Uitbreiding stroomnet krijgt definitief prioriteitsstatus: 700 projecten tot 1,5 jaar versneld

De consultatiefase van de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) voor de versnelde uitbreiding van het elektriciteitsnet werd eerder al afgerond.

Sneller bouwen
‘Snellere uitbreiding van het stroomnet is cruciaal’, aldus demissionair minister Hermans van Klimaat en Groene Groei. ‘Voor onze economie, de energietransitie en de bouw van nieuwe huizen. De maatschappij kan zich geen ellenlange procedures veroorloven. Met dit besluit zetten we opnieuw een stap om die fors terug te dringen.’

De maatregel zat al geruime tijd in de pijplijn. In oktober 2023 kondigde toenmalig minister Jetten al aan de vergunningsprocedures voor de uitbreiding van het elektriciteitsnet te willen verkorten door projecten als ‘zwaarwegend maatschappelijk belang’ aan te merken. Minister Hermans meldde vervolgens afgelopen februari voor omwonenden standaard een gedoogplicht te willen invoeren voor onderzoekswerkzaamheden die nodig zijn voor uitbreiding van het stroomnet.

Juridisch proces
Door de aanwijzing van netuitbreidingsprojecten als zwaarwegend maatschappelijk belang, wordt bij bezwaar en beroep tegen stroomnetprojecten de stap naar de rechtbank overgeslagen. Bezwaarmakers moeten direct naar de Raad van State, waarbij een uitspraaktermijn van maximaal 6 maanden geldt. Uitstel voor de bezwaarmaker is bovendien niet mogelijk. Netbeheerders kunnen hierdoor eerder starten met de bouw.

Het besluit geldt voor projecten om het stroomnet te verzwaren met een spanningsniveau vanaf 21 kilovolt, zoals regionale elektriciteitsstations. Deze uitbreidingsprojecten zijn noodzakelijk om de toenemende vraag naar netcapaciteit te kunnen faciliteren.

Ruim 700 projecten
Het besluit heeft eerder ter consultatie voorgelegen. De laatste stap is het advies van de Raad van State. Het besluit kan in werking treden als de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting is aangenomen, wat naar verwachting nog dit jaar zal gebeuren.

De Raad van State heeft in een reactie aangegeven dat de nieuwe procedure van toepassing zal zijn op ruim 700 elektriciteitsprojecten. Het gaat om verschillende soorten projecten: maximaal 20 grote hoogspanningsverbindingen (220-380 kilovolt), tussen de 100 en 125 middelgrote verbindingen (25-50 kilovolt), ongeveer 300 tot 450 projecten van de netbeheerders Liander, Enexis en Stedin, en tot 80 bijbehorende aansluitingsprojecten. De Raad van State verwacht hierdoor een aanzienlijke toename van rechtszaken die met voorrang behandeld moeten worden. Het exacte aantal rechtszaken is volgens de Raad van State lastig in te schatten, maar de raad spreekt van een ‘zeer aanzienlijk aantal’, waarbij het ook om complexe en bewerkelijke zaken gaat.