere manieren om zekerheid te bieden.’ Havenbedrijven Koen Overtoom, chief executive officer van Port of Amsterdam: ‘Wat Liander schetst, geldt ook voor havenbedrijven. Zij hebben extra stroom nodig om de transitie te maken naar duurzame oplossingen, zoals alternatieven voor de fossiele brandstoffen. Daar heeft iedereen baat bij. Om de druk op het net te temperen, wordt ook gekeken naar alternatieve energiebronnen, zoals hergebruik van warmte en de inzet van waterstof. Ook gaan wij met de grootverbruikers in de haven in gesprek in hoeverre zij hun gecontracteerde vermogen kunnen afstemmen en eventueel delen met andere bedrijven.’ De taskforce levert begin 2022 een eerste plan op. In dit plan zal staan hoe betrokken partijen versneld de nodige netuitbreidingen gaan realiseren en tijdelijke oplossingen gaan implementeren die ervoor zorgen dat ten tijde van congestie de ontwikkelingen in de stad zo min mogelijk stil komen te staan. |
De juni 2024-editie van Solar Magazine is verschenen. Het tijdschrift bevat artikelen over de toekomst van de Nederlandse pv-markt, het potentieel van de directe lijn, balkonzonnepanelen en het verhogen van het zelfverbruik.