Planbureau: einde salderingsregeling zet rem op zonnepanelen bij huishoudens

Dat meldt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in de Klimaat- en Energieverkenning (KEV) 2026, het jaarlijkse rapport dat de voortgang van de Nederlandse energietransitie in kaart brengt. Achter de totale groei van 6,5 gigawatt aan zonnepanelen tussen 2025 en 2030 gaat een tweedeling schuil die direct merkbaar is voor installateurs actief in de woningmarkt.

Particulieren haken af
De reden voor de stagnatie van de zonnepaneelverkoop bij huishoudens is tweeledig. Vanaf 1 januari 2027 verdwijnt de salderingsregeling, waardoor zonnepaneeleigenaren teruggeleverde stroom niet langer op jaarbasis kunnen wegstrepen tegen hun verbruik. Tegelijk brengen energieleveranciers terugleverkosten in rekening. Het PBL verwacht dat de combinatie van beide maatregelen leidt tot een stagnatie van nieuwe investeringen in zonnepanelen bij huishoudens.

De gevolgen zijn zichtbaar in de productiecijfers. Ondanks de verwachte groei van het opgesteld vermogen, neemt de geraamde zonnestroomproductie nauwelijks toe: van 93,2 naar slechts 93,7 petajoule. Dat het verschil zo klein is terwijl het vermogen toch aanzienlijk groeit, hangt samen met het uitzonderlijk zonnige jaar 2025, waardoor de vergelijkingsbasis voor de raming hoog uitvalt.

Bedrijfsdaken compenseren
De groei die wél plaatsvindt, concentreert zich met name bij grootschalige installaties op bedrijfsdaken en in zonneweides. Het PBL raamt dat het opgesteld vermogen in deze categorie doorgroeit, mede doordat de elektriciteitsvraag toeneemt door elektrisch rijden, datacenters en elektrificatie van de industrie. Naarmate fossiele centrales duurder worden door hogere CO2-prijzen, worden zonne- en windenergieprojecten ook zonder subsidie financieel aantrekkelijker.

Daar staat tegenover dat de groei van zonnestroom structureel wordt begrensd door overaanbod op zonnige middagen. Op die momenten is de stroomprijs laag of negatief, waardoor de opbrengst van extra opwekcapaciteit beperkt is. Bovendien remt netcongestie nieuwe grootschalige projecten: wie een zonnepark op een nieuwe locatie wil aansluiten, botst op lange wachttijden voor transportcapaciteit.

Richting 2040
Voor de langere termijn laat de KEV 2026 zien dat het totale zonnestroomvermogen in het basispad doorgroeit naar circa 46 gigawatt in 2040. Dat is het scenario op basis van vastgesteld en voorgenomen beleid per 1 januari 2026. Met aanvullend beleid, waaronder de contracts for differences (cfd’s, red. tweerichtingscontracten) die het kabinet-Jetten aankondigde, kan het zonnestroomvermogen in 2040 oplopen naar circa 53 gigawatt. Dat verschil van 7 gigawatt komt in de periode na 2030 tot stand: de doorlooptijden van nieuwe projecten zijn daarvoor te lang.

Voor installateurs actief in de woningmarkt is de boodschap van het PBL helder: de particuliere markt stagneert na 2027 door het verdwijnen van de salderingsregeling en de komst van terugleverkosten. De groei van het Nederlandse zonnevermogen tot 2030 is een verhaal van bedrijfsdaken en zonneweides, niet van woningdaken.