Zonnewarmte niet meer weg te denken uit Nederlandse en Vlaamse warmtetransitie

Tegelijkertijd heeft de energiecrisis duidelijk gemaakt dat zonnewarmte een aantrekkelijke no-regret optie is om de warmtetransitie op gang te brengen.

Het Vlaamse bedrijf Azteq plukt in België inmiddels de vruchten van zijn jarenlange missiewerk om geconcentreerde zonnewarmte (cst) – op de kaart te zetten. Het bedrijf maakt gebruik van parabolische spiegels die zonlicht reflecteren en concentreren op een collectorbuis. De vloeistof die daardoorheen loopt, wordt verhit tot temperaturen van 400 graden Celsius.

Bierbrouwer
In 2023 leverde het bedrijf bij Avery Dennison in Turnhout een geconcentreerde zonnewarmte-installatie op die 2.240 zonnespiegels telt, in België de grootste in haar soort. De hoeveelheid warmte die geleverd wordt, komt overeen met een jaarlijks gasverbruik van 2,3 gigawattuur. Bovendien wist het bedrijf via de Vlaamse call groene warmte circa 2 miljoen euro subsidie te verkrijgen voor de bouw van nog eens 2 geconcentreerde zonnewarmtesystemen, in Brugge en Herent.

Azteq installeert zijn zonnespiegels overigens niet langer alleen in Vlaanderen, maar ook elders in Europa. Zo werd in samenwerking met ENGIE España bij bierbrouwer Heineken in het Spaanse Sevilla de grootste geconcentreerde zonnewarmte-installatie van Europa voor industrieel gebruik opgeleverd. De installatie heeft een vermogen van 30 megawatt en een opslagcapaciteit van 68 megawattuur.

Zonthermiepark
Ook in Nederland bereikt zonnewarmte schaalgrootte. Zo is in 2023 in de provincie Groningen het grootste zonnewarmtepark van het land gebouwd. Het project van Novar, K3 en TVP Solar levert warmte aan het warmtenet van WarmteStad. In totaal zijn 24.000 zonnecollectoren geplaatst op het voormalige baggerdepot van K3. De gebruikte zonnecollectoren onderscheiden zich van andere ‘standaard’ zonnecollectoren door het gebruik van een vacuümtechniek die zorgt voor thermische isolatie. Omdat er geen lucht in de zonnecollector zit, gaat de zonnewarmte rechtstreeks naar de buizen waar het water doorheen stroomt en wordt opgeslagen in het 6.000 kubieke meter grote buffervat. ’s Nachts wordt deze warmte vanuit het zonthermiepark afgevoerd naar de WarmteCentrale van het duurzamewarmtebedrijf WarmteStad. Als laatste zorgt die ervoor dat de warmte met de juiste temperatuur gedistribueerd wordt naar de aangesloten bedrijven en woningen in Noordwest-Groningen; zo’n 2.600 in totaal. Daarmee boort de projectontwikkelaar een nieuw marktsegment aan, want Nederland telt nog een aantal grote, maar vooral ook kleine warmtenetten waar de toegepaste technologie de komende jaren eveneens uitgerold zou kunnen worden.

Daarbij is het financiële vangnet van de Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) volgens de betrokken partijen onmisbaar. Via die subsidieregeling was er eind 2023 zo’n kleine 100 megawatt_th aan zonnewarmteprojecten gerealiseerd en zit er nog zo’n 20 megawatt_th in de pijplijn. Saillant detail: in 2023 werd via de SDE++ geen enkele nieuwe subsidieaanvraag voor zonnewarmte ingediend.

Lees het volledige artikel hieronder in de Solar Magazine Marktgids Zonne-energie 2024.