Capaciteitssturingscontract op komst: goed nieuws voor exploitanten batterijen en zonne-energiesystemen?

Wat doet Repowered?
‘Repowered geeft eigenaren van grootzakelijke energieaansluitingen inzicht in en grip op hun energie. We helpen hen om energiesystemen slim te benutten, zodat ze optimaal kunnen inspelen op markt- en netcondities. We zorgen dat onder andere zonneparken, batterijen en laadinfra markttoegang krijgen en hun flexibiliteit kunnen inzetten. In dat kader zijn we ook gecertificeerd als congestion service provider (csp). Dat betekent dat we namens onze klanten afspraken maken met netbeheerders om congestie te voorkomen of te verlichten.’

En jij?
‘Ik werk hier als businessdeveloper en richt me dagelijks op onze csp-diensten. Er zijn meerdere manieren om netcongestie te voorkomen. Een simpel voorbeeld: als zonnepark kun je meewerken door afspraken met de netbeheerder te maken. Als die problemen voorziet voor de volgende dag, vraagt hij om de invoeding te beperken of helemaal af te schakelen. Daar staat een vergoeding tegenover.’

Wat is de toegevoegde waarde van capaciteitsbeperkingscontracten (cbc)? Zijn ze gewild?
‘Met cbc’s maken we slimmer gebruik van de bestaande capaciteit op het net. Het is dus in principe een mooie oplossing, met name voor marktpartijen die al een aansluiting hebben. De populariteit van deze contracten neemt toe. Er zit schot in de zaak, mede omdat het contractproces is versneld via standaardisatie. De vraag is natuurlijk wel hoe je het aanpakt: dat er goede afspraken worden gemaakt en het technisch allemaal werkt.’

Een cbc staat alleen beperking van het netgebruik toe…
‘Er zijn meerdere mogelijkheden om dat in te vullen. Zo kun je een overeenkomst sluiten om op vaste momenten je netgebruik te beperken, bijvoorbeeld geen zonnestroom invoeden tussen 10 uur ’s ochtends en 3 uur ’s middags gedurende de zomer. Dat kost de netbeheerder echter veel geld en is ook niet optimaal voor de marktpartij. Wij gebruiken daarom meestal een contractvorm waarbij de netbeheerder een dag van tevoren capaciteitsbeperking kan afroepen.’

Marktpartijen leggen daar geen geld op toe?
‘De vergoeding is gebaseerd op gemiste inkomsten en gemiste subsidie. Nee dus. Nu worden deze contracten nog afgesloten op vrijwillige basis. Dat betekent dat er ruimte is voor onderhandeling. Er kan ook een verplichting komen, wat uiteraard consequenties heeft voor de prijsstelling – die gaat dan bijvoorbeeld op basis van onkosten plaatsvinden. Het is dus goed om er nu bij te zijn…’

Er komt een nieuw capaciteitssturingscontract (csc) aan. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) publiceerde onlangs een ontwerpbesluit…
‘Dat was niet verrassend, het zat er al aan te komen. Het is eerder een formalisering van wat er al in de praktijk gebeurt en waar de markt naar vraagt. Dit soort afspraken wordt nu al op kleinere schaal toegepast door de netbeheerders die willen weten wat de impact is en hoe marktpartijen reageren.’

Waarom wil de markt dit?
‘Zo’n csc is heel interessant voor batterijen. Veel partijen die nu alleen zon of wind hebben, overwegen om daar een batterij bij te plaatsen, maar daar heb je (meestal) afnamevermogen voor nodig. Door de wachtrijen is dat veelal niet mogelijk. Het csc stelt partijen met die flexibiliteit in staat om versneld afnamevermogen te krijgen. Voor de netbeheerder is dit ook winst, want vervolgens kun je die batterij in gaan zetten om tegen de pieken in vraag en aanbod in te bewegen: laden bij een overschot aan stroom en ontladen bij een tekort. Daarnaast kun je met zo’n contract ook flexibiliteit bij een bredere doelgroep vrijspelen, bijvoorbeeld koelhuizen die tegen de pieken in bewegen door soms wat meer en soms wat minder te koelen. De oudere versie, het cbc, kon dit niet altijd faciliteren omdat dit altijd van een vermindering uitging; minder opwek of minder verbruik.’

Er kan nog meer ruimte op het net worden vrijgemaakt…
‘Met het csc kun je actief congestie verzachten in plaats van alleen voorkomen. Daarmee is het ook interessant voor bedrijven die nu in de wachtrij staan voor een aansluiting. Door een CSC af te sluiten, kun je naar voren schuiven in de wachtrij. Je bent dan een zogenaamde congestieverzachter. En hoe meer partijen actief meedoen aan congestieverzachting, hoe meer partijen er netto op het net worden aangesloten. Dit creëert ook ruimte voor partijen die niet die flexibiliteit hebben, maar wel willen verduurzamen. Het is dus goed voor de energietransitie. Maar er zijn ook haken en ogen.’

Je doelt op?
‘De complexiteit. Ik kan me voorstellen dat dit voor bedrijven wéér een nieuwe contractvorm is, met bijbehorende technische eisen. Je moet zorgen dat je batterij op tijd vol zit als de netbeheerder vraagt om te ontladen, en dat je marktactiviteiten goed aansluiten op de netvraag. Je moet dus goed nadenken over wat die flexibiliteit waard is. Het is voor velen lastig te doorgronden wat er allemaal op ze afkomt, wat mogelijk is en wat goede keuzes zijn. Zie daar het belang van samenwerken met een specialist zoals Repowered die je door dat woud loodst.’