Ontwerpbureau Fix: Nederlandse pionier in solar-straatmeubilair wil Europa veroveren

Waar begon de liefde voor zonne-energie bij jou?
‘Ik startte in 1990 met de studie industrieel ontwerpen aan de TU Delft. De eerste jaren voelde ik me niet op mijn plek. Massaproducten zoals koffiezetapparaten en stofzuigers stonden centraal. Daar zijn er al heel veel van. Ze vormen een bron van verspilling van materialen en het energieverhaal is niet ingebed. Het laatste jaar van mijn studie viel echter alles op zijn plek.’

Hoe dan?
‘Ik koos voor de richting milieugericht productontwerpen. Daarbij stond, zoals de naam al verraadt, het gebruik van duurzame materialen en hernieuwbare energie centraal vanaf de eerste fase van het creëren van nieuwe producten. Door dat zichtbaar en tastbaar te maken, kon ik een voorproefje op de toekomst schetsen. Mijn passie komt dus voort vanuit ongemak over de wereld en de wil die te veranderen.’

En je koos voor ondernemerschap.
‘Ik ging aan de slag bij Rijkswaterstaat, was betrokken bij het ontwerp van onder andere duurzame houten infrastructurele elementen zoals wegportalen. Er borrelden echter steeds meer ideeën op voor eigen werk. Het kriebelde in toenemende mate, en dat leidde 2 jaar later tot het oprichten van Fix.’

Offgrid zonne-energie staat centraal in jouw werk, destijds nog geenszins een mainstream fenomeen.
‘Niet bij het grote publiek in ieder geval. Ik wilde de populariteit vergroten, ook bij beleidsmakers, door te laten ervaren wat het is, wat je ermee kunt doen en hoe mooi het kan zijn. Daar kwam mijn speeltoestel de Zonnebloem uit voort, met in het hart een module met ronde zonnecellen die toen nog bestonden. Hiermee kunnen kinderen spelenderwijs kennismaken met zonne-energie. Door hem op de zon te richten, gaan de bloembladeren draaien. Verander je de oriëntatie of hou je er je hand voor dan stoppen ze weer. Dat behoort nog steeds tot de standaardproducten van Fix. Nog zo’n product is de Fonteinfiets. Door te trappen, wek je elektriciteit op waarmee een waterfontein van stroom wordt voorzien. Een zonnepaneel doet hetzelfde. Zo ontstaat een wedstrijdje van menskracht tegen de kracht van de zon.’

Dit zijn educatieve, vooral leuke producten.
‘Ik was ook de eerste die een solarbank ontwikkelde en op de markt bracht. Dit soort eigen producten krijgen uiteraard doorlopend updates. Een voorbeeld is het toevoegen van een batterij, USB-uitgang, draadloos laden en 230 volt aansluitpunten aan een solarbank, zodat mensen er hun telefoon of e-bike kunnen laden. Een relatief nieuw product is Solar Meet, een statafel voor de buitenruimte van bedrijven en onderwijscampussen. Het idee hiervoor ontstond in de coronatijd. Je kunt er zaken bespreken in de gezonde buitenlucht en je laptop van stroom voorzien. Hij heeft ook ingebouwde verlichting. Bij kou en weinig licht is het dus een mooi element in de buitenruimte dat bovendien voor meer veiligheid zorgt. Daarnaast doe ik projecten voor derden, recentelijk nog voor de campus Wageningen University en Research.’

Wat was dat voor een project?
‘We ontwierpen en maakten de campuslijn, bestaande uit diverse zitelementen; van poefjes tot gebogen zitranden met houten zittingen. Daarnaast werden standaardproducten toegevoegd, onder andere 6 solarpicknicktafels met geïntegreerde zonepanelen, laders en licht. Nog zo’n maatwerkproject betreft dat voor BAM, het werk aan de N211 bij Poeldijk. Daar staan nu onder andere bushokjes met transparante zonnedaken waar je al wachtend je telefoon kunt bijladen, en geluidsschermen met groene zonnepanelen.’

Hoe uniek is jouw werk nog?
‘Het wordt niet zelden gekopieerd. Zo maken meerdere partijen, in Nederland maar ook in het buitenland, nu solarbanken en andersoortig zitmeubilair met pv. Maar dit goed doen – mooie, robuuste, veilige en hufterproof producten maken – vereist ervaring en kennis. Ik verkoop geen gimmicks. Fix is een serieus bedrijf dat gecertificeerde kwaliteitsproducten levert tegen een goede prijs. Dat is altijd het uitgangspunt geweest.’

Waar haal je die zonneceltechnologie vandaan?
‘Het begon met amorf silicium, nu gebruik ik monokristallijn siliciummodules. Die worden op maat gemaakt volgens specifieke eisen, onder meer wat betreft formaat, voltage, vermogen, het mitigeren van schaduwwerking en dikte van het glas. Jammer genoeg is samenwerken met toeleveranciers uit Nederland en Europa steeds lastiger. De fabrikanten waar ik in principe nog terechtkan, zijn geneigd mij te helpen, maar ze richten zich begrijpelijk primair op massa. Daar wordt het geld mee verdiend. Ik moet dus steeds vaker uitwijken naar China. Hopelijk verandert dat weer in de toekomst.’

Hoe gaat het met Ontwerpbureau Fix, wat zijn je ambities?
‘Ik ben dit nooit begonnen voor het geld. Het gevoel dat ik hopelijk iets heb kunnen bijdragen aan de energietransitie door jaarlijks met mijn producten meer dan een miljoen mensen te bereiken, is voor mij ook van waarde. Dat neemt niet weg dat het goed gaat met Fix, ook in landen zoals Tsjechië, België en Duitsland ontstaat nu tractie.’

Je werkt aan internationalisering?
‘Met name vanuit de samenwerkingsverbanden die ik in de loop der jaren heb opgebouwd, bijvoorbeeld met betonleverancier Struyk Verwo, de Nederlandse marktleider in bestrating. Die biedt tevens mijn solar-straatmeubilair aan, ook buiten ons land. Een van de opties daarbij is de Seat Solar, een solarbank die naadloos in zitranden past. De eerste stappen naar het buitenland worden dus momenteel gezet, en daar zet ik ook actief op in vanuit mijn passie voor zonne-energie en duurzaam ontwerp.’