
Sinds 1 juli gelden er nieuwe spelregels van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) voor hoe de ruimte op het stroomnet verdeeld wordt. Dat heeft ook impact op kleinverbruikers, dus op huishoudens en bedrijven met een kleine aansluiting. Vroeger konden deze gewoon een verzwaring aanvragen en krijgen. Nu komen ze in gebieden waar het stroomnet vol zit – inmiddels bijna overal in Nederland – op een wachtlijst terecht.
‘Hoe lang verschilt per gebied’, aldus Cindy van Kranenburg, senior communicatieadviseur klant bij Stedin en trekker van het toolkit-project namens Netbeheer Nederland. Het kan in het gunstigste geval maanden duren, maar het kan ook meerdere jaren zijn. Die impact is groot, en veel huishoudens zijn daar nog onvoldoende van op de hoogte.’
De Nederlandse netbeheerders moeten daar iets mee?
‘We willen klanten het liefst bereiken in hun oriëntatiefase, dus zodra ze bijvoorbeeld de aankoop overwegen van een inductiekookplaat, laadpaal of zonnepanelen. Dat doen we op verschillende manieren. Zo hebben we de informatie op de website aangepast, en voeren de netbeheerders campagnes zoals “Check je stroomaansluiting” van Stedin. Daarin wijzen we huishoudens op de wachttijd en het belang om vóór aankoop na te gaan wat kan binnen de bestaande aansluiting. Daarnaast introduceerden we toolkits, bijvoorbeeld voor de installateur.
Dat is niet de directe doelgroep…
‘Bij netbeheerders komen huishoudens en bedrijven pas in beeld op het moment dat ze een verzwaring aanvragen. Als ze dan al een aankoop hebben gedaan die we niet kunnen aansluiten, is dat ontzettend vervelend. We willen klanten dus eerder bereiken, via de partijen die al vroeg in dat traject met hen in gesprek zijn. Dat zijn in de eerste plaats installateurs – vandaar de toolkit die we voor hen hebben gemaakt. Hun rol is trouwens dubbel belangrijk.’
Hoezo?
‘Naast de klant adviseren, bepaalt ook de wijze waarop ze installeren mede de druk op het stroomnet: met goede faseverdeling, bewuste keuzes in apparatuur en slim ontwerp kunnen ze helpen om in de bestaande aansluiting goed te functioneren. Daarom zijn we bij het ontwikkelen van deze toolkit onder meer in gesprek gegaan met Techniek Nederland, over hoe dit bij hen leeft en hoe we elkaar het beste kunnen ondersteunen. Daarnaast spreken bijvoorbeeld ook keukenleveranciers en gemeenten kleinverbruikers zodra ze gaan verduurzamen of verbouwen. We benaderen ook hen en bespreken of de toolkit voor hen relevant is.’
Wat zit er precies in de toolkit?
‘We hebben er 3: één voor installateurs, één voor huishoudens en één voor bedrijven met een kleine aansluiting. Elke toolkit begint met uitleg over wat het nieuwe kader concreet betekent voor die doelgroep, gevolgd door advies over wat nog wel mogelijk is. Daaromheen zitten kant-en-klare communicatiemiddelen: een nieuwsbericht, social-mediapost, Q&A die helpt bij het beantwoorden van vragen van klanten, resentatie, beeldmateriaal, infographic en een aantal handige links. Met Techniek Nederland hebben we het ook gehad over een de mogelijke behoefte aan een webinar of bijeenkomst in het najaar. De impact verschilt overigens wel per doelgroep: huishoudens zijn met hun woonfunctie geprioriteerd, bedrijven met een kleine aansluiting vaak niet.’
Wat is het belangrijkste inhoudelijke advies dat voor installateurs verandert?
‘Vroeger adviseerden netbeheerders om bij zonnepanelen en een laadpaal al snel voor een 3-fase aansluiting te kiezen, omdat dat de spanningskwaliteit in de wijk beter op peil hield. Nu is de boodschap juist: kijk eerst zoveel mogelijk wat er kan binnen de bestaande 1-fase aansluiting – dat is vaak best veel – want snelle verzwaring zit er in vele gevallen simpelweg niet in. Denk bijvoorbeeld aan slimme, aanstuurbare apparaten die je op een ander moment kan laten inschakelen, zodat je piekbelasting vermijdt; we hebben daar zelf wat denkrichtingen over op onze website gezet. Een onderbouwd vernieuwd advies was ook echt een wens van Techniek Nederland, omdat het voor installateurs een wezenlijk andere boodschap is dan wat ze gewend waren.’
Deze toolkits gaan een groot verschil maken?
‘Ik zie ze echt als een eerste stap, geen eindpunt. De eerste resultaten zijn wel al zichtbaar, niet alleen door deze toolkit, maar ook door de bredere boodschap die we overal consistent uitdragen. We zien dat de maatschappelijke impact steeds beter begrepen wordt, en dat er meer in oplossingen wordt gedacht: ook onafhankelijke experts benadrukken dat er nu moet worden gekeken naar wat er binnen een aansluiting kan.
Wat is voor jou dan wel het eindpunt?
‘Wij geven als netbeheerders geen technisch advies. Daarvoor verwijzen we altijd naar de installateur. Die moet dan wel volledig doordrongen zijn van de volle stroomnetten en de impact van het nieuwe kader, zodat hij ook echt het juiste advies geeft. Het zou ook mooi zijn als een klant straks bijvoorbeeld bij een verkoper van elektrische keukenapparatuur het juiste en volledige verhaal te horen krijgt. Daarom willen we de samenwerking verder verbreden en verdiepen, zodat straks alle betrokken partijen consumenten en ondernemers helpen om een bewuste keuze te maken.’
De juni 2026-editie van Solar & Storage Magazine is uit. Dit nummer staat in het teken van de NEN1010:2020 die in de wet vastgelegd wordt, zonnepanelen op huurwoningen en de druk op het Vlaamse stroomnet.