TNO start driejarig onderzoeksproject voor langdurige energieopslag

Het RenewaFLEXNL-consortium ontwikkelt technologieën die hernieuwbare energie 8 tot 100 uur kunnen opslaan. Dit moet helpen om het afschakelen van duurzame energie-opwekking te voorkomen en een stabielere energievoorziening mogelijk te maken.

Praktijkcases
Volgens Iratxe Gonzalez-Aparicio, programmamanager System Transformation bij TNO, richt het project zich op een van de meest urgente uitdagingen van de Nederlandse energietransitie.

‘RenewaFLEXNL richt zich op een van de meest urgente uitdagingen van de Nederlandse energietransitie: hoe we grote hoeveelheden hernieuwbare energie veilig en betaalbaar kunnen integreren in een al overbelast systeem’, aldus Gonzalez-Aparicio. ‘Door technologieontwikkeling te combineren met praktijkcases en systeemanalyse, maken we langdurige opslag daadwerkelijk schaalbaar voor Nederland.’

Het project moet helpen om marktprikkels te creëren voor een goed functionerende markt voor long-duration energy storage (ldes), oftewel technologieën die energie kunnen opslaan voor perioden van meerdere uren tot dagen, weken of zelfs seizoenen.

3 pilotprojecten
RenewaFLEXNL test 3 complementaire opslagtechnologieën in praktijkcases die Nederlandse systeemuitdagingen weerspiegelen. In de Rotterdamse Haven wordt opslag geïntegreerd met offshore wind om groene elektriciteit en warmte te leveren aan energie-intensieve industrie. In De Kwakel wordt warmte en elektriciteit uit energieopslag ingezet om kassen minder afhankelijk te maken van gasgestookte warmtekrachtkoppeling.

In Altena wordt een combinatie van hernieuwbare opwekking, energieopslag, laden van elektrische vrachtwagens en warmtevoorziening voor kassen en lokale afnemers gerealiseerd. De pilots onderzoeken hoe langetermijn-energieopslag netcongestie kan reduceren, duurzame energie beter kan benutten en regionale energie-zekerheid kan versterken.

3 Nederlandse technologieën
Het consortium onderzoekt drie innovatieve oplossingen. Aquabattery ontwikkelt een schaalbare zuur-base flowbatterij op basis van zoutwater. ORE Energy werkt aan meerdaagse opslag via omkeerbare oxidatie van ijzer, geschikt voor netstabiliteit en kosten-efficiënte flexibiliteit. BB1 Project combineert warmtepompen, watergebaseerde warmteopslag en natrium-ion batterijen met slimme aansturing.

Systeemintegratie
Naast technologische ontwikkeling richt RenewaFLEXNL zich op systeemintegratie. Het project voert techno-economische analyses uit, doet levenscyclusanalyses, ontwikkelt businesscases en formuleert aanbevelingen voor toekomstige regelgeving. Een nationale systeemanalyse moet helder maken waar langetermijn-energieopslag de grootste maatschappelijke waarde kan leveren.

Koen Kok, hoogleraar Intelligent Energy Systems aan de Technische Universiteit Eindhoven, noemt het een zeer innovatief project. ‘Het in staat stellen van industriële energiegebruikers om dynamisch en sterk geautomatiseerd te reageren op de fluctuerende beschikbaarheid van hernieuwbare energie én op de beschikbare capaciteit in het regionale elektriciteitsnet, is het volgende grote vraagstuk dat we in ons energiesysteem moeten oplossen’, aldus Kok.

Breed consortium
Het project wordt uitgevoerd door een samenwerkingsverband met onder andere TNO als coördinator, TU Eindhoven, DNV, Vattenfall, Vopak, Nobian, Stedin, Aquabattery, ORE Energy, BB1 Project, HilverdaFlorist, Butterfly Orchid, Emmett Green, EFS, Ecomatters, New Ground Law en Energy Storage NL. Klankbordpartners zijn onder meer TenneT, Alliander, Enexis, het Havenbedrijf Rotterdam en Glastuinbouw Nederland. RenewaFLEXNL ontvangt financiering uit het Nederlandse MOOI-programma.