Gratis thuisbatterij voor private huurwoningen de nieuwe norm?

Wat doet Vesteda?
‘Wij investeren namens pensioenfondsen en grote verzekeraars in woningen voor huishoudens met een middeninkomen. Die komen vaak niet in aanmerking voor sociale huurwoningen, maar verdienen te weinig voor een koopwoning. Wij bieden hen betaalbare, kwalitatieve en duurzame huurwoningen aan. Daarvan hebben we er ongeveer 28.000 door heel Nederland.’

Hoe kijken jullie naar verduurzaming?
‘Iedere belegger vindt duurzaamheid belangrijk, maar onze opvatting is misschien wat pragmatischer. Wij kijken naar de E-kant, de planeet. Denk aan CO2-uitstoot van de woning en materialen. Dat combineren we met de S-kant, het sociale verhaal – betaalbaarheid en leefbaarheid. Zo kan het mes aan 2 kanten snijden. Verlaag je bijvoorbeeld het energieverbruik, dan zorgt dat ook voor lagere lasten voor de bewoner. Daarom bieden wij hen gratis zonnepanelen aan.’

Dat is een haalbare businesscase?
‘Andere beleggers en woningcorporaties vragen vaak 2 of 3 euro per zonnepaneel per maand. Wij zeiden: vanuit praktisch oogpunt, in onderhoud en plaatsing, moet je dat gewoon gratis doen. De waarde van de woning neemt toe; de taxateur herkent dat. We kunnen nieuwe huurders bovendien iets meer huur vragen. Het is ook risicomanagement: plaats je nu geen zonnepanelen, dan word je door regelgeving straks toch gedwongen die investering te doen. Bovendien vinden we huurderstevredenheid heel belangrijk.’

Zijn die zonnepanelen jullie eigendom, en hoe pakken jullie de uitrol aan?
‘Ze zijn van ons. We plaatsten pv op alle grondgebonden rijtjeswoningen, waar de daken technisch op orde zijn en niet binnen 10 jaar vervangen moeten worden. Hoogbouw is lastiger, omdat je met een kleiner dakoppervlak zit. Bovendien kunnen wij door onze fiscale status niet zomaar alle appartementencomplexen voorzien van zonnepanelen.’

Hoe zijn jullie tot de thuisbatterij gekomen?
‘Toen we de eerste complexen van zonnepanelen voorzagen, voerden we met onze partner Zonneplan gesprekken over slimme energiehuishoudens. We zagen ook dat het zelfverbruik van zonnestroom rond de 30 procent bleef hangen, terwijl de terugleverheffingen van energieleveranciers steeds hoger en ondoorzichtiger werden en saldering verdwijnt. Daardoor zakte de conversie van bewoners die zonnepanelen accepteerden van 96 à 98 procent richting de 80 procent.’

Jullie gaan uit van zelfconsumptie als verdienmodel van de thuisbatterij?
‘We hebben de businesscase daarop rondgerekend, op basis van een vast energiecontract. De autarkie in stroomvoorziening wordt opgetild van 30 naar 60 procent, met als doel om door te groeien richting de 70 procent. En het staat de bewoners uiteraard vrij om een dynamisch energiecontract af te sluiten en additioneel te handelen in energie.’

Wat behelst de thuisbatterijpilot precies?
‘Die omvat 3 complexen in Amsterdam en Diemen, die destijds ook als eerste zonnepanelen kregen – in totaal 501 woningen. Voor dat volume kozen we bewust: wil je een pilot echt goed testen, dan heb je schaal nodig, dus niet genoeg aan 5 of 10 batterijen. We plaatsen thuisbatterijen met een capaciteit van 5 kilowattuur, gebaseerd op de gemiddeld 8 zonnepanelen per woning en het verbruik. Een grotere batterij van 10 kilowattuur bleek niet nodig, omdat je die ‘s nachts toch niet leegtrekt. Inmiddels is meer dan de helft van de woningen voorzien, en heeft 92 procent van de bewoners de thuisbatterij geaccepteerd.’

Hoe spannend is dit project?
‘Vooraf waren we sceptisch; er circuleren nogal wat cowboyverhalen over dat batterijen slecht zouden zijn. Maar we kregen vooral opmerkingen als: hij valt wel mee qua grootte, en hij past gewoon in de bergingsruimte. Sommige bewoners vroegen zelfs of ze een grotere batterij mochten. Ook met de verzekeraar hadden we vooraf nog wel wat uitzoekwerk. Je gaat al die woningen voorzien van batterijen. Welke kwaliteitsstandaard hanteer je, vliegen die weleens in brand, en hoe ga je daarmee om? Maar daar zijn we na een goede dialoog uitgekomen en is er ook enthousiasme aan die kant. Ook netbeheerder Liander vond het aanvankelijk spannend. Als je zo’n 500 batterijen tegelijk laat ontladen, vliegen mogelijk de transformatorhuisjes in de buurt in brand.’

Hoe is de relatie met die netbeheerder nu?
‘Liander is nauw aangehaakt bij onze pilot en ziet het als een kans om samen te leren of dit een deel van de oplossing is voor netcongestie. We onderzoeken samen hoe we de batterijen kunnen inzetten op basis van de metingen van de middenspanningskastjes in de buurt. Dat kan echter niet zomaar gezien de regelgeving. Zonneplan stuurt de batterij aan, maar is niet per se de energieleverancier van de bewoner. Dat kan onbalans veroorzaken voor de partij die dat wél is. Daarom onderzoeken we of Zonneplan erkend kan worden als congestieserviceprovider (csp).’

Wanneer zijn de resultaten bekend, wat is het vervolg?
‘We verwachten eind zomer een goed beeld te hebben van hoe de batterijen  presteren en waar nog verbetermogelijkheden zitten. De eerste resultaten druppelen nu binnen. Op basis daarvan kijken we ook al naar een tweede pilot, mogelijk gecombineerd met nieuwe zonnepanelen, om te zien of de batterij de conversiegraad van pv verhoogt. Ook van buitenaf is er interesse: de gemeente wil graag meedenken en samen optrekken, en woningcorporaties tonen belangstelling. Zij geven vaak garanties af over de energieprestatie van een woning, en nu de salderingsregeling wegvalt, komen die berekeningen niet meer helemaal uit. Een hogere autarkie via een thuisbatterij kan daarbij helpen. Wij gaan onze bevindingen openbaar delen, zodat de rest van Nederland ervan kan leren en kopiëren.’

Dit is allemaal de moeite waard?
‘We zijn een beetje een vreemde eend in de bijt: wij kijken niet alleen naar wat iets ons direct oplevert, maar ook naar de indirecte effecten. Een blije huurder houdt zijn woning beter op orde en betaalt zijn huur netjes op tijd, maar zorgt er ook voor dat de buurt prettig blijft. En dat levert uiteindelijk ook heel veel op. Hopelijk dragen thuisbatterijen daar ook een steentje aan bij.’