Strengere eisen voor thuisbatterijen en zonnepanelen in België na uitvallen Spaans stroomnet

Het technisch voorschrift C10/11 van Synergrid bepaalt de regels voor de aansluiting van decentrale productie-installaties op het Belgische stroomnet. Dat omvat alles van een installatie met zonnepanelen en een thuisbatterij bij een woonhuis tot een grote bedrijfsinstallatie met warmtekrachtkoppeling of windturbines.

Lessen uit Spanje
Het document is wettelijk bindend en vormt de Belgische implementatie van de Europese netcode Requirements for Generators (NC RfG). Een grondige herziening was gepland bij de komende publicatie van de herziene versie NC RfG 2.0, maar de huidige energiecontext vraagt volgens de koepelorganisatie van netbeheerders om sneller ingrijpen.

Synergrid stelt dat de Iberische stroomuitval van april 2025 de urgentie sterk heeft vergroot. Europees onderzoek naar de oorzaken wees op hiaten in spannings- en reactief vermogencontrole als een cruciale factor. Productiemiddelen hadden de capaciteit om de netspanning actief te ondersteunen, maar de regelgeving maakte dat onvoldoende verplicht. Synergrid wil met het amendement preventieve maatregelen nemen om de Belgische elektriciteitsnetten weerbaar te maken tegen gelijkaardige risico’s.

De commissie CE10 van Synergrid heeft daarom 5 onderwerpen uitgewerkt die worden meegenomen in het amendement.

Wat gaat er veranderen
De meest ingrijpende wijziging voor de dagelijkse installatiepraktijk is de verplichte invoering van Automatic Voltage Control via Q(U) op laagspanning. Q(U) is een regelfunctie waarmee omvormers hun reactief vermogen aanpassen in functie van de netspanning: als de spanning te hoog dreigt te worden, absorberen ze reactief vermogen; als ze te laag is, leveren ze het. Tot nu toe gold deze eis voor grotere installaties; na de wijziging wordt ze breder verplicht op laagspanningsnetten.

Ook de netontkoppelparameters worden herzien. Dat zijn de drempelwaarden voor spanning en frequentie waarbij een installatie automatisch loskoppelt van het stroomnet. De aanpassing geldt eveneens voor het automatisch scheidingssysteem, dat doorgaans geïntegreerd zit in de omvormer zelf.

Vermogensgrenzen omhoog
Voor installateurs van kleinere installaties brengt het amendement goed nieuws: de vermogensgrenzen voor de definitie van een ‘kleine productie-installatie’ gaan omhoog, waardoor meer installaties gebruik kunnen maken van de vereenvoudigde aanmeldingsprocedure bij de netbeheerder.

Eerder maakte Synergrid de installatie van stekkerbatterijen al eenvoudiger door de P1-poort vrij te geven. Daarnaast stijgt ook de vermogensgrens waarboven een apart extern netontkoppelrelais verplicht is. Tot slot verduidelijkt het amendement de regels voor installaties die ook off-grid of in eilandwerking kunnen functioneren.

Synergrid is gestart met de consultatie van de voorgenomen wijzigingen. Die raadpleging loopt tot 1 december 2026 om 17 uur.