‘Btw-regeling Vlaamse eigenaren zonnepanelen moet mee-evolueren met de markt’

De btw-plicht is al langer een heet hangijzer voor PV Vlaanderen.
Beleidsexpert Wannes Demarcke: ‘Het probleem kwam in de loop van 2022 op onze radar. In oktober dat jaar kaartten we dit issue voor de eerste keer aan bij de centrale diensten van de btw-administratie en het toenmalige federale kabinet. We zijn er dus al lang mee bezig.’

Welk probleem constateerden jullie destijds?
Demarcke: ‘Eigenaren van een pv-installatie niet groter dan 10 kilovoltampère zijn vrijgesteld van omzetbelasting en hoeven dus geen btw-nummer aan te vragen. Voor hogere omvormervermogens, die steeds vaker worden gehanteerd, ligt het anders.’

Dan ben je wel btw-plichtig?
Demarcke: ‘Het is iets complexer dan dat. Bij een hoger omvormervermogen is er eigenlijk geen zekerheid. Een belastingcontroleur kan oordelen dat er een winstoogmerk is en het dus gaat om een professionele activiteit. In dat geval moet je een btw-nummer aanvragen en wordt omzetbelasting over de inkomsten uit injectie toegepast. Zelfverbruik kan volgens de btw-administratie niet worden gezien als professionele activiteit omdat het als een besparing wordt beschouwd.’

De btw-plicht kan individueel worden vastgesteld?
Demarcke: ‘In september 2024 heeft de btw-administratie op basis van een concrete case die we presenteerden besloten dat een btw-nummer niet nodig was, omdat sprake was van een significant zelfverbruik. Daarbij werd benadrukt dat dit oordeel enkel hierop van toepassing was; ze kunnen per geval anders oordelen. Verder werd aangegeven dat bij voorafgaand contact meer zekerheid kan worden geboden. Wij begrijpen dat er sindsdien particulieren zijn die ook te horen hebben gekregen dat ze geen btw-nummer hoeven aan te vragen.’

Welke gevolgen kunnen er zijn als je geen btw-nummer aanvraagt?
Beleidscoördinator Jolien Thomas: ‘Kies je daarvoor omdat je denkt dat je het grootste deel van de opgewekte zonnestroom zelf gebruikt, dan is dat goed voor je portemonnee en het scheelt administratief werk. Wanneer bij een belastingcontrole echter blijkt – bijvoorbeeld door vergelijking van productie en stroomafname – dat er structureel een wezenlijk overschot aan elektriciteit wordt teruggeleverd, zou de fiscus dit kunnen zien als zelfstandige verkoopactiviteit. In dat geval kan een boete worden uitgedeeld, met een terugwerkende kracht van 4 jaar. Al hebben we geen weet van dossiers waarbij de fiscus die effectief heeft opgelegd.’

Waarom heeft PV Vlaanderen zich vastgebeten in dit dossier?
Thomas: ‘Met het verdwijnen van de terugdraaiende teller en de uitrol van de digitale meter willen vele huishoudens hun pv-systeem upgraden, bijvoorbeeld zonnepanelen met hogere vermogens bijplaatsen. Ook wanneer je een elektrische wagen of warmtepomp aanschaft – eventueel samen met een thuisbatterij en een slim regelsysteem – wil je zoveel mogelijk zonnestroom opwekken en zelf consumeren. Het is voor steeds meer particulieren mogelijk en rendabel om meer dan 10 kilowattpiek aan zonnepanelen te plaatsen. Door de sterk toegenomen efficiëntie van zonnepanelen zullen soms ook op minder gebruikelijke oriëntaties zoals het noorden rendabel zijn. We verwachten dat uitbreiding boven de 10 kilovoltampère zal groeien vanaf 2028-2029, wanneer de huidige steun – groenestroomcertificaten – wegvalt voor de eerste generaties pv-projecten en zonnepanelen gemakkelijker vervangen kunnen worden.’

En voor nieuwe installaties?
Thomas: ‘Ook voor nieuwe installaties zal de vraag naar een grotere dimensionering van de omvormer groeien. De standaard-aansluiting van Fluvius is namelijk 17,3 kilovoltampère. Een grotere dimensionering van de omvormer, meer dan 10 kilovoltampère, wordt dus snel de standaard bij renovatie en nieuwbouw, en dat wordt niet alleen bepaald door de maximale output van de zonnepanelen.’

Waarom?
Demarcke: ‘Zelfs met minder dan 10 kilowattpiek zonnepanelen kan een omvormervermogen boven 10 kilovoltampère interessant zijn. Dat stelt je bijvoorbeeld in staat om een thuisbatterij sneller te laden bij negatieve en lage prijzen, wat ook relevant is bij tijdsafhankelijke prijzen of tarieven. Er zijn ook heel wat omvormers met een vermogen van 11 kilovoltampère, gelijk aan dat van veel ev-laders. Daarnaast zien we ook toestellen op de markt komen die een all-in-one omvormer en vehicle-to-grid integreren. Die hebben vaak meer vermogen dan 10 kilovoltampère. Met een hoger vermogen, bijvoorbeeld 15 kilovoltampère, kunnen tevens kortstondige pieken van een elektrische wagen en warmtepomp worden opgevangen en het capaciteitstarief worden beperkt. Als barrières – vooral fiscaliteit en nettarieven – worden weggenomen, kunnen huishoudens vaker voor apparaten met hogere vermogens kiezen. Tot 25 kilovoltampère is er zelfs geen netstudie nodig, zelfs als het aansluitingsvermogen lager is, omdat het toegelaten is de injectie te beperken.’

Onder de streep?
Demarcke: ‘Een hoger vermogen laat maximale lokale optimalisatie van zelfverbruik, flexibiliteit en sturing op het capaciteitstarief toe. De huidige btw-grens zorgt echter voor onzekerheid bij consumenten – wat ook installateurs merken aan de vele vragen die hierover worden gesteld. Dan maar onder die grens van 10 kilovoltampère blijven is nogal eens het besluit.’

PV Vlaanderen pleit al even voor het opschroeven van de btw-grens van de totale energie-installatie, dat is nog niet gebeurd…
Thomas: ‘Dat wil echter niet zeggen dat de validiteit van onze inzet en argumenten niet wordt gezien door de politiek. Beleidsmakers zijn bewust van het feit dat dit een uitdaging is, dankzij onze inzet en die van anderen zoals Techlink – de Belgische beroepsfederatie van fabrikanten, distributeurs en installateurs.’

Hoe willen jullie de pv-branche en eigenaren van zonnepaneelsystemen verder helpen?
Thomas: ‘PV Vlaanderen staat hierover in dicht contact met stakeholders uit de sector, zowel privaat als publiek. Wij ondersteunen de roep om het technische voorschrift C10/11 van Synergrid, de koepelorganisatie van de Belgische elektriciteits- en gasnetbeheerders, in lijn te brengen met de marktevoluties. Daar staat een definitie van kleine productie-installaties, voorheen ook van toepassing op de terugdraaiende teller. Voor driefasige aansluitingen wordt vermeld dat de som van de vermogens van dergelijke systemen maximaal 10 kilovoltampère bedraagt. Als die definitie wordt bijgesteld, naar boven, kan dit aanzet geven bij beleidsmakers om ook de btw-grens op te trekken.’

Hoe belangrijk is dit allemaal?
Thomas: ‘We zitten midden in de energietransitie, elektrificatie zal de komende jaren alleen maar toenemen. Grotere en flexibelere energiesystemen zijn nodig om eigen zonnestroom optimaal te benutten, piekverbruik op te vangen en het elektriciteitsnet te ontlasten. Het is dus logisch dat barrières voor méér duurzame elektriciteitsproductie en -consumptie worden aangepakt. Daar pleit PV Vlaanderen al even voor en we zullen er volop op blijven inzetten’.