Energierekening stijgt naar 2.400 euro, 61 procent consumenten bang rekening niet te kunnen betalen

Aanhoudende onrust in het Midden-Oosten door de oorlog tussen Amerika en Iran houdt de energieprijzen hoog. Wie vandaag een vast energiecontract afsluit, betaalt gemiddeld 500 euro meer per jaar dan wanneer hij dat op 1 januari had gedaan. De totale energierekening voor een gemiddeld huishouden is gestegen naar 2.400 euro per jaar, inclusief kortingen, het hoogste niveau sinds de energiecrisis. Independer berekende dat op basis van een gezin dat jaarlijks 1.100 kubieke meter gas en 3.000 kilowattuur elektriciteit verbruikt. Gaskosten stegen van 1,15 euro per kubieke meter in januari naar 1,50 euro nu. Elektriciteit werd duurder van 23 naar 27 eurocent per kilowattuur.

Dubbele klap voor gasgebruiker
De komende jaren stijgen de kosten door 2 overheidsmaatregelen nog verder. Per 2028 treedt het Europese emissiehandelssysteem ETS2 in werking, waarbij leveranciers moeten betalen voor de CO₂-uitstoot van het gas dat ze leveren. Omdat die kosten al vanaf 2027 gelden, worden ze eerder doorberekend dan veel mensen verwachten. Gas wordt daardoor naar verwachting 6 tot 13 cent per kubieke meter duurder.

Tegelijk moeten leveranciers volgend jaar naar verwachting ook meer groen gas bijmengen in de vorm van biogas. Dat is duurder te produceren dan fossiel gas, wat een extra prijsstijging oplevert van 4 tot 14 cent per kubieke meter. De bijmengverplichting moet nog worden vastgesteld door de Tweede Kamer. Vereniging Eigen Huis waarschuwde eerder al dat vaste gascontracten tussentijds duurder worden door aankomende klimaatkosten. ‘Zowel ETS2 als het bijmengen van groen gas wordt uiteindelijk doorberekend aan de gebruiker’, vertelt Pim Holstvoogd, energie-expert bij Independer. ‘Daarnaast is duidelijk dat het kabinet zoveel mogelijk huishoudens van het gas af wil hebben. De kans is dus aannemelijk dat ook de gasbelasting in de toekomst verder toeneemt.’

Vast, variabel of dynamisch?
Wie al een vast contract heeft, kan volgens Holstvoogd beter blijven zitten, want de prijzen zijn inmiddels gestegen. Wie niets deed na het aflopen van zijn vaste contract, heeft nu automatisch een variabel tarief. De leverancier kan dat tot 4 keer per jaar aanpassen: op 1 juli stegen de variabele gastarieven met circa 7 procent en de variabele elektriciteitstarieven met circa 3 procent. Een derde optie is een dynamisch contract: daarbij volgt de stroomprijs de groothandelsmarkt per kwartier of uur, en de gasprijs per dag. Dat kan goedkoper uitpakken, maar brengt ook financieel risico mee.

‘Bij een dynamisch contract kun je goedkoper uit zijn, maar moet je een eventuele financiële tegenvaller ook kunnen opvangen’, aldus Holstvoogd.

Prinsjesdag moet helderheid bieden
Driekwart van de respondenten vindt dat de overheid haar energieplannen onduidelijk communiceert. Slechts 4 procent voelt zich zeer gesteund bij het maken van energiekeuzes. Onder jongeren van 18 tot 29 jaar loopt de vrees voor een onbetaalbare rekening op tot 72 procent. ‘Ik hoop dat het kabinet de energieplannen zo helder mogelijk uitlegt’, licht Holstvoogd toe. ‘Op Prinsjesdag horen we welke maatregelen er komen, maar niet wat die onderaan de streep voor ieder huishouden betekenen. Aan vergelijkers als Independer is het om die plannen te vertalen naar de energierekening van verschillende huishoudens en zo de ingewikkelde energiewereld transparanter te maken.’

Voor het onderzoek ondervroeg onderzoeksbureau Panel Inzicht ruim 2.000 Nederlanders van 18 jaar en ouder met een energiecontract, nationaal representatief naar leeftijd en geslacht.