PBL en DNV GL: 'Nederlandse distributienetten kunnen zestien gigawatt zonnestroom verwerken'

De huidige Nederlandse distributienetten kunnen tot zestien gigawatt zonnestroom (zon-pv) verwerken. Na dit kantelpunt zijn maatregelen nodig om overbelasting van de netten te voorkomen op dagen met veel zon. Dit blijkt uit het rapport ‘Het potentieel van zonnestroom in de gebouwde omgeving van Nederland’ van het PBL (Planbureau voor de Leefomgeving) en DNV GL (voorheen KEMA) dat vandaag is verschenen. PBL en DNV GL onderzochten hoeveel zonnestroom op de langere termijn opgewekt kan worden met zonnepanelen op de daken van woningen en utiliteitsgebouwen. Ook is onderzocht in hoeverre deze zonnestroom inpasbaar is in het huidige elektriciteitsnet. Elektriciteitsnetten kunnen immers niet alleen overbelast worden bij grote pieken in de vraag naar stroom, maar ook bij grote pieken in het aanbod.

Om in de toekomst overbelasting van het net op uren met veel zon te voorkomen, kan op termijn de productie afgetopt worden. Dat wil zeggen dat er per zonne-energiesysteem tijdelijk minder zonnestroom wordt gemaakt dan mogelijk is. Een tijdelijke productiebeperking tot maximaal zeventig procent op momenten dat de zon volop schijnt, zorgt in Nederland voor een energieverlies van maximaal twee tot drie procent op jaarbasis. De reden hiervoor is dat dagen met maximale zonneschijn niet vaak voorkomen.
Ook kan vraagsturing een oplossing bieden. Bij vraagsturing zetten gebruikers elektrische apparaten aan op momenten dat er veel aanbod is van zonnestroom en uit als er een tekort dreigt. Dit kan worden gestimuleerd door de elektriciteitsprijs mee te laten schommelen met het (gebrek aan) aanbod. Er moet nog wel ervaring worden opgedaan voordat deze maatregelen op grote schaal succesvol kunnen worden toegepast. Daarnaast is het een voorwaarde dat de zonnestroom gelijkmatig over Nederland wordt geproduceerd. Een alternatief om overbelasting van het net te voorkomen is het verzwaren van de distributienetten en transformatoren.

Als het totale geschikte dakoppervlak van woningen en utiliteitsgebouwen volledig wordt gebruikt voor het plaatsen van zonnepanelen, levert dit volgens het rapport bij de huidige stand van de techniek een opgesteld vermogen van zesenzestig gigawatt op. Dit zou per jaar voldoende stroom genereren voor de hele gebouwde omgeving van Nederland. Het is echter niet mogelijk om dit vermogen volledig te benutten met de huidige technieken voor seizoensopslag van elektriciteit. Elektriciteitsvraag en -aanbod zouden dan te sterk uit balans raken: in de zomer zou meer zonnestroom geproduceerd worden dan er in Nederland nodig is, terwijl er in de winter een tekort is.