Column Eternal Sun - Waarom niemand een auto koopt via een collectieve inkoopactie

Afgelopen zaterdag liep ik een willekeurige autodealer binnen. Ik keek even rond en het viel me op dat hij eigenlijk maar twee types heeft: zwart & blauw. Sommige zijn wat duurder, andere wat goedkoper, maar de prijs en de kleur lijken wel de enige twee verschillen te zijn. Ik sprak een verkoper aan met wat vragen over de verschillen tussen de auto’s. Zijn antwoord: “De zwarte doen het iets beter dan de blauwe en zwart staat wel mooi op de oprit. Hij is wel iets duurder dan de blauwe trouwens. Ik vroeg of hij iets zinnigs over de kwaliteit en de duurzaamheid van de aangeboden auto's kan zeggen. Hij bleef het antwoord schuldig. Ik trok beleefd de deur van de showroom achter me dicht en 's avonds bestelde ik online via een collectieve inkoopactie maar een mooie donkerblauwe auto. Uiteraard niet de snelst rijdende en nog steeds weet ik niks over de kwaliteit en de duurzaamheid, maar hij was wel lekker goedkoop!

Nog nooit op deze manier een auto gekocht? Logisch ook, want over auto’s is zoveel informatie en zoveel gebruikerservaring te vinden dat dit niet nodig is. Helaas kopen consumenten tegenwoordig wel op deze manier hun zonnepanelen. Zonde, want consumenten zijn naast de prijs wel degelijk geïnteresseerd in de kwaliteit van een zonnepaneel. Maar kwaliteit is complex! Het heeft betrekking op de prestaties van een zonnepaneel op dit moment, op de prestaties op een moment in de toekomst, op het percentage dat voortijdig (en na een x aantal jaar) ophoudt met functioneren, op de duurzaamheid van het productieproces, op de afwerking van het materiaal, op de klantenservice van de fabrikant en op het design en looks van het paneel.

Neem een Formule-1 auto: Uitstekende prestaties (hoge snelheid, goede wegligging) maar hij gaat maar vier races mee, er gaat vaak een onderdeel kapot gedurende de races en hij zuipt nogal. Hij scoort dus goed qua prestaties, maar dat maakt het nog geen kwalitatief goede auto. Met zonnepanelen gaat hetzelfde principe op: een goed presterend paneel (ten opzichte van de gegevens van de fabrikant of ten opzichte van de concurrentie) garandeert nog geen paneel dat niet hard degradeert over twintig jaar of dat duurzaam is geproduceerd.

Veel onzekerheden dus, maar hoe kunnen we hier, als gehele sector, het beste mee omgaan? Door zoveel mogelijk onzekerheden eruit te halen! Waar we naar kunnen kijken is alle beschikbare (en eventueel zelf te verkrijgen) data. Steeds meer fabrikanten geven uitgebreide datasheets met IV-curves bij verschillende temperaturen en instralingen, ze garanderen een bepaalde opbrengst over tien en twintig jaar en ze geven informatie over recycleprogramma’s. Er mist ook nog veel data aan de kant van de fabrikant: Hoe duurzaam is het zonnepaneel bijvoorbeeld? Van welke materialen is het gemaakt en hoe zijn de arbeidsomstandigheden in de fabriek? En niet te vergeten: hoe verloopt de (onafhankelijke) kwaliteitscontrole op de zonnepanelen?

Net als dat een auto niet altijd de opgegeven maximumsnelheid haalt, presteert een zonnepaneel ook niet altijd zo goed als een fabrikant beweert. Het kan daarom interessant zijn om door een onafhankelijke partij steekproefsgewijs zonnepanelen te laten controleren op de opgegeven prestaties. Uiteraard doet bijvoorbeeld de TÜV al dergelijke testen, maar zij testen slechts één batch aan het begin van het productieproces. Vergelijk dit met de toelatingsproeven voor auto’s wanneer deze voor het eerst op de markt gebracht worden. Het zou veel logischer zijn om in deze snel veranderende markt een continue onafhankelijke kwaliteitsbeoordeling te hebben, zoals bijvoorbeeld de ANWB of de Autoweek dat ook doet met auto’s. Deze beoordeling in combinatie met eigen data van installateurs uit geïnstalleerde systemen en de data van de fabrikant geeft de consument een beeld van de kwaliteit van een zonnepaneel. Hopelijk komt de consument door deze voorstellen verder dan de vraag: Zwart of blauw?

[Deze column verschijnt in het kader van de zonne-energievakbeurs Solar Solutions en is geschreven door Robert Jan van Vugt. Robert Jan is manager van het PV Test Center van Eternal Sun B.V. uit Delft. Dit bedrijf is begonnen als spin-off van de zonnecellengroep van de Technische Universiteit Delft. Het bedrijf bouwt zonnesimulatiesystemen voor het testen van zonnepanelen, levert deze simulatoren wereldwijd en runt in samenwerking met de TU Delft een eigen PV Test Center.]