Batterijen als wachtlijstticket: Zuid-Holland lanceert actieplan om schaarse ruimte stroomnet slimmer te benutten

De provincie Zuid-Holland telt zo’n 2 miljoen huishoudens en 600.000 bedrijfsvestigingen, goed voor circa een vijfde van het bruto binnenlands product van Nederland. De druk op het elektriciteitsnet van deze consumenten en bedrijven is groot en structureel.

Gelaagde congestie
Inmiddels is bijna de volledige provincie congestiegebied, verdeeld over 2 TenneT-congestiegebieden – Noordelijk Zuid-Holland en het havengebied inclusief de Zuid-Hollandse eilanden – en 4 Stedin-congestiegebieden – Sterrenburg, Merwedehaven, Arkel en Zwarte Paard.

In Noordelijk Zuid-Holland en de haven is bovendien sprake van gelaagde congestie: het hoogspanningsnet van TenneT en het regionale stroomnet van Stedin zitten tegelijk vol. In die gebieden worden nieuwe aansluitingen pas mogelijk als knelpunten op beide netniveaus zijn opgelost. Het actieplan erkent dat de benodigde netuitbreidingen tijd kosten: voor Noordelijk Zuid-Holland rekent TenneT op uitbreiding tot na 2035.

Congestieverzachter
Naast het uitbreiden van het net zelf, zet het actieplan sterk in op zogeheten congestieverzachters: partijen die via batterijopslag of slim verbruik aantoonbaar bijdragen aan het verlichten van de druk op het elektriciteitsnet. Wie als congestieverzachter wordt erkend, kan worden aangesloten zonder te wachten op netuitbreiding. Netbeheerders beoordelen per aanvraag de locatie, de installatie en de inzetbaarheid op alle netvlakken. De eerste capaciteitssturingscontracten met batterijen zijn elders in Nederland al afgesloten.

‘Door congestieverzachters aan te sluiten zorgen we voor extra ruimte op het stroomnet voor andere of nieuwe klanten’, aldus het actieplan.

Flexcontracten voor wachtlijstklanten
Voor bedrijven en instellingen die nu vastzitten op de wachtlijst, bieden de netbeheerders in 2026 en 2027 een alternatief: een flexvermogencontract. Klanten zijn daarbij niet altijd verzekerd van vaste capaciteit.

Tijdens piekbelasting kan de netbeheerder de beschikbare capaciteit tijdelijk beperken om overbelasting van het net te voorkomen. Zo kunnen bepaalde bedrijven toch doorgroeien of een nieuwe aansluiting realiseren, ook in een vol congestiegebied. Het plan erkent echter dat dit niet voor elke klant een uitkomst zal bieden.

Laden en warmtenetten
Het actieplan richt zich ook op laadinfrastructuur. De recent gesloten Laadconcessie van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) Zuidwest verplicht de concessiehouder al om laadpalen het elektriciteitsnet zo min mogelijk te belasten. Aanvullend wordt ingezet op slimme aansturing zodat laadpalen op termijn ook stroom kunnen terugleveren aan het net, wat de netbalans ten goede komt.

Opvallend is de expliciete rol die warmtenetten krijgen in de congestieaanpak. Zonder uitbreiding van het aantal warmtenetten zijn huishoudens aangewezen op warmtepompen, wat de elektrische piekvraag verder vergroot. Het actieplan stelt dat gemeenten het voortouw moeten nemen om warmtenetten netbewust in te richten en warmtebedrijven te stimuleren buiten de piekuren te bufferen.