Henry Lootens: ‘Onderzoek compatibiliteit MC4-connectoren is een pleister op een etterende wond’

Wat is jouw eerste gedachte bij veilig installeren?
‘Het is heel druk in de markt. Alles moet snel, dat is in ieder geval het gevoel dat overheerst. Maar we moeten ons niet gek laten maken. Zo brengt werken op hoogte altijd risico's met zich mee. Daarom is valbescherming wettelijk verplicht. Je daaraan houden is een keuze, ook in deze hectische tijden. Het gaat goed totdat het fout gaat. Dat laatste gebeurt te vaak bij zonnepanelen op huizen leggen.’

En als we het over technische normen hebben?
‘Dan denk ik allereerst aan het elektrotechnische werk. In de zonne-energiesector woedde jaren geleden een discussie. Als een woning voorzien is van een aansluiting van 40 ampère en je legt daar een zonne-energiesysteem van 16 ampère bij, zorg dan dat de meterkast daarop wordt ingericht. Naarmate huishoudens elektrificeren en er meer apparaten zoals warmtepompen worden aangesloten, gaan de stromen oplopen. De verdeling moet dan goed zijn om overbelasting en erger te voorkomen. Stel je eens voor dat je elektrische auto aan je huis kan terugleveren?’

Wat vraagt dat van de installateur?
‘Dat die dit beseft en duidelijk overbrengt aan klanten wat nodig is voor een veilige installatie, ook als dat wat duurder is. En dat ze daaraan vasthouden; een goed plan maken en dat doorzetten. Dat kan lastig zijn, wie weigert er nu een opdracht? Maar vergeet ook niet – en dat weet niet iedereen – dat installateurs wettelijk 10 jaar lang verantwoordelijk zijn voor de installaties die ze aanleggen en de verdeler die ze aanpassen, wat betreft garantie en ook wat betreft schade en vervolgschade als er iets misgaat. Voldoe dus aan je verplichting.’

Op het dak kunnen ook dingen misgaan…
‘Hebben we het over brandrisico, dan gaat het al snel over hoe je zonnepanelen aansluit op de omvormer. De NEN 1010 zegt dat stekkers moeten voldoen aan de afmetingen zoals opgegeven door de fabrikant en dat je geen verschillende stekkers mag mixen. Dat is heel duidelijk. Vervolgens doen andere organisaties onderzoek naar de compatibiliteit van MC4-connectoren van Stäubli met connectoren van anderen. Ik heb dat rapport met verbazing tot mij genomen.’

Dat vraagt om uitleg…
‘Het bevat onzin, halve waarheden en de norm die gebruikt is om te testen, is niet goed. Er is geen enkele poging gedaan om een realistische test te doen; geen duurtest, geen klimaatkamertest… In de kleine lettertjes staat dat de uitkomsten alleen gelden voor stekkers die af fabriek aan kabels worden gezet. Dit gebeurt alleen bij zonnepanelen met micro-omvormers of optimizers. Dat is prima, maar wat heeft een installateur die zonne-energiesystemen op het dak aansluit daaraan? Wat moet hij met de berg uitsluitsels en disclaimers die aan de voorkant zijn gedaan? Hoe moet die in de praktijk omgaan met het zelf aanknijpen van stekkers om veilig te werken? De conclusies van het onderzoek hebben dus weinig realiteitsgehalte. Het is een pleister op een etterende wond.’

Waar heeft de installateur wel iets aan?
‘Als er één standaard komt die door iedereen wordt gehanteerd. Dat is zo bij stopcontacten, autoladers en binnenkort ook bij USB-aansluitingen van nieuwe mobiele telefoons. Als dat voor die producten lukt, dan kan het ook in onze sector. Stäubli moet dus gewoon dat patent op hun connectoren opengooien, of het moet op een andere wijze worden afgedwongen.’

De installateur heeft ook een eigen verantwoordelijkheid…
‘Die moet altijd zijn boerenverstand blijven gebruiken. Gun jezelf ook de tijd om bij te blijven. Investeer in kennis en vaardigheden, ook als je het al heel wat jaren doet. Het is een belangrijk deel van je werk, dat mag je ook best meenemen in je tarieven. En wat betreft de opkomst van nieuwe technologieën zoals de thuisbatterij en laadpalen voor elektrische auto’s, niet iedereen hoeft en kan alles zelf doen. Er schuilen grote voordelen in specialisatie en samenwerking, ook op het gebied van veiligheid.’

En hou je aan de normen?
‘Daarmee veronderstel je dat die voldoen aan de eisen van deze tijd. Dat is niet het geval. Ze volgen wat er gebeurt in de markt. Dat moet veranderen; niet langer in de achteruitkijkspiegel kijken maar de ogen op de toekomst richten. Actieve betrokkenheid van installateurs – hun input over hun ervaring in de praktijk en behoeftes – is daarbij van groot belang. Het vereist ook sneller werken van IEC- en NEN-commissies.’

Je hebt het onder de streep over verandering op vele fronten…
‘En dat is lastig. Maar iedereen mag dromen. We hebben het bovendien over een zeer belangrijke zaak. Iedereen werkt zich nu het snot voor de ogen, maar ooit zal de wereld weer normaal zijn. Wat hebben we eraan als we dan tot de conclusie komen dat we honderdduizenden spijtinstallaties hebben aangelegd.’