Recordjaar voor zonne-energieveilingen, maar ppa-markt onder druk

De 92 gigawatt komt overeen met het stroomvermogen voor 28 miljoen Europese huishoudens, wat meer dan 10 procent van alle Europese huishoudens vertegenwoordigt. Als veilingen en zogeheten corporate ppa’s – stroomafnameovereenkomsten (ppa’s) waarbij bedrijven rechtstreeks stroom inkopen bij producenten – één land zouden zijn, had dit land meer dan 3 keer zoveel zonne-energie geïnstalleerd als Spanje in dezelfde periode, namelijk 27,6 gigawatt.

Reddingslijn
De analyse toont aan hoe langetermijncontracten een duidelijke reddingslijn boden aan Europese bedrijven en burgers na de energiecrisis van 2022, hoewel deze contracten inmiddels tegenwind ondervinden.

Terwijl een nieuwe fossiele energiecrisis zich ontvouwt en de uitrol van zonne-energie in de EU onder druk staat, onderstreept het nieuwste rapport van SolarPower Europe dat Europa gezonde continuïteit moet waarborgen voor veilingen en ppa’s.

Industriële elektrificatie
‘EU-leiders zoeken naar effectieve manieren om de concurrentiekracht van energieprijzen te verbeteren en Europa te beschermen tegen nog een brandstofprijscrisis’, licht Dries Acke toe, plaatsvervangend bestuursvoorzitter bij SolarPower Europe. ‘Ze hebben al bewezen oplossingen in de vorm van corporate ppa’s en veilingen die contracten voor verschil toekennen. Het is nu meer dan ooit cruciaal dat Europa de industriële elektrificatie stimuleert en de toegang tot ppa’s vergroot, terwijl ook wordt gewaarborgd dat veilingen goed zijn ontworpen om gemiste kansen en onderschrijving te voorkomen. Een duidelijke snelkoppeling? Ervoor zorgen dat opslag goed wordt geïntegreerd in deze 2 essentiële routes naar de markt voor zonne-energie.’

Piek en daling
Het rapport ‘Auctions and Corporate ppa’s: European Market Review 2025’ analyseert de eerste helft van de jaren 2020, waarbij de eerste jaren werden gekenmerkt door systemische barrières voor de prestaties van zonne-energieveilingen. De prestaties van zonne-energieveilingen bereikten in 2021 een piek van 14,8 gigawatt, maar daalden vervolgens tijdens 2022-2023. Deze daling benadrukt de tekortkomingen in veilingontwerpen van EU-landen, waar verhoogde apparatuurkosten als gevolg van de energiecrisis werden geconfronteerd met onvoldoende lage plafondtarieven, ongeschikte technologie-neutrale veilingregelingen, langdurige administratieve procedures en soms complexe niet-prijscriteria.

Na 2023 herstelden de zonne-energieveilingen zich, met een record van 25,2 gigawatt aan geïnstalleerde zonne-energie via veilingen en tenders in 2025, een toename van 23 procent ten opzichte van 2024 en een nieuw historisch hoogtepunt. Dit toont het type snelle ommekeer en groei die mogelijk is met verbeteringen in veilingontwerp. Verdere verbetering is echter nog steeds nodig. Tussen 2021-2025 trokken bijna de helft van de EU-veilingrondes biedingen aan onder de aangeboden capaciteit, wat een grote gemiste kans benadrukt voor het versnellen van de uitrol van zonne-energie.

Veilingkaders verbeteren
‘Om ervoor te zorgen dat veilingen hun groeiende rol kunnen blijven spelen bij het stimuleren van de uitrol van zonne-energie, moeten EU-beleidsmakers prioriteit geven aan het verbeteren van veilingkaders, het ondersteunen van technologiespecifieke tenders, het bieden van langetermijninvesteringszekerheid en het overwegen van energieopslag in het ontwerp van publieke steun’, aldus Simon Dupond, senior beleidsadviseur bij SolarPower Europe.

Corporate ppa-markt
Als het gaat om de corporate ppa-markt, is er een iets ander verhaal. In de directe nasleep van de energiecrisis in 2023 en 2024 kenden zonne-energie-ppa’s opeenvolgende boomjaren. In 2025 vielen aangekondigde corporate ppa-volumes voor zonne-energie echter voor het eerst in meerdere jaren onder het record van het voorgaande jaar.

De gezondheid van de ppa-markt varieert in Europa. In verschillende landen verminderen structurele beperkingen zoals prijscannibalisatie, netcongestie en terugregeling de opname van ppa’s. Duitsland illustreert deze dynamiek duidelijk, met getekende corporate ppa-volumes voor zonne-energie die met 56 procent daalden. Het is ook waar dat, nu eenvoudig te plukken vruchten grotendeels de opname van ppa’s hebben aangedreven, de bedrijfsvraag naar schone elektriciteit tegen stabiele prijzen nu afhankelijk is van nieuwe of nieuw geëlektrificeerde industriële gebruikers.

5 beleidsaanbevelingen
Het rapport ‘Auctions and Corporate ppas: European Market Review 2025’ doet 5 beleidsaanbevelingen om de positieve impact die ppa’s en energieveilingen kunnen hebben op Europa’s energiezekerheid en concurrentievermogen te maximaliseren.

Ten eerste moet er een gelijk speelveld zijn tussen alle routes naar de markt. Ontwikkelaars van zonne-energieprojecten moeten ppa’s kunnen gebruiken of kunnen deelnemen aan energieveilingen zoals het hun bedrijfsbehoeften past. Regelgevingskaders mogen de toegang tot geen van beide financieringsstrategieën uitsluiten.

Ten tweede moeten veilingen en tenders worden afgestemd op systeem- en activabehoeften. Elke veiling in Europa moet zoveel mogelijk hernieuwbare energie toewijzen. Om onderschrijving te voorkomen, moeten veilingen technologiespecifiek zijn, omdat het dan gemakkelijker is om de verschillende structurele omstandigheden en voordelen van wind en zon te ontwerpen en te erkennen. Kleinere installaties onder 1 megawatt moeten vrijgesteld blijven van verplichte tendereisen.

Energieopslagintegratie essentieel
Ten derde moet flexibiliteit van het energiesysteem worden geïntegreerd in langetermijnafdekcontracten. De groeiende frequentie van negatieve prijsuren, toenemende terugregeling en groeiende netcongestie zetten druk op het ontwerp van hernieuwbare ondersteuningsregelingen en op de eetlust voor langetermijnovereenkomsten tussen particulieren. Deze uitdagingen aanpakken kan zonder de investeringszekerheid te ondermijnen door onnodige of verstorende marktinterventies. De snelle oplossing is ervoor zorgen dat energieopslag, met name batterijopslag, wordt erkend en geïntegreerd onder ppa’s en veilingkaders.

Ten vierde moet de EU eerlijke behandeling van ppa’s in koolstofboekhoudregels waarborgen. CO2-boekhoudmethodologieën van de EU moeten marktinstrumenten erkennen die worden gebruikt bij bedrijfsenergieinkoop als een route naar het verminderen van CO2-voetafdrukken. De EU moet ervoor zorgen dat er een uniforme aanpak is om de CO2-voetafdruk van een product te meten, te beginnen met batterijen voor elektrische voertuigen en fotovoltaïsche modules, die schone en hernieuwbare stroomafnameovereenkomsten en garanties van oorsprong erkent.

Elektrificatie stimuleren
Ten vijfde moet de elektriciteitsvraag worden gestimuleerd met elektrificatie in alle sectoren. Elektrificatiepercentages in de EU stagneren, waardoor het merendeel van het energieverbruik nog steeds afhankelijk is van het verbranden van fossiele brandstoffen, inclusief veel industriële processen. Een uitgebreide EU-elektrificatiestrategie moet economische en regelgevende barrières aanpakken die industriële elektrificatie belemmeren, inclusief een eerlijker en concurrerender belastingregime voor elektriciteit.