Eindhoven over zonneparken: wens voor 100 procent lokale financiële deelname

Eindhoven verwacht met de daken van gebouwen en woningen 10 procent van de energiebehoefte van het jaar 2050 op te wekken. In het nieuwe beleidskader wordt een antwoord gegeven wanneer en onder welke condities energieopwekking op de grond mogelijk is met zonnepanelen en windmolens.

Alleen in buffer- en pauzelandschappen
Over het algemeen wil Eindhoven overwegen zonneparken alleen toe te staan in pauzelandschappen en bufferlandschappen. Pauzelandschappen zijn braakliggende terreinen die wachten op een nieuwe bestemming, of groene terreinen die de bestemming natuur hebben maar nog niet de kwaliteit die daarbij hoort, zoals agrarisch terrein waar tijd nodig is voor bodemherstel. Bufferlandschappen zijn zones rond grootschalige infrastructuur.

De gemeente heeft hiertoe een zonneladder gedefinieerd waarin de voorkeur voor locaties voor zonneparken is weergegeven:

1. Bebouwing eerst
   1. Op daken en verharding, bestaand of nieuwbouw
2. Overbruggen van functies in ruimte of tijd
   1. Bufferlandschappen (overbrugging in ruimte): langs grootschalige infrastructuur
   2. Pauzelandschappen (overbrugging in tijd): transitie naar bebouwd of transitie naar natuur

Bovenstaande terreinen kunnen in aanmerking komen voor een tijdelijk zonnepark, voor een periode van 15-25 jaar. Na die tijd zal energieopwekking mogelijk anders worden toegepast, met een andere ruimtevraag, en krijgen de pauzelandschappen hun nieuwe functie.

Voor grootschalige opwekking van energie door windturbines is in Eindhoven volgens de gemeente bijna geen mogelijkheid, door onder andere ruimtegebrek en veiligheidsbeperkingen. ‘In de nabijheid van de infrastructuur aan de zuidrand van Eindhoven zou eventueel een windmolen passen. Dit zal in regionaal verband verder moeten worden opgepakt om een cluster van molens te kunnen realiseren, zoals vereist volgens provinciaal beleid’, aldus de gemeente in het beleidskader.

Voorwaarden voor ontwikkeling
Als een gebied in aanmerking komt voor een zonne- of windproject zijn er vervolgens randvoorwaarden voor het ontwerp en de inrichting. Daarbij staat vooral natuurontwikkeling en duurzaamheid centraal. Landschappelijke inpassing, aandacht voor natuurwaarden en biodiversiteit moeten worden meegenomen in het ontwerp. Daarbij moeten zonneparken worden gebouwd met duurzame materialen en demontabel zijn. Om te garanderen dat de uiteindelijke afbouw van het project (na maximaal 25 jaar) daadwerkelijk gerealiseerd wordt, moeten door de initiatiefnemer hiervoor middelen gereserveerd worden, bijvoorbeeld via een fonds.

Participatie
Bij de ontwikkeling van een zonnepark staat voor de gemeente participatie van omwonenden voorop, op 2 manieren. De omwonenden van een zonnepark moeten ten eerste vroeg in het proces worden betrokken bij de locatiekeuze en de inrichting. Ten tweede moet de opbrengst van het zonnepark ten goede komen aan de omgeving. Daar zijn diverse financiële constructies voor mogelijk; welke constructie gekozen wordt is afhankelijk van de uitkomst van het participatietraject. Het streven van Eindhoven is dat 100 procent in eigendom van inwoners en bedrijven in Eindhoven is, waarbij zij kunnen meeprofiteren van de winst van zowel exploitatie-opbrengsten als van de overheidssubsidie. De ondergrens is 50 procent in eigendom van inwoners.

De gemeenteraad stemt op 16 september over het beleidsvoorstel.