Het dilemma | Aanvragen Warmtefonds door het dak: tijdelijke piek of structureel effect?

Hoe kijken jullie bij het Nationaal Warmtefonds terug op 2025?
‘Heel positief. Waar de verduurzamingsmarkt het best wel lastig had, deden wij meer dan ooit. Het aantal financieringen vanuit het Warmtefonds nam toe. We lieten groei zien tegen de trend in, met name wat betreft isolatie en thuisbatterijen.’

Wat verklaart die toename?
‘Huiseigenaren en Verenigingen van Eigenaars (VvE’s) kunnen bij ons terecht voor zeer gunstige leningen voor verduurzaming. Dat is mooi, maar dan moeten die je natuurlijk wel kennen. Wij hebben lang gezegd dat we het best bewaarde geheim van Nederland zijn en hebben met man en macht gewerkt om daar verandering in te brengen. Het Warmtefonds is steeds zichtbaarder.’

Hoe groot is de stijging in aanvragen voor leningen sinds het begin van de Iran-crisis?
‘Sinds de aanvang van deze oorlog, met als gevolgen een enorme stijging van brandstof- en energieprijzen, zien we die echt door het dak gaan. Die voor isolatiemaatregelen staan nog steeds op nummer 1, waar wij blij mee zijn omdat verduurzaming van huizen daarmee begint. De thuisbatterij komt daar inmiddels net achteraan.’

Noot: de cijfers hebben betrekking op het aantal aanvragen van een lening, het daadwerkelijke aantal toegekende leningen ligt lager

Hoe populair is de thuisbatterij nu?
‘Vorig jaar verstrekten we in totaal ongeveer 6.800 leningen voor thuisbatterijen. Het eerste kwartaal van 2026 kregen we alleen al zo’n 4.100 aanvragen, en daarbij zien we een duidelijke versnelling die ontstond met de opkomst van de energiecrisis van dit moment. Daarnaast zien we tevens het aantal financieringsaanvragen voor warmtepompen toenemen.’

Wie klopt bij jullie aan: mensen die al langer plannen hadden of overwegend nieuwe aanvragers? Wat is hun motivatie?
‘Dat weten we niet, we vragen er niet naar. Wij zien veel aanvragen van huishoudens met lagere inkomens. Meer dan de helft verdient 60.000 euro of minder. Die kunnen bij ons een nul-procent-lening krijgen. Daarin zien we vooralsnog weinig verandering. We informeren ook niet naar de reden voor hun investering. Maar het ligt voor de hand dat minder afhankelijk van het net, en dus je energierekening beter beheersen, momenteel een hele sterke prikkel is en dat mensen die er al over nadachten of plannen hadden nu in actie komen. Dat geldt uiteraard ook voor installateurs: dit is niet het moment om af te wachten maar om klanten actief te stimuleren om maatregelen te nemen.’

Zonnepanelen zijn de afgelopen jaren uit de gratie van consumenten gevallen, zit daar beweging in?
‘De vraag viel enorm sterk toen de energieprijzen na de eerste jaren van de Oekraïne-oorlog daalden en vanwege het einde van de saldering vanaf volgend jaar. Dat leidde tot een sterke afname in aanvragen van leningen voor pv. Die zitten nog steeds op een laag niveau, wat jammer is, want zonnepanelen zijn nog steeds een goede investering. Tegelijkertijd, veel mensen hebben ze al, en in de combinatie met een batterij en een slimme warmtepomp kun je een veel hoger zelfverbruik realiseren. Velen zetten nu die volgende stap.’

Heeft het Warmtefonds de capaciteit om deze toegenomen vraag op te vangen, of ontstaan er wachtlijsten?
‘De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het hier momenteel alle zeilen bijzetten is, gezien de omvang van het aantal aanvragen en het tempo waarmee die zijn toegenomen. We doen er alles aan, onder meer door meer mensen in te zetten, om die allemaal snel en goed af te handelen. Maar de doorlooptijden die we eerder communiceerden staan onder druk. Het duurt op dit moment iets langer dan normaal. Van lange wachtlijsten zou ik echter niet willen spreken. En geld is ook geen probleem. Het Rijk ziet het Warmtefonds als een belangrijk instrument voor het bestrijden van energiearmoede en het stimuleren van verduurzaming. De overheid subsidieert ons gelukkig voldoende, in ieder geval tot 2029-2030, en we hebben ook de volle steun van banken.’

Merken jullie dat mensen door de crisis bereid zijn hogere bedragen te lenen, of juist voorzichtiger worden vanwege economische onzekerheid?
‘Dat blijkt niet uit onze cijfers. Consumenten kunnen via ons maximaal 29.000 euro lenen. Ook voor individuele maatregelen geldt een maximaal bedrag. We zien het gemiddelde totaalbedrag dat wordt aangevraagd voor verduurzaming nog niet stijgen. Maar wellicht is het te vroeg om hier echt iets over te kunnen zeggen.’

Na een sterke piek in de markt volgt doorgaans een dip, zo is de ervaring in de zonne-energiesector. Hoe kijken jullie hier tegenaan?
‘Als we terugkijken naar onze cijfers, dan zien we hetzelfde. Na de energiecrisis als gevolg van de oorlog in Oekraïne zagen we een terugval in de vraag, waarbij die naar zonnepanelen werd versterkt door het verdwijnen van saldering. Maar het nieuwe niveau stabiliseerde op een hoger niveau dan daarvoor. Het zou niet vreemd zijn als dat nu weer zou gebeuren, waarbij het uiteraard wel de vraag is hoe lang deze energiecrisis gaat aanhouden. Dat zou wel eens langer dan de vorige keer kunnen zijn.’