‘De Europese normen over straatverlichting moeten eenvoudiger en een update krijgen’

Het resumé van Wout van Bommel is indrukwekkend. Hij was onder andere voorzitter van Stichting Onderzoek Licht en Gezondheid, werkte meer dan 3 decennia voor Philips Lighting, is al meer dan 15 jaar consulting professor aan Fudan University en auteur van de boeken ‘Road Lighting’ en ‘Interior Lighting’, uitgegeven bij Springer… Tijdens de lezingen die hij over de hele wereld geeft, is de kwaliteit en veiligheid van straatverlichting een van de leidende thema’s. Dat is niet voor niets het geval. ‘Ook in dit lichtdomein zie je nog te veel slechte installaties, onder andere vanwege een gebrek aan kennis bij bedrijven en hun opdrachtgevers.’

In je colleges, bijvoorbeeld voor de NSVV en de lichtcommunity in Shanghai, is straatverlichting een belangrijk aandachtsveld. Waarom?
‘Sinds de introductie van led is het veel moeilijker om een goede lichtinstallatie te maken. Met die opmerking begin ik vaak mijn lezingen over straatverlichting. De reacties lopen dan uiteen van instemmend geknik, verbazing tot weerstand. Maar het is natuurlijk waar. Vanwege de lichtkarakteristiek van gasontladingslampen was dat vroeger veel gemakkelijker. Het goede nieuws is dat het wel kan met led, en veel kosten- en energiezuiniger dan met gasontladingslampen, als je er maar genoeg verstand van hebt. Dat is de boodschap.’

Het vereist expertise?
‘Je kunt tegenwoordig een lichtontwerp maken met behulp van software die je overal kunt downloaden. Een kind kan de was doen. Maar dat geldt niet voor de interpretatie van de getallen die eruit rollen. Juist dat is cruciaal. Het creëren van een optimale straatverlichting is afhankelijk van ontzettend veel factoren; de hoogte van de armaturen, de optiek, de combinatie van led- en drivermodules, het vlak dat je beschijnt, de omstandigheden… Het is ontzettend complex. Daarom worden er nog te veel slechte installaties aangelegd. Dat is zorgwekkend, omdat dat investeringen voor tientallen jaren zijn, maar allereerst uit het oogpunt van veiligheid.’

Verblinding is daarbij een van de grote issues…
‘Dat is slechts een van de problemen, maar natuurlijk wel een belangrijk sinds led de norm is. Het is ook een zaak waar nog veel over valt te leren. Los van al die eisen waaraan een goed ontwerp moet voldoen, weten we nog te weinig over de menselijke factor bij het voorspellen van de kans op verblinding. Zo is pas sinds kort bekend dat de ganglioncellen in ons oog – zenuwknooppunten op ons netvlies – beschouwd kunnen worden als een uitstulping van onze hersenen die een belangrijke rol spelen bij verblinding. Hoe dat exact werkt, weten we nog niet.’

Lees het volledige artikel ‘De Europese normen moeten eenvoudiger en een update krijgen’ hier in de december 2020-editie van LED Magazine.