Gaat Europees beleid zonnepanelen op zakelijke daken redden?

Hoe kijk jij naar zon op zakelijke daken in Nederland?
‘Die stuit op grenzen, met name door de beperkingen van het stroomnet. Congestie maakt het steeds lastiger meer zon te absorberen. Dat wil echter niet zeggen dat er geen mogelijkheden liggen. Zo verplicht Europa netbeheerders tot het aanbieden van een flex grid agreement, waardoor op zijn minst zonnepanelen voor eigen gebruik kunnen worden geplaatst en zonnestroom in het net geïnjecteerd wanneer dat kan.’

Een capaciteitsbeperkend contract is nog geen gemeengoed.
‘Er wordt nog zelden gebruik van gemaakt, wat opmerkelijk is. Wellicht ligt de reden in onbekendheid met deze verplichting en mogelijkheid. Meer awareness creëren bij bedrijven aangaande deze optie is dus zinnig, dat zou de realisatie van zonnedaken ten goede komen.’

En hoe gaat het in Vlaanderen?
Daar is het congestieprobleem minder pertinent, maar het speelt zeker wel al een rol. De markt is er redelijk stabiel. Maar in de EU wordt de situatie in Nederland wel gezien als een ‘postcard from the future’. Vele Europese delen zullen dezelfde grenzen gaan tegenkomen als er niet voldoende wordt geïnvesteerd in netverzwaring en flexibiliteit in het energiesysteem. Dat zie je ook terug in het beleid ten aanzien van flex in het algemeen.’

Hoe dan?
‘Nederland zit nog volop in het systeem van netmeting, zonnestroom in het net injecteren loont voor de eigenaren van pv-installaties. Dat moet worden omgezet in een systeem gericht op het belonen van maximale zelfconsumptie – eigen verbruik achter de meter. Daar wordt Europa-breed op ingezet. SPE en Holland Solar staan daarachter, pleiten al lang voor die transitie naar net billing en subsidievrij. Het is de politiek die het uitfaseren van dat oude systeem lastig vindt. In Nederland staat dat gepland voor 2027, dat moet en kan veel sneller.’

Gaat Europees beleid zon op zakelijke daken redden?
‘Er is sprake van een enorme push vanuit Europa aangaande de hervorming van de elektriciteitsmarkt. Juli dit jaar werd het Directive Electricity market design geeffectueerd waarin onder meer die verplichting tot het aanbieden van een flex grid agreement is opgenomen. Even eerder, in maart, werd de European performance buildings directive van kracht. Ook dat gaat een grote impact hebben.’

Hoe groot?
‘Het artikel over zonne-energie richt zich onder meer op het verplichten van de realisatie van zonnedaken en is zeer ambitieus. In 2026 zijn publieke gebouwen met daken groter dan 1.000 vierkante meter als eerste aan de beurt. In 2028 volgen de grote commercial & industrial (c&i)-daken, en in 2030 de kleinere daken. We hebben het kortom over een gamechanger in onze energietransitie en onze sector.’

Een richtlijn is geen wet…
‘Maar alle lidstaten hebben er wel hun handtekening onder gezet en worden geacht de afspreken na te komen. Er is uiteraard rekening gehouden met beperkingen, zoals ongeschikte daken - bijvoorbeeld door schaduwwerking - en congestie. Maar er zijn nog heel veel daken waarop zonnepanelen kunnen worden gelegd en dat moet dus in zeer korte tijd gaan gebeuren.’

Het netcongestieprobleem in Nederland is heel groot.
‘De zonnepaneelrevolutie is razendsnel gegaan. Een veelgehoorde klacht vanuit de netbeheerders is dat ze de hoeveelheid capaciteit die moest worden bijgebouwd niet konden voorspellen. Nu exact duidelijk is wat ze de komende jaren mogen verwachten – in 2026, 2028, 2030… – hebben ze wel goede houvast aangaande de nodige verzwaring, flexibiliteit en dat ook lokaal organiseren. Ook voor hen is het Europese beleid een stevige duw in de rug.’

De zonne-energiesector kan zich opmaken voor een versnelling in zakelijke zonnedaken?
‘Wij zijn positief over de toekomst. Er is bovendien sprake van een mooi neveneffect voor de Europese zonne-energieketen. De Net Zero Industry Act stelt nieuwe eisen aan het gebruiken van lokale producten, ook zonnepanelen. Met het versnellen van de markt voor zon op gebouwen zal dus tevens een impuls worden gegeven aan de Europese pv-industrie, en dat is onder meer goed nieuws voor Nederlandse bedrijven zoals Solarge en Energyra en het Belgische Soltech en Belgian Solar.’