In Amsterdam kan er dit jaar gestemd worden op maar liefst 26 partijen. 15 van die partijen hebben al zitting in de huidige gemeenteraad en van deze partijen heeft de redactie de partijprogramma’s bestudeerd. DENK en Forum voor Democratie zijn de enige 2 partijen die geen specifieke aandacht schenken aan zonne-energie
GroenLinks: aantal zonnepanelen verdubbelen
GroenLinks, momenteel met 10 zetels de grootste partij in de Amsterdamse gemeenteraad, wil het aantal zonnepanelen in de stad verdubbelen. ‘Geen dak blijft onbenut’, aldus de partij. ‘We verdubbelen de hoeveelheid zonnepanelen in Amsterdam de komende 4 jaar. Hierbij wordt gewerkt volgens de zonneladder: we beginnen op daken en parkeerplaatsen. Zodra het wettelijk kan, verplichten we zonnepanelen op grote daken en in het bouwbesluit nemen we op dat nieuwbouw altijd geschikt moet zijn voor zon op het dak. Voor particulieren, kleine ondernemers, scholen en buurtcentra organiseert de gemeente collectieve inkoop- en monteeracties. Om te zorgen dat iedereen mee kan doen, helpt de gemeente bij het verkrijgen van voorfinanciering.’
Ook wil de partij investeren in (om)scholing om Amsterdammers klaar te stomen voor nieuwe banen in de duurzame economie. ‘De warmtepompinstallateur, de duurzaamheidsadviseur of de groenbeheerder: stuk voor stuk goede banen met zekerheid voor de toekomst. Duurzame banenplannen worden daarom een belangrijk onderdeel van de regionale energiestrategie.’
D66: élk dak gebruiken voor zonnepanelen
‘We staan voor een duurzame en groene stad die toekomstbestendig en gezond is, waar regenwater goed wordt afgevoerd, waar veel groen is en elk dak gebruikt wordt voor zonnepanelen’, is D66 stellig in het verkiezingsprogramma. ‘Bedrijven en andere instellingen spelen een cruciale rol in het opwekken van duurzame energie. De 100 grootste daken van Amsterdam zijn goed voor 15 procent van het totale potentieel aan Amsterdamse zonne-energie. Met elk van deze 100 bedrijven en instellingen wordt een plan van aanpak gemaakt voor zonne-energie. Waar dit geen mogelijkheid blijkt te zijn, worden er groene daken gerealiseerd. Er wordt uitgegaan van een ja, tenzij benadering: daken worden benut, tenzij gemotiveerd kan worden waarom hiervan af wordt geweken. Alle bestaande grotere parkeerterreinen, bij sportvelden, op bedrijventerreinen en bij het Station, kunnen met zonnepanelen worden overkapt. Kansen hiervoor moeten actief worden benut en organisatorische ondersteuning aangeboden.’
VVD: zonnepanelen op zoveel mogelijk daken
Waar D66 alle daken wil gebruiken voor zonnepanelen, is de ambitie van de VVD genuanceerder geformuleerd. ‘Wij zetten in op het plaatsen van zonnepanelen op zoveel mogelijk daken, het verduurzamen van woningen middels een te ontwikkelen isolatiefonds, het stimuleren van elektrisch rijden en het gebruik van deelmobiliteit en het ontwikkelen van innovatieve technieken rondom bijvoorbeeld waterstof. Zo dragen we ook bij aan een betere luchtkwaliteit in Amsterdam. Verder stoppen we met het verspillen van tijd aan windmolens dicht op woningen en in het groen die er toch niet komen. De VVD wil geen windmolens dicht op woonwijken of in het groen (in de haven kan het wel), maar oplossingen die wel werken voor mensen en een duurzame toekomst. De VVD pleit voor een grootschalig plan om de komende jaren zonnepanelen aan te leggen op zoveel mogelijk daken en gebouwen. Hierbij zijn we creatief en rekenen op toekomstige innovaties, zoals zonnepanelen op geluidsschermen langs snelwegen en, wanneer dat betaalbaar wordt, bijvoorbeeld zonnecellen die geïntegreerd zijn in dakpannen. Ook stimuleren we bedrijven om vrijwillig hun grote daken zoveel mogelijk vol te leggen met zonnepanelen.’
PvdA: schooldaken beter benutten
Schooldaken moeten wat de PvdA betreft standaard gebruikt gaan worden voor het plaatsen van zonnepanelen en er wordt geïnvesteerd in groene schoolpleinen- en daken. ‘Want er kunnen nog veel meer daken gebruikt worden voor het opwekken van groene stroom. De PvdA Amsterdam wil eigenaren van grote daken stimuleren om zonnepanelen te plaatsen. Het liefst in combinatie met een groen dak, en daar waar het technisch mogelijk is ook in combinatie met waterberging. De gemeente plaatst op alle daken van gemeentelijke gebouwen zonnepanelen om in haar eigen stroomverbruik én het stroomverbruik van de buurt te voorzien. De gemeente nodigt buurt-energiecoöperaties uit om in zonnepanelen te investeren. Grootverbruikers van energie verplichten we om óf op hun dak zonnepanelen te plaatsen, óf een groen dak te nemen.’
SP: zonnepanelen of groen verplicht
De SP wil het opwekken van windenergie en zonne-energie regelen via lokale energiecoöperaties. ‘Dit zijn verenigingen waarvan alle Amsterdammers lid kunnen worden. Om te voorkomen dat marktpartijen er alsnog met de schone energie en de winst vandoor gaan, is lidmaatschap van een energiecoöperatie wel overdraagbaar aan een buurtgenoot of andere Amsterdammer, maar niet vrij verhandelbaar op de markt. Op deze manier houden we de volledige zeggenschap en het eigendom van de windmolens en zonneparken of -panelen in lokale handen. Bij eventuele plaatsing van windmolens en zonnepanelen moeten bewoners altijd meedelen in de winst.’
Verder wil de partij daken verplicht gebruiken voor zonne-energie of groen. ‘We moeten daken meer gaan zien als ruimte die kan bijdragen aan het algemeen belang. De gemeente bevordert dat er op grote schaal zonnepanelen of groen op daken worden aangelegd. Van belang is dat de rijksoverheid hiervoor voldoende subsidie blijft geven. Als er nieuwe wetgeving komt die het mogelijk maakt eigenaren van gebouwen te verplichten om zonnepanelen of groen op het dak aan te brengen, dan maakt de gemeente daar zo nodig gebruik van.’
Partij voor de Dieren: zonnepanelen de norm
Zonnepanelen en groen worden als het aan de Partij voor de Dieren ligt in Amsterdam de norm op daken, gevels, geluidswallen en boven parkeerplaatsen, behalve op monumentale en beeldbepalende panden. ‘Indien particulieren, Verenigingen van Eigenaren (VvE’s), woningcorporaties en bedrijven dit zelf niet doen, investeert de gemeente hierin door samenwerking met een lokale energiecoöperatie of een gemeentelijk energie-investeringsbedrijf.’
Er komen als het aan de Partij voor de Dieren ligt geen zonneparken in en aangrenzend aan de natuur. ‘Voor de aanleg van zonnepanelen wordt gebruikgemaakt van een zonneladder, die de volgorde bepaalt van aanleg. Landbouwgrond is bedoeld voor plantaardige voedselproductie en natuurontwikkeling, niet voor zonneweides. Een uitzondering kan worden gemaakt voor de omgeving van Schiphol om een oplossing te bieden tegen het aantrekken van vogels rondom de luchthaven. Windturbines en zonnepanelen zijn zo duurzaam mogelijk geproduceerd, met zoveel als mogelijk gerecyclede materialen en van duurzame (lokale) leveranciers.’
CDA: taboe kernenergie doorbreken
Het CDA constateert dat Amsterdam ‘nog heel veel beschikbare daken’ heeft waar zonnepanelen kunnen worden geïnstalleerd. Kleinschalige, lokale energiecoöperaties, samen met lokale bedrijven en lokale expertise, zijn volgens de partij een uitstekende combinatie om die nieuwe energiebronnen te realiseren. ‘De gemeente moet meer investeren in groene daken: die dragen bij aan de biodiversiteit en de schoonheid van de stad, zorgen voor verkoeling en vangen water op. Vaak kan dat worden gecombineerd met zonnepanelen. De gemeente stimuleert groene daken en gevels, door zelf het goede voorbeeld te geven, en alle mogelijke gemeentevastgoed te voorzien van groene daken/gevels. Daarmee werken we in Amsterdam aan meerdere doelstellingen tegelijk: waterberging, verkoeling, biodiversiteit en zonnepanelen leveren meer rendement op.’
Verder moet wat CDA betreft het taboe op kernenergie doorbroken worden. ‘Eén kerncentrale produceert 19 keer meer elektriciteit dan alle geplande wind- en zonne-energie van de hele regio Noord-Holland in 2030 bij elkaar. Het zou goed zijn als Amsterdam vooroploopt in het aanzwengelen van de landelijke discussie hierover.’
BIJ1: energiegebruik verminderen en meer zonne-energie
‘Om in 2025 klimaatneutraal te zijn, vermindert Amsterdam het huidige energiegebruik in combinatie met meer gebruik van zonne-energie en windenergie’, schrijft BIJ1 in haar verkiezingsprogramma. ‘Hierbij houden wij extra goed rekening met mogelijke gezondheidsgevolgen en belasting door windmolens voor mens, dier en natuur. Dit geldt zeker als het gaat om de mogelijk schadelijke gezondheidsgevolgen voor mensen met lagere inkomens. Alle nieuwe gebouwen krijgen verplicht zonnepanelen en/of groene daken. De gemeente zet zich nog sterker in om ook op alle bestaande gebouwen zonnepanelen en/of groene daken te krijgen. De groene daken moeten de overvloed aan regenwater door de opwarming van de aarde opvangen om zo de natuur in en om de stad nog verder te versterken.’
ChristenUnie: zonnepanelen op alle grote daken
Van de Amsterdamse fractie van de ChristenUnie moeten alle grote daken van gebouwcomplexen voorzien worden van zonnepanelen, waaronder gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed en particuliere woningen, maar ook corporatiebezit en Verenigingen van Eigenaren (VvE’s).
JA21: niemand gedwongen van het gas af
‘Het streven van het stadsbestuur is dat Amsterdam in 2050 klimaatneutraal is’, opent JA21 zijn klimaatparagraaf. ‘Daarom moet volgens hen Amsterdam in 2040 van het gas af zijn, en moeten er massaal windturbines worden gebouwd en zonnepanelen worden gelegd. JA21 wil niemand gedwongen van het gas af en stoppen met het aardgasvrij maken van woningen.’
Verder wil de partij in Amsterdam een algeheel verbod op windmolens, ziet het kernenergie als een welkome aanvulling op de energiemix en moet meer geïnvesteerd worden in de verzwaring en uitbreiding van het elektriciteitsnet. Tot slot is JA21 voorstander van het loslaten van strenge duurzaamheidseisen bij nieuwbouw.
Democratisch Socialisten Amsterdam: ook zonnepanelen voor huurders
In Amsterdam liggen nog lang niet op alle daken zonnepanelen en dat kan volgens de Democratisch Socialisten beter. ‘Voor huizenbezitters zijn allerlei regelingen, maar huurders zijn volledig afhankelijk van hun verhuurder voor aanleg van zonnepanelen. Vaak is er een soort regeling dat huurders een huur- of servicekostenverhoging krijgen, maar dat kunnen compenseren met verlaging van de energiekosten. Huurders schieten er dus weinig mee op. Huurders moeten gemakkelijker zelf zonnepanelen en een elektrische cv-ketel kunnen aanschaffen. Van alle maatregelen op het gebied van klimaat en energietransitie moeten ook huurders profiteren.’
De gemeente moet voor huurders over de brug komen met een lage-rente of renteloze lening, zodat de huurders na afbetaling van de lening volop genieten van hun zonnestroom. De partij wil jaarlijks 10.000 woningen verduurzamen en de gemeente moet in verregaande mate haar eigen vastgoed verduurzamen.
De juni 2024-editie van Solar Magazine is verschenen. Het tijdschrift bevat artikelen over de toekomst van de Nederlandse pv-markt, het potentieel van de directe lijn, balkonzonnepanelen en het verhogen van het zelfverbruik.