Onderzoek naar slimme flexibiliteitsdiensten als alternatief verzwaring stroomnet

Het samenwerkingsverband bestaat uit regionale netbeheerders, diensten- en technologieleveranciers, adviseurs en kennisinstellingen samen met consumenten en zakelijke energiegebruikers. Deelnemers zijn Alliander, Enexis, Stedin, ElaadNL, Greenchoice, Recoy, Itho Daalderop, ETPA, Technolution, Phase to Phase, DNV GL, Witteveen + Bos, TU Eindhoven, TU Delft en TNO.

Grote uitdagingen
Door de groei van het aantal warmtepompen, elektrische auto’s en zonnepanelen in de gebouwde omgeving ontstaan volgens het consortium grote uitdagingen, zoals het voorkomen van overbelasting, in het regionale (en landelijke) elektriciteitssysteem. Groei van deze technologieën biedt echter ook kansen om slimme flexibiliteitsdiensten op grote schaal in te zetten in de gebouwde omgeving.

Flexibiliteit ontstaat wanneer gebruik of opwek van elektriciteit kan worden gevarieerd in de tijd. Bijvoorbeeld door het laden van elektrische auto’s te verplaatsen naar de nacht, wanneer het minder druk is op het elektriciteitsnet. Ook warmtepompen kunnen flexibiliteit bieden.

Rekentools en methodieken
De inzet van flexibiliteit wordt vaak genoemd als alternatief voor netverzwaring. Om te bepalen hoe realistisch dit is, ontwikkelt GO-e rekentools en methodieken waarmee regionale netbeheerders onderbouwd kunnen beslissen of, wanneer, waar en hoe flexibiliteit ingezet kan worden om overbelasting van het elektriciteitsnet te voorkomen.

Projectcoördinator Bob Ran van TNO hierover: ‘Daarbij onderzoeken we bij welke prikkels consumenten en bedrijven bereid zijn om flexibiliteit ter beschikking te stellen aan de netbeheerder. GO-e draagt hiermee niet alleen bij aan invulling van het “verzwaren tenzij” kader van Netbeheer Nederland, maar zet ook cruciale stappen richting het verwezenlijken van een toekomstig flexibel energiesysteem.’

Schaalbare flexdiensten
Om in de toekomst voldoende flexibiliteit in het energiesysteem beschikbaar te hebben, gaat het consortium schaalbare flexdiensten ontwikkelen. Hierdoor wordt het voor consumenten en bedrijven mogelijk om geautomatiseerd, dus zonder omkijken, flexibiliteit uit bijvoorbeeld auto’s beschikbaar te maken voor hun energieleverancier. De energieleverancier zorgt vervolgens dat dit bijdraagt aan een betere benutting van lokale energiebronnen en reductie van de toenemende piekbelasting van regionale elektriciteitsnetten.

Het op grote schaal flexibiliseren van het elektriciteitsgebruik kan alleen slagen wanneer eindgebruikers op grote schaal participeren. Daarom staan consumenten en zakelijke energiegebruikers centraal in het ontwerp van de flexdiensten en -producten in GO-e. In 4 living labs worden daarom de voorkeuren van eindgebruikers al tijdens de ontwerpfase van de diensten meegenomen. 3 living labs zijn in woonwijken in Houten, Heeten en Loenen (Veluwe) waar flexibiliteitsdiensten voor consumenten worden ontwikkeld. De vierde is een distributiecentrum van Albert Heijn, waar diensten worden ontwikkeld om flexibiliteit uit het laden van elektrische vrachtwagens slim in te zetten.