Kabinet neemt helft klimaatvoorstellen burgerberaad over

Dat hebben minister van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei) en minister Heerma van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bekendgemaakt. Het Nationaal Burgerberaad Klimaat – een burgerforum waarbij gelote deelnemers adviseren over beleid – hield 7 weekenden lang bijeenkomsten. Ze vormen een doorsnede van Nederland: jong en oud, stad en dorp, met uiteenlopende opvattingen over klimaatbeleid. Afgelopen december 2025 overhandigden zij hun advies aan de Tweede Kamer.

Elektrisch rijden
Een van de directe maatregelen waar de ministers naar verwijzen, is het toegankelijker maken van elektrisch rijden. Het kabinet maakte eerder al bekend te komen met een inruilregeling waarmee mensen hun oude benzine- of dieselauto kunnen inruilen voor een tweedehands elektrische auto. Dat sluit aan bij de oproep van het burgerberaad om duurzame keuzes financieel bereikbaar te houden. Naast de inruilregeling worden ook stappen gezet in de verduurzaming van het spoor.

Het kabinet wil bovendien werk maken van bidirectioneel laden – een techniek waarbij een elektrische auto niet alleen stroom opneemt, maar ook stroom kan terugleveren aan het net en zo fungeert als rijdende thuisbatterij. Een Nationale Routekaart Bidirectioneel Laden wordt voor de zomer bij de Tweede Kamer aangeboden.

Reparaties makkelijker
Producten langer laten meegaan is een tweede prioriteit en aanbeveling waar de regering gehoor aan geeft. Het kabinet werkt aan een Europees duurzaamheidslabel voor producten en onderzoekt hoe de kosten van reparaties voor consumenten omlaag kunnen. Daarvoor wordt gekeken naar de zogenoemde Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) – een systeem waarbij fabrikanten verantwoordelijk zijn voor het innemen en verwerken van hun eigen producten aan het einde van de levensduur. Daarnaast implementeert het kabinet de Europese Right to Repair-richtlijn, die consumenten het recht geeft hun spullen te laten repareren.

Om voedselverspilling terug te dringen, werkt het kabinet aan duidelijke houdbaarheidsicoontjes op voedselverpakkingen. Ook wordt in Europees verband verkend of de regels voor het bewaren van voedsel kunnen worden aangepast. Verder ontwikkelt het kabinet een lobbyregister om de belangenafweging in Den Haag transparanter te maken.

Brede steun
‘Wat we eten, wat we kopen, hoe we reizen – het heeft allemaal impact op het klimaat, en dat raakt ons allemaal’, vertelt Van Veldhoven in de brief. ‘Mensen met heel verschillende ideeën over klimaat hebben toch samen iets moois bereikt. Door goed naar elkaar te luisteren en te kijken waar ze het over eens zijn.’ Het kabinet noemt het resultaat een set aanbevelingen met breed draagvlak.

Heerma benadrukt het democratisch belang van de aanpak. ‘Met dit burgerberaad zijn mensen écht betrokken bij een ingewikkeld vraagstuk’, aldus Heerma. ‘Ik ben ervan overtuigd dat we deze aanpak vaker kunnen en moeten inzetten.’

Niet alles overgenomen
Circa een kwart van de voorstellen vraagt nog om nadere besluitvorming, bijvoorbeeld omdat er nog financiële afwegingen gemaakt moeten worden of omdat uitvoering afhankelijk is van internationale beslissingen. Een concreet voorbeeld: voor de zomer wil de Ministeriële Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof besluiten of er extra geld komt voor boeren die willen overstappen op een duurzamere vorm van landbouw.

Een handvol voorstellen neemt het kabinet niet over. Zo stelde het burgerberaad een importheffing voor op gerecycled materiaal van buiten Europa. Dat stuit op regels van de Wereldhandelsorganisatie WTO en is daarmee juridisch niet uitvoerbaar.

Evaluatie en vervolg
Onderzoekers van de Radboud Universiteit, De Haagse Hogeschool en Tilburg University evalueerden het proces. Zij stellen vast dat de organisatie erin slaagde een diverse groep burgers constructief met elkaar in gesprek te laten gaan en breed gedragen aanbevelingen te laten formuleren. Het eindrapport van de evaluatie volgt in september.

Het kabinet heeft afgesproken de deelnemers een jaar na de overhandiging van het advies in een slotbijeenkomst bij te praten over de opvolging. De Tweede Kamer bespreekt de kabinetsreactie in een debat. De jaarlijkse Klimaat- en energienota zal de komende 2 jaar een vaste update bevatten over de voortgang, ook te volgen via het dashboard klimaatbeleid.