3 provincies verplichten gemeenten tot netbewuste nieuwbouwnorm

Provincie Utrecht heeft de ontwerpwijziging van de omgevingsverordening vastgesteld en ter inzage gelegd. Dit markeert een belangrijke stap voor de bredere uitrol van netbewuste nieuwbouw. De nieuwe Utrechtse verordening ligt vanaf 6 januari 2026 ter inzage en belanghebbenden kunnen tot 16 februari 2026 zienswijzen indienen. De provincies Flevoland en Gelderland volgen naar verwachting vlak daarna.

Grens aan piekbelasting
De norm voor netbewuste nieuwbouw stelt een grens aan de maximale piekbelasting die alle woningen samen in een nieuwbouwwijk mogen veroorzaken. Hierdoor wordt het elektriciteitsnet minder belast en is er binnen de beperkingen van het stroomnet meer mogelijk, zowel op het gebied van woningbouw als bij andere ontwikkelingen. De normering is door de provincies samen met het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, netbeheerders en koepelorganisaties uit de bouwsector opgesteld.

Zodra de provinciale omgevingsverordening is aangepast, zijn gemeenten verplicht de norm op te nemen in hun omgevingsplan. Dit betekent dat nieuwbouwprojecten aan deze norm moeten voldoen om een vergunning te krijgen. De verplichting geldt voor gemeenten in de betreffende provincies en moet ervoor zorgen dat de schaarse netcapaciteit efficiënter wordt benut.

Hulpmiddelen voor gemeenten
Het kennis- en innovatieprogramma Netbewuste Nieuwbouw helpt gemeenten bij de implementatie. TKI Urban Energy, de Topsector Kennis en Innovatie voor stedelijke energie, werkt samen met de provincies, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en andere deskundigen aan concrete producten zoals voorbeeldteksten voor regels in het omgevingsplan en vergunningen. Deze hulpmiddelen maken het gemakkelijker om de norm snel en soepel te implementeren, waardoor de bouwopgave kan versnellen.

Naast de voorbereiding op de norm ligt er ook al een praktisch stappenplan voor netbewuste gebiedsontwikkeling. Gemeenten, gebiedsontwikkelaars en netbeheerders kunnen hiermee concreet aan de slag. Het stappenplan laat zien hoe ze vanaf de start van gebiedsontwikkeling kunnen sturen op lagere piekbelasting. Deze combinatie van norm en praktische handvatten moet de woningbouw ondanks de volle elektriciteitsnetten mogelijk maken.