Verplichte uitrol zonnepanelen op daken gefrustreerd door Nederlandse overheid

Nederland startte vorig jaar zomer met de voorbereidingen voor de implementatie van de derde herziening van de Europese richtlijn voor energieprestatie van gebouwen (EPBD IV) die onder meer de installatie van zonnepanelen verplicht.

Groot potentieel onbenut
De richtlijn verplicht lidstaten stapsgewijs tot het plaatsen van zonnepanelen op daken: vanaf 2027 voor nieuwe overheids- en utiliteitsgebouwen, vanaf 2028 voor bestaande overheidsgebouwen bij ingrijpende renovatie, en vanaf 2030 voor nieuwe woningen.

Uit een sectoranalyse blijkt dat bij benutting van 80 procent van alle geschikte daken in Nederland jaarlijks bijna 80 terawattuur aan zonne-energie kan worden opgewekt – ter vergelijking: Nederland verbruikt jaarlijks ruim 100 terawattuur aan stroom. Met de huidige Nederlandse uitwerking van de EPBD wordt naar verwachting nog geen 10 terawattuur gehaald. ‘De Nederlandse overheid formuleert ambitieuze doelen maar de uitvoering wordt onnodig ingewikkeld gemaakt door het opnemen van allerlei uitzonderingen’, zegt Wijnand van Hooff, algemeen directeur bij Holland Solar. ‘Als de plannen in deze vorm doorgaan, benut Nederland slechts een fractie van zijn dakpotentieel. En dat is echt zonde.’

Gebouwen buiten spel
Door de uitzonderingsbepalingen dreigen tussen de 60.000 en 100.000 gebouwen buiten de reikwijdte van de EPBD-verplichting te vallen. Bovendien worden naar schatting 120.000 daken vrijgesteld wanneer netcongestie – het vollopen van het elektriciteitsnet, waardoor bedrijven geen stroom kunnen terugleveren of afnemen – als reden wordt aangevoerd om geen zonnepanelen te plaatsen.

Van Hooff is kritisch: ‘Het is paradoxaal dat netcongestie wordt gebruikt als reden om minder zon op dak te realiseren, terwijl het lokaal opwekken van zonne-energie dicht bij de vraag naar energie juist een belangrijk deel van de oplossing voor netcongestie is.’

Slimmer dan afsluiten
Holland Solar pleit voor een gerichtere toepassing van uitzonderingsgronden. Zo zouden gebouweigenaren verplicht moeten worden eerst te onderzoeken hoeveel zonne-energie binnen de bestaande netaansluiting realiseerbaar is. Van Hooff: ‘Dat kan bijvoorbeeld door zonnepanelen in een oost-westopstelling te plaatsen, waardoor de opwek beter over de dag wordt verspreid en beter aansluit op het eigen energieverbruik. Ook kan lokale opslag of slimme aansturing van het energiegebruik helpen om meer zonne-energie op gebouwen te realiseren zonder dat een grotere netaansluiting nodig is.’

De branchevereniging roept het kabinet op de uitzonderingsgronden drastisch te beperken. Alleen zo kan volgens Holland Solar zon op dak daadwerkelijk bijdragen aan het verduurzamen van het energiesysteem, het stabiliseren van energieprijzen en een grotere geopolitieke energieonafhankelijkheid van Nederland.