Spaanse waakhond: zonnepanelen niet oorzaak van grote stroomstoring

De CNMC, de Spaanse zusterorganisatie van de Nederlandse Autoriteit Consument en Markt (ACM), is procedures gestart tegen meerdere bedrijven die zich gedurende langere tijd niet aan de geldende regelgeving hebben gehouden. De opwekking van zonne- en windenergie speelde geen rol bij de grootschalige stroomuitval.

Regelgeving probleem
Op het moment van de storing draaide Spanje voor een groot deel op zonne-energie. Volgens het onderzoek lag de oorzaak niet bij het grote aandeel zonne-energie, maar bij het ontbreken van goede middelen om de spanning op het elektriciteitsnet stabiel te houden. Dit kwam mede doordat marktpartijen, zoals gascentrales, bestaande regels niet naleefden.

Alle batterijen en zonne-energiecentrales die in Spanje na 2017 zijn gebouwd zouden het reactief vermogen kunnen leveren dat zorgt voor netstabiliteit, maar regelgeving maakt dat nog niet mogelijk. Reactief vermogen is de elektriciteit die nodig is om de spanning op het net constant te houden. ‘Dit onderzoek bevestigt wat wij al langer zeggen: zonne-energie is een betrouwbare pijler van het energiesysteem’, vertelt Nold Jaeger, directeur beleid van de Nederlandse branchevereniging Holland Solar. ‘Het is belangrijk dat het publieke debat gebaseerd is op feiten. Onterechte suggesties over de rol van zon ondermijnen het vertrouwen, terwijl juist goed functionerende regelgeving en handhaving cruciaal zijn voor een stabiel energiesysteem.’

Herziening regels
Naar aanleiding van het incident herziet Spanje versneld de regels voor hernieuwbare opwek, zodat ze kunnen bijdragen aan de stabiliteit van het net. Ook op Europees niveau worden regels hiervoor gemoderniseerd. Een van de mogelijke oplossingen is dat alle omvormers bijdragen aan stabiliteit via zogeheten gridforming technologie. Dit betekent dat omvormers niet alleen energie leveren, maar ook actief meehelpen de netspanning stabiel te houden.

Veruit de meeste omvormers kunnen dit nu al, maar van deze mogelijkheid wordt momenteel ook in Nederland niet gebruikgemaakt door netbeheerders. Hiervoor zou wijziging van de netcode nodig zijn. Onder de juiste randvoorwaarden kunnen batterijen in combinatie met hernieuwbare opwek ook bijdragen aan het opnieuw opstarten van het stroomnet in het geval er toch een blackout is. Holland Solar benadrukt dat het belangrijk blijft om continu te leren van incidenten en voorbereid te zijn op verschillende scenario’s. Een robuust energiesysteem vraagt om goede samenwerking, duidelijke regels en consequente handhaving.