Onderzoek WUR: met aandacht voor landschap ontstaat nieuwe generatie zonneparken

Een van de onderzoeken die in dat kader loopt, is dat van landschapsarchitect en onderzoeker Dirk Oudes. Hij focust zich daarbij op de interactie tussen grootschalige pv-systemen en het landschap. Dat moet uiteindelijk uitmonden in een typologie waarin de voor- en nadelen helder zijn vastgelegd. ‘Het creëren van duidelijkheid draagt bij aan nuancering in de publieke discussie, het formuleren van helder beleid en overwogen ontwikkelkeuzen.’

Het Solar Research Programme van WUR zag in 2019 het levenslicht. Het aandeel zonne-energie in de energieproductie groeit. Dit wordt ook gereflecteerd in de onderzoeksfocus van het kennisinstituut. Vreemd is dat niet. Grootschalige landgebonden pv-projecten hebben immers een wezenlijke invloed op het landschap, het ruimtegebruik, de bodem, de planten en de dieren.

Krachten bundelen
‘Daarmee raken de ontwikkeling en realisatie van zonneparken aan het wetenschappelijk domein van al onze vakgroepen’, aldus Oudes. ‘Steeds meer van onze mensen hielden zich ermee bezig: klimaatwetenschappers, bestuurskundigen, ecologen, economen, biologen… Ze zochten elkaar steeds vaker op, bijvoorbeeld om elkaar te leren kennen, onderzoeken te bespreken en kennis te delen. Daarbovenop vroeg de nationale overheid ons in beeld te brengen wat we al weten over zonneparken en hun impact. Dat heeft uiteindelijk geresulteerd in het bundelen van de krachten binnen één researchprogramma. Ook mijn onderzoek valt daarbinnen.’

Speelplekken
Dirk Oudes zit in het laatste jaar van zijn promotieonderzoek bij WUR dat is vormgegeven in samenwerking met de Academie van Bouwkunst Amsterdam. Dat onderzoek, bij promotor Sven Stremke, richt zich op grootschalige landschapstransformaties in de energietransitie. Daarbij zoomt hij in op zonneparken, allereerst in een vergelijkende casestudie naar installaties in de Europese Unie. Daarbij is het doel in beeld brengen welke ruimtelijk keuzen mogelijk zijn. Het inzicht dat zo ontstaat, kan helpen in de discussies rondom zonneparken, besluitvorming en ontwerpprocessen.

Oudes: ‘Er wordt al vanaf het begin van dit millennium gezocht naar manieren om zonneparken meer te laten zijn dan alleen elektriciteitscentrales. Dat gebeurt in binnen- en buitenland. Je ziet dat ook terug in de praktijk. Een van de mooie voorbeelden is dicht bij huis gebouwd. Zonnepark De Kwekerij in Bronckhorst telt 7.000 zonnepanelen en is goed voor 2 megawattpiek. Tegelijkertijd is het een natuurpark van 7,5 hectare met wandelpaden, speelplekken en wadi’s. Dat is echter een uitzonderlijk project. In Nederland zijn we geneigd te denken dat we een trendsetter zijn op dit gebied, misschien omdat ruimte hier zo schaars is. Het tegengestelde is echter het geval, zeker waar het gaat over de combinatie van grote installaties – laten we zeggen vanaf 50 megawattpiek – met ecologie en recreatie.’

Lees hier het volledige artikel ‘Met aandacht voor landschap ontstaat een nieuwe generatie zonneparken’ in de december 2020-editie van Solar Magazine.