Groothandels zoeken naar een nieuwe balans: duurzaamheid wordt license to operate

Anderzijds moeten ze voldoende veerkracht hebben om de gevolgen van grote, onvoorziene veranderingen op te vangen. Want waar de vraag naar zonnepanelen explodeerde tijdens de corona- en energiecrisis heeft die, zeer waarschijnlijk tijdelijk, pas op de plaats gemaakt. Wendbare groothandels hebben dus de toekomst en flexibiliteit is inmiddels de norm geworden.

Van oudsher is de toeleveringsketen van de groothandel superefficiënt. Leveringen vinden ieder jaar steeds sneller en goedkoper plaats en lange tijd werd tegen de allerlaagste kosten zo min mogelijk voorraad aangehouden. Het gevolg van deze werkwijze was een lange toeleveringsketen met diverse tussenschakels en een geringe reactietijd op verstoringen. De coronacrisis toonde voor het eerst aan dat dit de groothandel kwetsbaar maakte.

Extreem snelle groei
De coronacrisis werd al snel gevolgd door de energiecrisis die zorgde voor grote tekorten. Om hun kwetsbaarheid te verminderen, besloten groothandels hogere voorraden aan te houden. Bovendien zorgden ze voor redundantie in hun toeleveringsketen en ontwikkelden ze noodplannen voor onvoorziene gebeurtenissen. Groothandels gooiden vanwege de extreem snelle groei daarbij en masse het motto ‘just-in-time’ overboord en stapten over op ‘just-in-case’.

De strategie om hogere voorraadposities aan te houden, heeft groothandels niet alleen structureel hogere kosten bezorgd, maar ook grotere risico’s veroorzaakt door sterk fluctuerende prijzen.

Door een extreem snelle daling van de zonnepaneelprijzen – tot een historisch laag niveau – en een plotselinge instorting van de vraag kwam het besluit om hogere voorraden aan te houden veel groothandels in het najaar van 2023 duur te staan. De wereldwijde prijzen van zonnepanelen daalden in 2023 in een ongekend snel tempo en zakten tot ver onder het prijsniveau van vóór de coronacrisis. Ze bereikten zelfs een historisch laag niveau. De oorzaak? De extreem snelle daling van de wereldwijde transportkosten, maar belangrijker nog: overcapaciteit in de gehele productieketen.

Onverkochte zonnepanelen
In de tweede helft van 2023 kwam daarbovenop ook nog eens de consumentenvraag onder druk te staan. Omdat de groothandel inmiddels was overgegaan op een strategie van het aanhouden van hoge voorraden puilden de magazijnen uit. Over het exacte volume onverkochte zonnepanelen dat in de Europese distributiecentra staat, kunnen internationale marktonderzoeksbureaus het niet eens worden. Maar eind 2023 ging het in ieder geval om enkele tot mogelijk vele tientallen gigawattpiek. De analisten verwachten dat de opgeslagen zonnepanelen in 2024 uiteindelijk alsnog worden gebruikt wanneer de Europese installatievolumes weer toenemen.

Het Chinese marktonderzoeksbureau InfoLink wijst daarbij wel op een belangrijk nadeel: de voorraden bestaan grotendeels uit zonnepanelen met perc-technologie. Omdat zonnepanelen met TOPCon-technologie vanaf de tweede helft van 2024 snel marktaandeel zullen winnen, wordt het lastiger om het voorraadprobleem op te lossen. De dalende verkopen en de grote voorraden die mogelijk met korting verkocht moeten worden, vormen daardoor voor groothandels een giftige cocktail.

Lees het volledige artikel hieronder in de Solar Magazine Marktgids Zonne-energie 2024.