Rechter wijst beroep omwonenden Zonnepark IJzerbroek Sint-Hubert af

In 2021 verleende de gemeente Land van Cuijk 2 omgevingsvergunningen voor het 10 hectare grote Zonnepark IJzerbroek in Sint Hubert: 1 voor de zuidelijke helft en 1 voor de noordelijke helft, elk 5 hectare. Op 2 augustus 2023 diende de vergunninghouder een aanvraag in voor een gewijzigde vergunning.

Onvoldoende transportcapaciteit
De reden: er was onvoldoende transportcapaciteit – de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet om opgewekte stroom af te voeren – voor een park van de volledige 10 hectare. De aanvraag beoogde een verkleining tot 6 hectare, volledig binnen de al vergunde contouren. De positie van de transformatorstations – de installaties die de opgewekte stroom omzetten naar een bruikbare netspanning – wijzigde daarbij licht, evenals de landschappelijke inpassing rondom de zonnepanelen.

Op 25 maart 2025 verleende het college van burgemeester en wethouders de gewijzigde vergunning met een instandhoudingstermijn van 25 jaar, en trok daarbij de beide eerdere vergunningen in. Omdat die intrekking verder ging dan de aanvraag, nam het college op 18 september 2025 een herstelbesluit. Daarmee bleven de originele vergunningen, in gewijzigde vorm, in stand.

Omwonenden in beroep
Omwonenden tekenden beroep aan. Zij stelden dat de gewijzigde uitvoering niet als een wijzigingsaanvraag kon worden afgedaan, maar als een geheel nieuw initiatief dat opnieuw integraal aan het ruimtelijk beleid getoetst moest worden. Zij wezen op veranderingen in eigendomssituatie, verkaveling, de ligging van de transformatorstations en de landschappelijke inpassing.

De rechtbank volgde dit standpunt niet. ‘De wijzigingen zijn niet van dien aard dat hierdoor de ruimtelijke uitstraling en de uiterlijke verschijningsvorm van het bouwplan zodanig veranderen, dat moet worden gesproken van een nieuw initiatief’, oordeelde de rechtbank. Van de wijzigingen gaat geen grotere ruimtelijke impact uit dan van het al vergunde project; de impact zal juist eerder geringer zijn. De rechtbank oordeelde daarmee dat het college terecht heeft gesteld dat ‘alleen de wijzigingen en de gevolgen hiervan ten opzichte van de vergunde situatie ter beoordeling voorliggen en niet het reeds vergunde bouwplan in volle omvang.’

Nieuw beleid
Omwonenden brachten ook in dat het plan getoetst had moeten worden aan het ‘Beleidskader zon-op-land gemeente Land van Cuijk’, dat op 15 december 2023 in werking trad. Dat beleidskader stelt voorwaarden aan nieuwe zonneparken op agrarische gronden in het landelijk gebied.

De rechtbank oordeelde dat dit beleidskader niet van toepassing is. Het doel ervan is aan te geven waar zonneparken in de gemeente mogelijk zijn en onder welke voorwaarden – en daarmee geldt het voor situaties waarin die locatiekeuze nog gemaakt moet worden. Omdat voor Zonnepark IJzerbroek in 2021 al onherroepelijke vergunningen zijn verleend, was die keuze al gemaakt. Er bestond dan ook geen aanleiding het gewijzigde plan opnieuw aan gemeentelijk beleid te toetsen.

Provinciale toets
Omwonenden voerden verder aan dat getoetst had moeten worden aan de provinciale zonneladder – een afwegingskader dat de voorkeursvolgorde voor zonneprojecten bepaalt – en aan de Omgevingsverordening Noord-Brabant in plaats van aan de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant (IOV), de tijdelijke provinciale verordening die gold vóór de Omgevingswet.

De rechtbank stelde vast dat de aanvraag op 2 augustus 2023 is ingediend, vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024, en dat daarom oud recht van toepassing blijft. Bovendien is er geen sprake van ‘nieuwvestiging’ zoals bedoeld in de IOV – de vestiging op een locatie waarvoor het bestemmingsplan geen bebouwing toestaat – omdat op de locatie al onherroepelijke vergunningen bestonden. Artikel 3.41 van de IOV is daarmee niet van toepassing.

Netcongestie
De omwonenden uitten ook zorgen over netcongestie – het overbelaste elektriciteitsnet dat aansluitingen voor nieuwe projecten bemoeilijkt – en vroegen zich af of het park uitvoerbaar was. De rechtbank stelde vast dat de gewijzigde aanvraag juist voortkomt uit het ontbreken van voldoende capaciteit voor het grotere park van 10 hectare, wat impliceert dat voor de kleinere uitvoering van 6 hectare wél voldoende capaciteit beschikbaar is.

Ter zitting bevestigde de vergunninghouder dat de netaansluiting al was gerealiseerd en de transportcapaciteit contractueel was vastgelegd met de regionale netbeheerder. Omdat het gemeentecollege een herstelbesluit moest nemen nadat eisers al beroep hadden ingesteld, veroordeelde de rechtbank het gemeentecollege tot vergoeding van de proceskosten van 934 euro. Het zonnepark is overigens nog niet gerealiseerd.