Harry Wolkenfelt: ‘Verzekeraars zien PGS 37-1 als graadmeter voor volwassenheid batterijprojecten’

Nog maar enkele jaren geleden draaide vrijwel elk gesprek in de energiesector over capaciteit, businesscases, netcongestie en rendement. Vandaag de dag staat een andere vraag centraal. ‘Hoe beheersbaar blijft een energieopslagsysteem wanneer zich een ernstig incident voordoet?’ Die verschuiving is nergens zo zichtbaar als in de verzekeringsmarkt, stelt Harry Wolkenfelt, directeur van Solarif Insurance.

Beeld te beperkt
Vrijwel iedere verzekeraar die vandaag een batterij-energieopslagsysteem (bess) in dekking neemt, verlangt inmiddels aansluiting op de uitgangspunten van de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS) 37-1 – de veiligheidsrichtlijn die vastlegt hoe op verantwoorde wijze met grote batterijsystemen moet worden omgegaan.

Binnen de markt wordt dat nog vaak gezien als een extra technische eis. Wolkenfelt vindt dat beeld te beperkt. ‘In gesprekken met verzekeraars valt op dat PGS 37-1 steeds minder wordt gezien als technische checklist en steeds vaker als graadmeter voor de volwassenheid van een project’, aldus Wolkenfelt. ‘Dat is een belangrijk verschil.’

Markt overtreft risicopraktijk
De batterijmarkt ontwikkelt zich in hoog tempo. Systemen worden groter, vermogens nemen toe en batterijopslag verschuift van experimentele toepassing naar kritische energie-infrastructuur. Tegelijkertijd is er internationaal nog relatief weinig historische schadedata beschikbaar. ‘Juist daar ontstaat momenteel de grootste spanning binnen de verzekeringsmarkt’, legt Wolkenfelt uit.

Bij traditionele installaties bestaat tientallen jaren ervaring met faalmechanismen, schadebeelden en incidenten. Bij batterijen ligt dat anders. Verzekeraars zien een markt die extreem snel groeit, terwijl kennis over langetermijngedrag, degradatie, thermal runaway – een oncontroleerbare temperatuurstijging in een batterijcel die kan leiden tot brand of explosie – en escalatiescenario’s zich nog volop ontwikkelt. ‘De onzekerheid zit namelijk niet alleen in de kans dát een incident ontstaat, maar vooral in de mogelijke impact wanneer systemen op grote schaal falen’, verduidelijkt Wolkenfelt.

Voorbij de batterijcontainer
Wolkenfelt benadrukt dat verzekeraars allang niet meer alleen naar de batterijcontainer zelf kijken. ‘De werkelijke beoordeling vindt op een ander niveau plaats.’ De vragen die zwaar meewegen in acceptatieprocessen zijn onder meer: hoe snel worden afwijkingen ontdekt, welke scenario’s zijn uitgewerkt bij thermal runaway, hoe wordt escalatie beperkt en hoe professioneel wordt het systeem tijdens de volledige levensduur beheerst en beheerd.

‘PGS 37-1 sluit precies op die ontwikkeling aan’, stelt Wolkenfelt. ‘De richtlijn kijkt niet alleen naar productveiligheid, maar naar de beheersbaarheid van het volledige systeem binnen de totale operationele context van een project.’ Daarmee verschuift de discussie van technologie naar risicobeheer, verzekerbaarheid en uiteindelijk financierbaarheid.

Veiligheid als basis
Die verschuiving heeft grote gevolgen voor ontwikkelaars, installateurs en epc-contractors – de partijen die verantwoordelijk zijn voor de engineering, inkoop en bouw van een project. Veel batterijprojecten worden vandaag nog ontworpen vanuit prestaties, ruimtegebruik en businesscase, waarna risicobeheer pas later volgt. Wolkenfelt constateert dat verzekeraars die logica inmiddels steeds vaker omdraaien. ‘De eerste vraag luidt niet hoeveel megawattuur een systeem kan leveren, maar hoe beheersbaar het project blijft wanneer zich een ernstig incident voordoet.’

Veiligheid kan daardoor niet langer als bijzaak worden beschouwd. ‘De positie van batterijcontainers, ventilatieconcepten, compartimentering, monitoring, bereikbaarheid voor hulpdiensten en escalatiescenario’s moeten al vroeg onderdeel zijn van de totale projectfilosofie’, betoogt Wolkenfelt. In de praktijk blijkt volgens de verzekeringsexpert steeds vaker dat projecten die veiligheid pas laat integreren, vastlopen op verzekerbaarheid, vergunningverlening of financierbaarheid.

Verzekerbaarheid raakt bankability
Verzekeraars en financiers bewegen steeds dichter naar elkaar toe in hun beoordeling van batterijprojecten. ‘Verzekerbaarheid groeit steeds nadrukkelijker uit tot onderdeel van bankability’, duidt Wolkenfelt. Een project dat moeilijk verzekerbaar blijkt of aanvullende technische maatregelen vereist, zorgt voor onzekerheid en is moeilijker te financieren.

Hogere premies, beperktere dekking of aanvullende garantieclausules hebben directe invloed op financierbaarheid, exploitatiekosten en investeringsbeslissingen. Financiers kijken daardoor steeds vaker naar dezelfde factoren als verzekeraars: de kwaliteit van risicobeheer, de beheersbaarheid van incidenten en de professionaliteit van asset management. PGS 37-1 groeit daarmee uit tot een gemeenschappelijke taal tussen ontwikkelaars, verzekeraars, financiers en veiligheidsregio’s. ‘Niet omdat de richtlijn alle antwoorden geeft, maar omdat zij richting geeft aan de manier waarop de sector risico’s probeert te organiseren en beheersen’, aldus Wolkenfelt.

Sector op kantelpunt
De snelle groei van batterijopslag dwingt de sector tot verdere professionalisering. De discussie draait inmiddels steeds minder om de vraag óf batterijopslag technisch mogelijk is. ‘Die fase ligt grotendeels achter ons’, stelt Wolkenfelt. ‘De nieuwe uitdaging draait om betrouwbaarheid, beheersbaarheid en vertrouwen.’

PGS 37-1 is daarmee volgens Wolkenfelt veel meer dan een technische richtlijn. ‘De richtlijn laat vooral zien dat batterijopslag een nieuwe fase ingaat, waarin veiligheid, verzekerbaarheid, financierbaarheid en professioneel asset management steeds sterker met elkaar verweven raken’, besluit Wolkenfelt. Batterijen ontwikkelen zich daarmee steeds sneller van innovatieve technologie naar infrastructuur waarin betrouwbaarheid en beheersbaarheid bepalend worden.