Wat moeten nieuwe spelregels voor samenwerking thuisbatterij met stroomnet worden?

Moet onbalanshandel met thuisbatterijen bijvoorbeeld worden verboden en moet er een rode knop komen waarmee netbeheerders ze in geval van nood kunnen uitschakelen? De redactie van Storage Magazine vroeg het aan branchevertegenwoordigers Netbeheer Nederland, Energie-Nederland, Holland Solar en Energy Storage NL (ESNL).

Logisch
Energie-Nederland ziet de opkomst van de thuisbatterij als een logisch gevolg van de marktontwikkelingen binnen de energiesector. ‘Actieve afnemers zijn op zoek naar mogelijkheden om hun energierekening zo laag mogelijk te houden’, aldus voorzitter Cora van Nieuwenhuizen. ‘Flexibele apparaten zoals thuisbatterijen zijn hier bij uitstek geschikt voor.’

Onzeker en vervuilend
Nold Jaeger, hoofd Public Affairs van Holland Solar, noemt de thuisbatterij een missend en essentieel onderdeel voor de decentrale energietransitie.

‘Je kunt de thuisbatterij op veel verschillende manieren inzetten, bijvoorbeeld om het zelfverbruik van zonnestroom significant te verhogen’, aldus Jaeger. ‘Dat betekent ook minder Amerikaans en Qatarees gas dat duur, onzeker en heel vervuilend is. Met de thuisbatterij kan de energietransitie voor iedereen gaan lonen.’ Jeroen Neefs, directeur van ESNL, vult aan: ‘Huishoudens met een dynamisch energiecontract en een thuisbatterij kunnen ook kosten besparen middels de handel in stroom. Bovendien kan de thuisbatterij onder de juiste spelregels bijdragen aan een efficiënter en stabieler elektriciteitsnet.’

Landelijke prikkels
Neefs wijst op recent onderzoek van netbeheerder Stedin dat laat zien dat thuisbatterijen een positieve rol kunnen spelen bij netcongestie verminderen. Hans-Peter Oskam, algemeen directeur Netbeheer Nederland, plaatst een kanttekening: ze kunnen bijdragen aan het stroomnet in balans houden, maar tevens congestie verergeren. ‘Handelsmarkt-thuisbatterijen worden gebruikt om winst te maken door op gunstige momenten energie te kopen en verkopen of het net ondersteunen door passieve onbalans op te lossen. Die reageren echter op lándelijke prikkels, waardoor lokale overbelasting van het net kan ontstaan.’

Dalende prijzen
Zowel Netbeheer Nederland, Energie-Nederland, Holland Solar als ESNL voorspellen dat de Nederlandse thuisbatterij een vlucht gaat nemen, temeer vanwege snel dalende prijzen. Maar aan welke spelregels moeten die gaan voldoen in relatie tot het stroomnet? Netbeheer Nederland stelt allereerst vast dat er nu er nog geen beleid is, en er vooral aandacht is voor de negatieve aspecten van de thuisbatterij. ‘Dat is deels terecht’, stelt Oskam vast. ‘Omdat ze netcongestie kunnen verergeren. Maar de positieve kant van de medaille is dat goed en slim gebruik het elektriciteitsnet en thuisbatterijbezitters ondersteunt.’

Vergoedingen
Energie-Nederland vraagt zich af of het limiteren van de thuisbatterij middels regelgeving niet te voorbarig is. Daarmee wordt immers ook de markt gelimiteerd. Dit zorgt voor inefficiëntie van het energiesysteem, terwijl congestie nog maar op korte momenten op specifieke plekken optreedt. ESNL zet daartegenover dat nadenken over een netcongestie-neutrale en netcongestie-ondersteunende inzet van thuisbatterijen nodig is. ‘Daarnaast moeten we toewerken naar een systeem waarin congestiemanagement op het laagspanningsnet vorm krijgt, met het inzicht in de lokale netsituatie en de contractuele afspraken, inclusief vergoedingen, die daarbij horen’, aldus Neefs.

Lees het volledige artikel hieronder in de maart 2025-editie van Storage Magazine.