Solar Energy Application Centre: markt van vijftig miljard euro in 2020

De toepassing van zonne-energie in Nederland blijft sterk groeien. Nu zijn het nog vooral standaard pv-panelen die een groeiend aantal daken van huizen en gebouwen met schone energie uitrusten. Gebouwgeïntegreerde pv-toepassingen (BIPV) zullen een hoge vlucht gaan nemen, voorziet directeur Wiep Folkerts van Solar Energy Application Centre (SEAC). Folkerts verwacht in 2020 een omzet van vijftig miljard euro in BIPV, waarvan de helft in Europa. 'Het markpotentieel is enorm. Bouwers, architecten en installateurs kunnen een toenemend en rijk gevarieerd aanbod van mooie, veelzijdige en multifunctionele geïntegreerde pv-producten tegemoet zien, die in Nederland worden geproduceerd.'

Het thema gebouwgeïntegreerde toepassingen van pv komt uitvoerig aan bod tijdens het Solar Event, het business-to-business evenement voor de zonne-energiebranche tijdens de vakbeurs Energie 2013, van 24 tot en met 26 september in de Brabanthallen in ’s-Hertogenbosch.

Wie de nieuwbouw van station Utrecht CS bekijkt, ziet dat in de nieuwe glazen perronkappen zonnecellen zijn geïntegreerd. Ook de eerste kantoren krijgen dak- en gevelelementen waar zonnecellen in zijn verwerkt. Voorbeelden zijn de nieuwe kantoorgebouwen van energiebedrijf Eneco in Rotterdam en de Rabobank in Alkmaar. Het zijn de voorboden van BIPV. Op de High Tech Campus in Eindhoven beschrijft directeur Wiep Folkerts van SEAC de bijna oneindige mogelijkheden van gebouwgeïntegreerde toepassingen van pv. De in 2012 gestarte samenwerking tussen ECN, TNO en Holland Solar wil gebouwgeïntegreerde pv-toepassingen naar de markt brengen. In een eind 2012 verschenen inventarisatie door SEAC staan meer dan tachtig BIPV-productlijnen op een rij, van losse pv-dakpannen tot complete gevel- en daksystemen.

'Er komen steeds meer BIPV-producten beschikbaar', zegt Folkerts. 'Veel producten zijn gebaseerd op bekende bouwmaterialen als metaal en glas.' De kracht van BIPV, benadrukt de SEAC-directeur, is multifunctionaliteit. 'De pv-panelen die je nu om ons heen ziet, hebben maar één functie: elektriciteit opwekken. Bij een gebouwgeïntegreerde toepassing komen daar tal van functies bij, zoals geluidsisolatie en het lekdicht maken van gevel- en dak constructies. Bij een glazen overkapping zorgen de [v-elementen voor schaduw, zodat het geen broeikas wordt. Ook worden koud-buigbare glassoorten gebruikt, die pas op de bouwplaats hun definitieve vorm krijgen. Niet alleen kunnen de vlakke delen dan makkelijker vervoerd worden, ook de dakconstructie is flexibel in design. Dit soort toepassingen staat mijlenver af van de standaard zonnepanelen. Bovendien maak je een dubbelslag want je investeert tegelijkertijd in een bouwmateriaal en zonne-energie.' Folkerts kent voorbeelden waarin investeringen in BIPV-toepassingen in tien jaar tijd worden terugverdiend. 'Dat is alleszins acceptabel. Ik voorzie dat de kostprijs van BIPV-producten alleen maar omlaag zal gaan. Intussen blijven ze wel ongekende diversiteit bieden.'

Folieachtige toepassingen
In gebouwgeïntegreerde pv worden nu zonnecellen van kristallijn silicium gebruikt. 'Dat zijn op dit moment de belangrijkste succesvolle BIPV-toepassingen', licht Folkerts toe. 'Er zijn nog weinig dunnefilmproducten op de markt. Maar ook die gaan beslist een rol spelen met in dit geval weer heel speciale producten. Folieachtige toepassingen bieden nog meer vormvrijheid bij gekromde oppervlakken. Lichtgewicht materialen als deze vormen een oplossing voor constructies met weinig draagvermogen.'

Fysieke integratie van pv in gebouwen en infrastructuur en in het landschap is daarnaast nodig om serieus stappen te zetten met grootschalige zonne-energie. Ook slimme toepassingen in tuinbouwkassen zullen de komende jaren worden onderzocht, aldus Folkerts. “Zonne-energie is straks overal ons om heen.' Folkerts betoogt dat de ontwikkeling van BIPV economische kansen biedt voor de BV Nederland. 'We kunnen ons over niet al te lange tijd onderscheiden met een gevarieerd aanbod van hoogwaardige bouwproducten die volop architectonische vrijheid geven, ook in kleurstelling, en dus veel toegevoegde waarde bieden. De bouwsector kan straks uit honderden typen BIPV-bouwelementen kiezen. Er liggen ongelooflijke kansen die producten te gaan maken.' Folkerts verwacht in 2020 een omzet van vijftig miljard euro in BIPV, waarvan de helft in Europa. Het BIPV-aandeel beslaat op dit moment één tot twee procent van de [v-markt. “De verschillende partijen in de bouw moeten zich niet langer achter elkaar verschuilen, maar de handschoen oppakken. Wij zullen die handschoen gaan aanreiken met een steeds groter aanbod mooie en veelzijdige BIPV-producten.' Voor de toepassing van BIPV is in veel gevallen specifieke elektronica nodig, zoals power optimizers en micro-omvormers. Eind september opent SEAC op dit gebied een onderzoeksopstelling. Op het Solar Event tijdens de vakbeurs Energie 2013 zal brancheorganisatie Holland Solar samen met verschillende van haar leden dagelijks een programma met lezingen over BIPV verzorgen. Ook op de beursvloer zijn tal van exposanten met gebouwgeïntegreerde pv-oplossingen terug te vinden.