Stroomtekort of niet, minister veegt aanval PVV op klimaatbeleid weg

Minister Van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei heeft antwoord gegeven op Kamervragen van PVV-Kamerlid Alexander Kops over dreigende elektriciteitstekorten. Kops wilde van haar weten of zij kan garanderen dat huishoudens niet in het donker en de kou komen te zitten, omdat tekorten zich volgens de Monitor Voorzieningszekerheid 2026 van TenneT met name zullen voordoen in de winterse ochtend- en avonduren, juist wanneer het stroomverbruik het hoogst is.

Risico al in 2028
Een harde garantie geeft de minister echter niet. ‘Het door het kabinet te introduceren capaciteitsmechanisme is er daarom op gericht om voldoende aanbod te genereren, ook tijdens deze piekmomenten’, antwoordt ze. ‘Hiermee wordt het risico dat huishoudens zonder stroom komen te zitten zoveel mogelijk beperkt.’

Kops baseerde zijn vragen op berichtgeving dat het risico op stroomtekorten niet pas vanaf 2030, maar al vanaf 2028 toeneemt, 2 jaar eerder dan eerder werd voorspeld. De minister bevestigt die zorg. ‘Het kabinet neemt de signalen uit de Monitor Voorzieningszekerheid 2026 zeer serieus’, stelt Van Veldhoven. Ook erkent zij dat de wettelijke norm van maximaal 4 uur elektriciteitstekort per jaar dreigt te worden overschreden. Daarom werkt het kabinet aan het capaciteitsmechanisme, een systeem waarbij gascentrales, batterijen en andere aanbieders van regelbare stroom vooraf worden betaald om hun capaciteit beschikbaar te houden. Met die ‘verzekering’, zoals de minister het zelf eerder noemde, moet voldoende regelbaar vermogen beschikbaar blijven om ook op piekmomenten aan de vraag te voldoen.

PVV wil ander beleid
Kops gebruikte de Kamervragen ook om het klimaat- en energiebeleid van het kabinet ter discussie te stellen. Volgens hem leidt dat beleid tot een keten van problemen: doordat alles van het gas af moet, stijgt het elektriciteitsverbruik, neemt de afhankelijkheid van zonne- en windenergie toe, worden gascentrales vaker verliesgevend en is het nog ontbrekende capaciteitsmechanisme daardoor hard nodig. Hij vroeg de minister of het niet beter zou zijn te stoppen met wat hij ‘obsessief klimaat- en energiebeleid’ noemt, de uitrol van zonne- en windenergie te staken, kolencentrales open te houden en vaart te maken met de bouw van nieuwe kerncentrales. De minister wijst die conclusie van de hand. ‘Het doel van het klimaat- en energiebeleid is juist om toe te werken naar een energiesysteem dat betrouwbaar, betaalbaar en duurzaam is’, duidt zij.

Afhankelijkheid van fossiel
In haar antwoord wijst de minister vooral op de risico’s van de huidige afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. ‘De Europese en ook de Nederlandse economie is zeer kwetsbaar door de grote afhankelijkheid van de import van fossiele brandstoffen die nog in belangrijke mate onderdeel uitmaken van onze energiemix’, licht zij toe. Volgens haar is het afbouwen van die afhankelijkheid juist nodig om de geopolitieke weerbaarheid van Nederland te vergroten. De druk op de voorzieningszekerheid komt volgens de minister niet door één oorzaak, maar door een combinatie van factoren: de groeiende elektriciteitsvraag door elektrificatie en de afname van regelbaar vermogen in zowel Nederland als omringende landen.