‘Zoektocht naar alternatief voor koper uit China vertraagt energietransitie’

De poging van Amerika en Europa om kritieke toeleveringsketens voor mineralen buiten China proberen te herpositioneren, leiden volgens de onderzoekers tot inefficiënties en daarmee een verhoging van de kosten van eindproducten. Zo heeft Wood Mackenzie becijferd dat alleen vervanging van de Chinese koperketens 85 miljard Amerikaanse dollar vereist voor nieuwe smelterijen en raffinaderijen.

Cruciaal onderdeel
De wereld kan niet koolstofvrij worden zonder koper, omdat het een cruciale grondstof voor elektrificatie is. Op dit moment domineert China de koperwinning, downstreamverwerking met smelterijen en raffinaderijen en tot slot halffabricage.

Volgens het nieuwe rapport ‘Securing copper supply: no China, no energy transition’ van Wood Mackenzie zal de vraag naar koper tegen 2050 naar verwachting met 75 procent stijgen tot 56 miljoen ton. Een verschuiving weg van China zal enorme investeringen in nieuwe koperverwerkings- en productiefaciliteiten vereisen.

Hele keten in ogenschouw
‘Een scenario zonder China voor de koperbevoorradingsketen zou een aanzienlijke toename van de verwerkingscapaciteit vereisen om aan de doelstellingen van de energietransitie te voldoen’, stelt Nick Pickens, onderzoeksdirecteur wereldwijde mijnbouw bij Wood Mackenzie. ‘Op basis van onze projecties zal er de komende 10 jaar een extra 8,6 miljoen ton aan vraag naar koper buiten China zijn. Deze vraag vertegenwoordigt 70 procent van de smelterijcapaciteit en 55 procent van de fabricagecapaciteit in de rest van de wereld. Als regeringen en fabrikanten zich richten op diversificatie buiten China, is het cruciaal om de hele toeleveringsketen in ogenschouw te nemen, niet alleen mijnbouwactiviteiten.’

4 stadia
De wereldwijde toeleveringsketen van koper is een complex systeem dat bestaat uit 4 belangrijke stadia: mijnbouw, smelten en raffineren, halffabricage en productie van eindproducten. Koper stroomt van de winning van grondstoffen in Noord- en Zuid-Amerika en Afrika naar de verwerking en productie, voornamelijk in China. De aanzienlijke investeringen van het land in de downstream verwerkings- en halffabricagesectoren vormen een belangrijke uitdaging voor de wereldwijde koperbevoorradingszekerheid.

Het rapport stelt dat China sinds 2000 75 procent van de wereldwijde groei van de smelterijcapaciteit voor zijn rekening heeft genomen en momenteel 97 procent van de wereldwijde smelt- en raffinagecapaciteit controleert, met een bijdrage van meer dan 3 miljoen ton aan productie. Het land heeft sinds 2019 ook bijna 11 miljoen ton aan koper- en legeringscapaciteit toegevoegd, goed voor ongeveer 80 procent van de wereldwijde toevoegingen. Ongeveer twee derde van deze faciliteiten produceren walsdraad, waardoor China de helft van de wereldwijde productiecapaciteit heeft.

Evolutie
‘De Chinese kopersmelterij heeft een aanzienlijke evolutie doorgemaakt’, vertelt Zhifei Liu, managing consultant Copper Markets bij Wood Mackenzie. ‘In de jaren 2000 leidde een streven naar strengere milieu- en efficiëntienormen tot de modernisering van de smeltcapaciteit. Vandaag de dag zijn de Chinese smelterijen goedkoop en voldoen ze aan hoge milieunormen, vooral wat betreft het afvangen van zwaveldioxide, waardoor ze zeer concurrerend zijn.’

Pickens voegde eraan toe dat halffabrikanten buiten China, vooral in Europa, voor uitdagingen staan door een lagere bezettingsgraad en hogere bedrijfskosten. Regelgeving over CO2-emissies, zoals het Carbon Border Adjustment Mechanism van de Europese Unie, zou het concurrentievermogen kunnen verminderen door hogere belastingen op te leggen aan de Europese koperindustrie zonder gelijkwaardige voordelen te bieden. Daarnaast is het mogelijk dat stimuleringsmaatregelen van de Amerikaanse overheid, zoals de Inflation Reduction Act, de duurzaamheid van de industrie op de lange termijn niet garanderen.

Verschuivingen kopersmelterlandschap
Het rapport signaleert ook belangrijke verschuivingen in het mondiale kopersmelterlandschap, met nieuwe productiefaciliteiten die dit jaar buiten China in gebruik worden genomen. India start een aangepaste smelterij, Indonesië voegt 2 geïntegreerde smelterijen toe en een nieuwe smelterij in de Democratische Republiek Congo zal naar verwachting in 2025 klaar zijn, voornamelijk dankzij Chinese investeringen. Volgens Wood Mackenzie zullen deze toevoegingen 1,6 miljoen ton aan de wereldwijde smeltcapaciteit toevoegen, de grootste toename buiten China in decennia.

Er zijn echter geen plannen voor nieuwe primaire smeltcapaciteit in Noord-Amerika of Europa. In plaats daarvan richten de Verenigde Staten (VS) zich op de secundaire markt en koperafval, waaronder de bouw van de eerste secundaire smelterij voor complexe materialen in Georgia. Pickens: ‘Hoewel de risico's voor de kopervoorziening kunnen worden beperkt en er in verschillende landen al een begin is gemaakt met het herstellen van het evenwicht, betekent de omvang van China's dominantie in de aanvoerketen dat volledige vervanging onhaalbaar is. De introductie van nieuwe verwerkings- en productiefaciliteiten kan leiden tot hogere kosten en vertragingen in de energietransitie. De financiering van deze investeringen brengt extra hordes met zich mee, waarbij de weerstand tegen nieuwe smelterijprojecten op milieu- en sociale gronden vooral in Europa groot is. Pragmatisme en compromissen zijn essentieel om de klimaatdoelstellingen te bereiken zonder de belastingbetaler op te zadelen met buitensporige kosten. Het versoepelen van wereldwijde handelsbeperkingen zou een noodzakelijke concessie kunnen zijn.’