Vlaamse bouwregels voor kantoren op de schop, batterij telt nu officieel mee voor energieprestatie

Die aanpassing vloeit voort uit de Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD), die voorschrijft dat lidstaten energieopslag moeten integreren in de energieprestatie van gebouwen. Branchevereniging ODE Vlaanderen bracht de plannen onder de aandacht van de sector. De aanpassingen gelden voor EPN-gebouwen, de officiële aanduiding voor niet-residentiële eenheden in de EPB-regelgeving. Belangrijk voorbehoud: de Vlaamse Regering heeft de wijzigingen op dit moment nog niet definitief goedgekeurd.

Batterij in de EPB-software

Concreet kan voor elk EPN-gebouw worden ingevoerd of er elektrische opslag aanwezig is, op het niveau van de EPN-eenheid. De batterijcapaciteit – uitgedrukt in kilowattuur – wordt meegenomen bij de berekening van het E-peil en de energiescore op het EPC. 

Voor projecten met een bouwaanvraag vóór 1 januari 2027 heeft de nieuwe regeling geen gevolgen.

Enkel eigenverbruik zonnepanelen

Tegelijk gaat de manier waarop zonnepanelen het E-peil beïnvloeden grondig op de schop. Vandaag de dag wordt de volledige productie van een zonnepaneelinstallatie in mindering gebracht op het E-peil, ongeacht hoeveel van die stroom het gebouw daadwerkelijk zelf verbruikt. Dat leidt tot een situatie waarbij een grote installatie op een groot dak het E-peil fors kan verlagen, ook als het gebouw een groot deel van die stroom teruggeeft aan het elektriciteitsnet. Vanaf 2027 telt enkel het werkelijk verbruikte deel mee – het eigenverbruik.

Daarin speelt de batterij een directe rol. Door overtollige zonnestroom op te slaan en later te gebruiken, vergroot een batterij het eigenverbruik van het gebouw. Hoe hoger het eigenverbruik, hoe groter de energiereductie die aan de pv-installatie wordt toegeschreven. Een batterij bij zonnepanelen levert in de nieuwe rekenmethode daardoor volgens ODE Vlaanderen een dubbel voordeel op: hij vergroot het eigenverbruik én telt zelf mee in het E-peil.

Externe sturing als voorwaarde

Voor de berekening van het aandeel hernieuwbare energie – in de EPB-methode aangeduid als EPB NR – geldt een afwijkende regel. Daarvoor telt de volledige pv-productie wél nog mee, maar alleen als de installatie kan reageren op een extern signaal.

Die eis is eveneens verankerd in de Europese richtlijn EPBD en is een voorwaarde om een gebouw als emissievrij te bestempelen. Als bewijs geldt de aanwezigheid van een energiemanagementsysteem (ems), maar ook moderne omvormers die slimme sturing standaard ondersteunen. Het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) zal deze functionaliteit volgens ODE Vlaanderen in toekomstige versies van de EPB-software integreren.

Voorlopig niet bij woningen

De aanpassingen gelden uitsluitend voor EPN-gebouwen. Voor woningen blijft het voorlopig niet mogelijk om thuisbatterijen mee te nemen in de EPB-berekening. 

Er loopt momenteel een apart traject voor de hervorming van het residentiële EPC- en EPB-kader, waarbij beide instrumenten worden geïntegreerd en vereenvoudigd. ODE Vlaanderen pleit ervoor om ook in dat kader de integratie van batterijen en slimme sturing zo snel mogelijk toe te staan.