Meer overspanning op Vlaams stroomnet: ‘Geen schrik voor zonnepanelen’

Netbeheerder Fluvius ontving vorig jaar 2.940 klachten over spanningsproblemen, 15 procent meer dan het jaar daarvoor. Zal dit verder verergeren door de snelle groei van zonnepanelen? Wat is de staat van het Vlaamse laagspanningsnet en waar liggen de oplossingen? Jan Desmet: ‘Meer zonnepanelen aansluiten is niet hét probleem. De uitdaging ligt veeleer in het creëren van flexibiliteit tussen vraag en aanbod.’

Grote hoogte
Desmet werkt bij de vakgroep Elektromechanica, Systemen en Metaaltechniek van de Faculteit Ingenieurswetenschappen en Architectuur van Universiteit Gent. Hij leidt de researchgroep EELab/Lemcko, die zich focust op de integratie van hernieuwbare-energiesystemen, netkwaliteit, gedistribueerde opwekking en energieopslag in het laagspanningsdistributienet. Hij kan inmiddels terugkijken op meer dan 3 decennia aan onderzoek naar net- en spanningskwaliteit.

‘Daarbij richt ik me ook al zo’n 25 jaar op de effecten van de injectie van hernieuwbare energie in het net. Met de versnelling van de energietransitie – de grootschalige uitrol van zonnepanelen en de elektrificatie van verwarming en het voertuigenpark – groeit de spannings- en stroomcongestieproblematiek. Als de zon niet schijnt is er geen aanbod, overdag kan op zonnige dagen de productie tot grote hoogte stijgen. De vraag loopt echter niet synchroon met de opwekking van hernieuwbare energie. Daarnaast is de gelijktijdigheid van verbruik eerder gering, grootteorde 30 à 40 procent, terwijl de opwekking van bijvoorbeeld zonne-energie een gelijktijdigheidsgraad van 100 procent kent. Hierdoor wordt veel stroom in het net geïnjecteerd met spannings- of stroomcongestie als gevolg.’

Lange leidingen
Bij veel injectie van hernieuwbare energie kan de nominale netspanning sterk toenemen. Dan kan dat onder andere schade aanbrengen aan elektrische (huishoud)apparaten of aan de netinfrastructuur. Een netgekoppeld zonnestroomsysteem wordt daarom automatisch afgeschakeld wanneer de netspanning boven de 235 volt plus 10 procent stijgt. ‘Een tweede feit is dat in vele landelijke delen van Vlaanderen zoals Limburg of West-Vlaanderen lange leidingen zijn aangelegd die dus een grote spanningsval kunnen creëren. Dat heeft ook een effect op het spanningsniveau’, aldus Desmet. ‘In onze steden is dat anders, maar daar zijn de netten doorgaans veel korter en veel meer vermaasd, zodat de overspanningsproblemen zich daar niet zo direct voordoen.’

Lees het volledige artikel hieronder in de mei 2023-editie van Solar Magazine.