Enexis bouwt harder dan ooit, maar stroomnet blijft onder druk

De netbeheerder realiseerde in de eerste 6 maanden van het jaar 1.150 megavoltampère aan netcapaciteit, tegen 520 megavoltampère in de eerste helft van 2025. De investeringen stegen tegelijkertijd met 22 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, met name gericht op de uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet. Het eerder aangekondigde dimmen van zonnepanelen bij 55.000 huishoudens is illustratief voor de aanvullende maatregelen die Enexis neemt terwijl de nieuwbouw zijn werk doet.

Kleinverbruikers op wachtlijst
De versnelde uitbreiding is hard nodig: per 1 juli is het nieuwe maatschappelijk prioriteringskader van kracht geworden, waarmee schaarse ruimte op het stroomnet kan worden verdeeld. Het directe gevolg is dat kleinverbruikers zoals consumenten in congestiegebieden nu ook op een wachtlijst terecht kunnen komen, iets wat eerder alleen voor grootzakelijke klanten gold. In aanloop naar de invoering zag Enexis het aantal aanvragen voor nieuwe kleinverbruikaansluitingen en verzwaringen verdubbelen.

Marjanne van Ittersum, financieel directeur van Enexis, benadrukt dat investeren alleen niet voldoende is: ‘We bouwen in hoog tempo aan het stroomnet. Dat is hard nodig en daar blijven we onverminderd op inzetten. Tegelijkertijd moeten we helder zijn: bouwen alleen lost het probleem niet op. Samen met onze klanten moeten we het stroomnet slimmer gebruiken.’

Flexibiliteit als sleutel
Naast netuitbreiding zet Enexis nadrukkelijker in op flexibiliteitsoplossingen. Een deel van de klanten op de wachtlijst kan eerder worden geholpen als zij hun afname of teruglevering aanpassen aan momenten waarop het net ruimte heeft. Enexis sloot in het eerste halfjaar 2 nieuwe groepstransportovereenkomsten af, waarbij bedrijven zich verbinden aan flexibele inzetbaarheid in ruil voor een netaansluiting.

Flexibele netcapaciteit via deze contracten kan jaarlijks tot 500 megavoltampère extra opleveren, gelijk aan de capaciteit die nodig is om een stad als Eindhoven van stroom te voorzien. ‘De tijd van vanzelfsprekende en onbeperkte netcapaciteit ligt achter ons. Dat vraagt iets van ons allemaal’, aldus Van Ittersum.

Dimmen en slimmer laden
Ook voor kleinverbruikers werkt Enexis ondertussen aan concrete oplossingen om piekbelasting te verminderen. Via het Zonnedimmer worden eigenaren van zonnepanelen gevraagd om op piekmomenten, met name op zonnige middagen, tijdelijk minder terug te leveren in ruil voor een vergoeding. Samen met ervaringen rondom slimmer netbewust laden van elektrische auto’s en het aansturen van warmtepompen en batterijen toont dit volgens de netbeheerder dat ook aan de vraagkant nog aanzienlijk meer mogelijk is.

Enexis heeft in de eerste helft van 2026 ook een mijlpaal gevierd: de honderdste preventieve vervanging van een verouderde transformator. Deze trafowissels zijn erop gericht storingen te voorkomen op zonnige voorjaarsdagen, wanneer de teruglevering van zonnepanelen transformatoren overbelast. Nieuwe transformatoren zijn beter bestand tegen de hogere stromen die teruglevering met zich meebrengt.