‘Integrale benadering effectief om congestie op elektriciteitsnet op te lossen’

Het onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met netbeheerder Liander. De centrale onderzoeksvraag van Hoefnagels was ‘Hoe kunnen we een integraal netontwerp inzetten om verstoppingen op de distributienetten te voorkomen?’

Realisatietijden

De grote hoeveelheid aanvragen voor zonneparken leidt op verschillende plekken in het elektriciteitsnet van Liander en andere netbeheerders tot congestie. De meest traditionele oplossing is het uitbreiden van de netten, maar dat is kostbaar en kan lange realisatietijden hebben. Een alternatief is volgens Hoefnagels een integrale benadering waarbij verschillende energiedragers zoals elektriciteit, warmte en waterstof met elkaar worden gecombineerd.

Ze nam daarbij een kabel in Kollum, bracht alle ontwikkelingen in beeld en ging met stakeholders in gesprek over mogelijke oplossingen. Hoefnagels: ‘Ik heb het nut van een integrale benadering onderzocht aan de hand van deze casus in Friesland. Een middenspanningskabel in het gebied is nagenoeg vol, door onder meer de recente aansluiting van een zonnepark. Er zijn daar meer partijen die een netaansluiting willen voor duurzame opwek. Ik ben op zoek gegaan naar een aantal alternatieve netontwerpen waarmee deze duurzame capaciteit wél op het net zou passen. Daarbij heb ik gebruikgemaakt van een integrale benadering om duurzaam opgewekte elektronen op piekmomenten om te zetten naar warmte of waterstof. In mijn onderzoek heb ik nauw samengewerkt met lokale partijen om ervoor te zorgen dat de netontwerpen aansloten bij de lokale belangen.’

Warmtevraag

Een van de opties is een warmtenet in een landelijk gebied. ‘Warmtenetten worden vaak geassocieerd met stedelijke gebieden met een geconcentreerde warmtevraag’, duidt Hoefnagels. ‘De relatief korte stukjes pijp in de stad zorgen voor een laag warmteverlies en daardoor lage kosten. In landelijke gebieden gaan deze (technische) voordelen niet op. Maar wanneer je met een bredere blik kijkt naar de totale waarde van een warmtenet, kan een ruraal warmtenet mogelijk wel degelijk aantrekkelijk zijn. Het kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat moeilijk te isoleren panden tóch gasloos gemaakt kunnen worden. In het stukje Friesland dat ik heb bestudeerd, stonden veel monumentale boerderijen die profijt kunnen hebben van een hogetemperatuurwarmtenet. Uit mijn onderzoek bleek dat de combinatie van zonnepanelen, warmtepompen, seizoensopslag en een warmtenet daar de beste oplossing was. Ook de stakeholders waren enthousiast: er zijn plannen gemaakt om de aanleg van een warmtenet in de regio nader te onderzoeken.’

Goede afstemming

Uit het onderzoek van Hoefnagels is dus gebleken dat een integrale benadering effectief kan zijn om netcongestie op te lossen, vaak zonder verzwaring van de elektriciteitsnetten. Hoefnagels: ‘Hiervoor is een goede afstemming van energietechnologieën zoals elektrolyzers en warmtepompen nodig. Een integrale benadering kan op heel veel niveaus waarde opleveren: het kan bijvoorbeeld zorgen voor een grotere integratie van duurzame energie, meer klimaatwinst, en grotere sociale waarde voor huishoudens en ondernemers. De energietransitie is daarmee niet alleen technisch maar ook een sociaal vraagstuk.’