Proefproject Buurzame Stroom leidt voor Gent tot 2.535 zonnepanelen

Bewoners en bedrijven uit de Gentse wijken Sint-Amandsberg en Dampoort spraken begin 2018 de ambitie uit om samen minstens 5.000 vierkante meter zonnepanelen in de wijk te leggen.

Verdubbeling
Buurzame Stroom heeft gezorgd voor zonnepanelen op 102 woningen van gezinnen en op 2 appartementsgebouwen, 8 huurwoningen, 2 scholen en 8 gebouwen van bedrijven en organisaties. Daarbij werd ook ingezet op kwetsbare gezinnen en gezinnen met een andere thuistaal dan het Nederlands. In totaal zorgde Buurzame Stroom voor 2.535 bijkomende zonnepanelen, goed voor 720 kilowattpiek. Dat is een verdubbeling van de capaciteit in de buurt en voldoende voor het gemiddeld jaarverbruik van 204 Gentse gezinnen.

Het collectieve project werd geleid door energiecoöperatie Energent. Ook partners Partago, Eandis, Universiteit Gent, Samenlevingsopbouw Gent, de Energiecentrale en Ecopower werkten mee aan een wijk waar groene elektriciteit centraal staat. In een rapport bundelen de partners nu meer dan 40 aanbevelingen voor de grootschalige, sociale uitrol van zonne-energie. Die gaan van Europees over federaal en Vlaams tot gemeentelijk niveau.

Gent Knapt Op
Uit Buurzame Stroom blijkt het belang van een aanpak op maat van verschillende groepen. Voor gezinnen met een eigen woning met een goed geïsoleerd dak moet ingezet worden op campagnes over de rendabiliteit van de investering, het wegnemen van zorgen bij de werken en goedkope, langlopende leningen. Voor zeer kwetsbare huiseigenaars kan dat gecombineerd worden met een fonds voor noodkopers waarin zij een investeringsbedrag en gratis begeleiding krijgen voor de totaalrenovatie. De overheid betaalt de werkzaamheden volledig in die gevallen. Bij verkoop of overlijden vloeit de meerwaarde dan terug naar de overheid. Een vergelijkbare aanpak wordt al toegepast in het project Gent Knapt Op, waarbij 100 woningen zullen worden gerenoveerd.

Voor huurders, appartementsbewoners en mensen met een ongeschikt dak ligt het minder voor de hand zonnepanelen te installeren. Het zogenaamde zonnedelen biedt volgens de betrokkenen voor deze groepen wel kansen. Daarbij kunnen mensen investeren in zonnepanelen in de buurt, bijvoorbeeld op een school of een bedrijf met een groot dak. De opbrengst van die zonnepanelen wordt via de digitale elektriciteitsmeter rechtstreeks van hun energiefactuur afgetrokken. Ook energiegemeenschappen bieden kansen. Dat zijn burgers die samenwerken om samen elektriciteit te produceren, zoveel mogelijk zelfgeproduceerde elektriciteit te verbruiken en elektriciteit te verhandelen, al dan niet binnen de gemeenschap, of te delen.

Om zonnedelen en energiegemeenschappen in de praktijk te laten doorbreken, zijn er financiële incentives nodig - zoals een aparte bandingfactor dan wel investeringssteun - voor lokale, door burgers gedragen zonneprojecten. De Vlaamse overheid heeft daarvoor de sleutel in handen.