Amsterdam en Liander testen buurtbudget op de Zuidas

Het elektriciteitsnet in Amsterdam staat al jaren onder druk door een combinatie van sterk groeiende woningbouw, verduurzaming en toenemend stroomverbruik. Nieuwe aansluitingen voor woningen en voorzieningen komen daardoor soms niet of pas laat beschikbaar.

Concrete stap woningbouw
Met de buurtbudget-pilot op de Zuidas zetten Liander, Gemeente Amsterdam en Zadelhoff een concrete stap om toch woningbouw mogelijk te maken, ook met een vol stroomnet.

Het buurtbudget werkt als volgt: voor een specifiek gebied wordt vooraf een vaste hoeveelheid netcapaciteit vastgesteld, een soort plafond voor het totale stroomgebruik in die buurt. Binnen dat ‘budget’ plannen en realiseren ontwikkelaars zowel woningen als voorzieningen. Door vraag en aanbod van energie beter op elkaar af te stemmen, kan de beschikbare capaciteit efficiënter worden benut. Dit maakt gebiedsontwikkeling mogelijk zonder dat het net verder overbelast raakt.

Samenwerking als sleutel
De aanpak bij The Harmony op de Zuidas kenmerkt zich door intensieve samenwerking in een vroeg stadium, nog vóór de eerste spade de grond in gaat. ‘De opgave waar we voor staan vraagt om een andere manier van samenwerken’, vertelt Geert Wijnen, regiomanager Liander Amsterdam. ‘In deze pilot laten we zien hoe je met gemeente, ontwikkelaar en netbeheerder gezamenlijk keuzes maakt en het beschikbare vermogen gericht inzet. Daarmee zetten we een volgende stap in hoe we bouwen binnen de grenzen van het elektriciteitsnet, en geven we richting aan hoe dit op meer plekken in de stad kan werken.’

Netbewust bouwen wint terrein
De pilot past in een bredere beweging naar netbewust bouwen, een aanpak waarbij de beperkingen van het stroomnet al in de ontwerpfase worden meegenomen in plaats van achteraf worden opgelost. In de praktijk kan het gaan om maatregelen als het spreiden van piekmomenten in stroomverbruik, het slim laden van elektrische voertuigen en de inzet van lokale energieopslag met bijvoorbeeld batterijen. Eerder startte Alliander, het moederbedrijf van Liander, al een vergelijkbare buurtbudget-pilot in het Stationskwartier in Culemborg.

Netbeheerders becijferden eerder al dat netbewust bouwen in theorie tot 30 miljard euro aan maatschappelijke kosten kan besparen op de investeringsopgave voor het stroomnet. De samenwerking tussen Liander, Gemeente Amsterdam en Zadelhoff biedt daarmee niet alleen een oplossing voor dit specifieke project op de Zuidas. De opgedane ervaringen zijn ook bedoeld als blauwdruk voor andere locaties in de stad en in de rest van het land waar woningbouw en netcongestie met elkaar botsen.