Het dilemma | Moet het kabinet solar carports alsnog verplichten?

E-Parc ontwikkelt en realiseert solar carports, onder meer voor bedrijven, zorginstellingen, overheden en energiecoöperaties. Het bedrijf is gespecialiseerd in carportconstructies van zowel hout als staal. Voor de integratie met zonnepanelen, batterijen en laadinfrastructuur wordt samengewerkt met epc-contractors en andere partners.

Stroomversnelling
De Nederlandse markt voor zonnecarports is volgens Spieker in een stroomversnelling geraakt. Aanvragen nemen toe en steeds meer bedrijven zien de systemen als onderdeel van hun verduurzamingsstrategie. Zeker wanneer daken niet geschikt zijn voor zonnepanelen, al volledig benut worden of verzekeringstechnisch niet mogelijk zijn, komen parkeerterreinen nadrukkelijker in beeld.

Fundament
Spieker: ‘Dat betekent niet dat de markt van vandaag op morgen is ontstaan. Toen we er 6 jaar geleden in begonnen, waren we alleen maar aan het zaaien. Zaaien, zaaien, zaaien: werken aan bewustwording. Wat is een solar carport? Welke oplossing kan die bieden? De eerste jaren stonden vooral in het teken van bewustwording, kennisdeling en het opbouwen van vertrouwen. Inmiddels is het fundament gelegd en zitten we in een groeimarkt. We hebben in de afgelopen 2 jaar meer dan 50 projecten gebouwd. In aanvragen zijn we een paar keer verdubbeld.’

Uitvoerbaarheid
Het bouwen van solar carports is een specialisme, aldus Spieker. Hij noemt allereerst constructieve uitdagingen, met name vanwege de samenstelling van de bodem. De keuze voor een funderingsmethode hangt sterk af van de situatie ter plekke en kan bepalend zijn voor zowel de uitvoerbaarheid als de kosten van een project. ‘Wanneer je bijvoorbeeld tot 18 of 20 meter diep moet gaan, is een alternatief noodzakelijk.’ Sommige systemen bieden bovendien de mogelijkheid om carports later relatief eenvoudig uit te breiden of te verplaatsen.

Hulpdiensten
‘Andere complicerende factoren hebben vooral betrekking op vergunningen en de inpassing van een solar carport in de bestaande omgeving’, zegt Spieker. ‘Past de constructie in het ruimtelijk plan? Wat is de gewenste hoogte; moeten er bijvoorbeeld bestelbussen onder kunnen? En hoe zit het met de beschikbaarheid van rijbanen voor hulpdiensten, bijvoorbeeld brandweerwagens? Er zijn vele factoren die ieder project tot maatwerk maken.’

Aantrekkelijker
Het Nederlandse netcongestieprobleem vormt in toenemende mate een belemmering voor de energietransitie en de verdere elektrificatie van bedrijven. Daarmee verschuift de focus van maximale teruglevering naar het zo efficiënt mogelijk opwekken, opslaan en gebruiken van energie op eigen locatie. Dat maakt energieoplossingen zoals een solar carport met batterij en laadpaal steeds aantrekkelijker, stelt Spieker. Maar zijn die ook rendabel?

Losse oplossing
De businesscase van een solar carport als standalone-installatie hangt sterk af van de specifieke situatie, vertelt Spieker. Diverse factoren spelen een rol, zoals subsidies, de stroomprijs voor afnemers en de gelijktijdigheid van opwek en verbruik. Bij grotere bedrijven realiseert E-Parc soms projecten waarbij de carport als losse oplossing wordt toegepast, gericht op directe zelfconsumptie van zonnestroom. In 80 à 90 procent van de projecten gaat het echter om een combinatie met een batterijsysteem.

Koppeling
‘Al bij al wordt de businesscase steeds sterker, maar daarbij moet breder worden gekeken dan de opbrengst van zonnepanelen’, benadrukt Spieker. ‘De werkelijke waarde ontstaat vaak in samenhang met laadpalen, verhoging van vastgoedwaarde, ESG-doelstellingen en de facilitaire upgrade. De meest recente aanvragen die we zien, zijn veelal mobiliteitsprojecten of bedrijven die veel laadinfrastructuur willen aanbieden, dan heb je ook de koppeling met energiereductie-eenheden (ERE’s) die worden ingezet als systeem om CO₂- en energiebesparing te verwaarden, en wordt de zonnestroom direct gebruikt. Daardoor komt de terugverdientijd van het totale systeem beter naar voren. Wil je de optimale businesscase hebben, dan is een combinatie van een solar carport, batterij en laadinfrastructuur ideaal. Dan gaat het echt flink lopen.’

Steunregelingen
In hoeverre helpen beleid en subsidies bij het versnellen van de uitrol van solar carports? ‘Dit speelt een belangrijke rol bij verdere opschaling’, stelt Spieker. Hoewel de businesscase op zichzelf steeds beter wordt, blijft de initiële investering hoger dan bij reguliere daksystemen. In sommige provincies, zoals Noord-Holland en Drenthe, bestaan specifieke financiële steunregelingen voor solar carports. Dat leidt volgens hem echter tot verschillen tussen regio’s.

Niet eerlijk
Spieker: ‘Dat je in de ene provincie bijvoorbeeld tot 50.000 euro subsidie kunt krijgen en de buurman net over de grens dat voordeel niet heeft, is naar mijn mening niet eerlijk.’ Wat moet er volgens hem gebeuren? In 2023 nam de Tweede Kamer een motie van D66 aan waarin het kabinet werd opgeroepen te onderzoeken of het plaatsen van zonnepanelen boven grote parkeerterreinen verplicht kon worden gesteld. Moet het huidige kabinet daar alsnog invulling aan geven?

Goed geregeld
Spieker is geen voorstander van zo’n verplichting. Een solar carport moet passen bij de lokale situatie en behoeften. ‘Je hebt bijvoorbeeld plekken waar laadvraag en een gebrek aan netcapaciteit samenkomen. Daar is zo’n installatie interessant, doorgaans als onderdeel van een breder energiesysteem waar opwek, opslag en gebruik samenkomen. Maar er zijn ook plekken waar de energie-infrastructuur al goed geregeld is en zo’n systeem weinig toevoegt. Een algehele verplichting ligt dus niet voor de hand.’

Gelijk speelveld
Tegelijkertijd wijst Spieker op de vele voordelen die samenkomen in integrale energiesystemen met een solar carport: verduurzaming, efficiënt ruimtegebruik, het ontlasten van het net door lokale energieproductie en -verbruik, en het benutten van bestaande parkeerterreinen zonder extra druk op landschap of landbouwgrond. ‘Waar solar carports nu eenmaal een lastiger businesscase hebben dan zonnepanelen op land of op het dak, kan stimuleringsbeleid de uitrol wezenlijk versnellen, zoals in diverse regio’s blijkt. Ik pleit in dat kader, en om een gelijk speelveld te creëren, voor een nationale subsidieregeling die de initiële investeringsdrempel omlaag brengt. De parkeerplaats van vandaag kan, met de juiste stimulering, de energiehub van morgen zijn.’