Kabinet sluit gebruik Klimaatfonds voor dwangsommen klimaatrechtszaken uit

Sjoukje van Oosterhout (Groenlinks-PvdA) had een Kamervraag gesteld aan de demissionaire minister van Klimaat en Groene Groei over de financiële dekking van fossiele subsidies en mogelijke klimaatrechtszaken met geld uit het Klimaatfonds.

Toekomstige besteding
Van Oosterhout wil van Hermans weten of er is overwogen om middelen uit het Klimaatfonds aan te wenden voor het betalen van dwangsommen die volgen uit klimaatrechtszaken. ‘Het kabinet heeft er niet voor gekozen om middelen uit het Klimaat- en energiefonds in te zetten voor het betalen van dwangsommen’, antwoordt Hermans.

De middelen uit het Klimaat- en energiefonds zijn volgens haar bestemd voor maatregelen die bijdragen aan emissiereductie en aan de transitie naar een klimaatneutrale energievoorziening en samenleving. Het betalen van dwangsommen valt niet binnen het doel van het fonds. Bovendien zijn de middelen binnen het fonds op dit moment vrijwel volledig bestemd voor klimaatmaatregelen via reserveringen en toekenningen onder voorwaarden. Betaling van dwangsommen uit het Klimaatfonds zou ten koste gaan van emissiereductie die door deze maatregelen in 2030 zou worden gerealiseerd. ‘Ten aanzien van toekomstige besteding geldt in algemene zin dat deze aan een volgend kabinet is en dit kabinet geen toezegging kan doen over hoe zij deze middelen inzetten’, stelt Hermans.

Breder dan CO2-reductie
Op de vraag wat de minister ervan vindt dat er middelen uit het fonds worden besteed aan activiteiten die de energietransitie en daarmee de maatregelen tegen klimaatverandering vertragen of zelfs tenietdoen, laat Hermans weten dat middelen uit het fonds uitgegeven moeten worden aan aanvullende maatregelen die bijdragen aan het behalen van de reductiedoelstellingen in de Klimaatwet. ‘Dit is ook het uitgangspunt voor het huidige kabinet’, aldus de minister.

De middelen uit het fonds zijn bedoeld voor maatregelen binnen het klimaat- en energiedomein, waarbij de scope breder is dan puur CO2-reductie. ‘Dit betekent dat niet enkel middelen worden ingezet op emissiereductie, maar ook andere belangen meetellen die de transitie vooruithelpen’, aldus Hermans. Het is volgens haar belangrijk dat er draagvlak blijft voor klimaat- en energiebeleid en dat burgers en bedrijven niet worden geconfronteerd met te hoge energiekosten. Dit remt niet alleen de verduurzaming, bijvoorbeeld middels elektrificatie, maar draagt ook niet bij aan de ervaren rechtvaardigheid van de transitie.

Lagere energierekening
Om die reden heeft het kabinet in het voorjaar van 2025 ook middelen uit het Klimaat- en energiefonds beschikbaar gesteld die de energierekening voor huishoudens en bedrijven verlagen en tegelijkertijd een prikkel geven voor elektrificatie.

‘Het kabinet kijkt bij de besteding van middelen uit het fonds niet enkel naar directe reductie van broeikasgasemissie, maar het laat ook andere belangen meetellen die de transitie vooruithelpen’, besluit Hermans. ‘In dit verband wordt ook ingezet op maatregelen die bijdragen aan draagvlak en rechtvaardigheid van het klimaat- en energiebeleid.’