Devin Boom en Mirjam Theelen van TNO: ‘We werken aan meer onafhankelijkheid in de Europese energietransitie.’
De Rijksoverheid is een belangrijke financier van TNO. Met die middelen worden onder andere innovatieprojecten met en voor het bedrijfsleven bekostigd, in de meeste gevallen in het kader van toegepast onderzoek. Die staan in het teken van de stappen naar de markt van veelbelovende technologieën. Het kennisinstituut reserveert echter een deel voor vroegtijdig, fundamenteler onderzoek.
Klompen
‘Daarin ontwikkelen we samen met universiteiten en bedrijven volledig nieuwe kennis die van belang is voor Nederland, onder andere vanuit het perspectief van verduurzaming en economische kansen’, vertelt Mirjam Theelen, Senior Scientist bij TNO. ‘Zo zijn we ook tot het Early Research Program “Sustainable Recycling of PV & Batteries” gekomen. Er ontstaat naar het einde van dit decennium een enorme stroom aan afgedankte zonnepanelen. Ook batterijen worden in steeds grotere hoeveelheden toegepast, bijvoorbeeld in energieopslagsystemen en elektrische auto’s en die zijn op een gegeven moment einde leven. Zo kan een giga-afvalberg ontstaan. Iedereen voelt op zijn klompen aan dat we dat moeten voorkomen.’
Volle glorie
Het realiseren van circulariteit kent verschillende strategieën. Die zie je terug in de zogenaamde R-ladder: reduce, reuse, recycle. Daarbij kan worden aangetekend dat Nederlandse bedrijven zoals Solarge, Energyra, Exasun en HyET Solar het goed doen op dit vlak: de CO2-voetafdruk van hun zonnepanelen is veel lager dan die van de standaard pv-modules uit Azië, en ze zijn beter recyclebaar. ‘In algemene zin’, zo benadrukt Theelen, ‘zijn al die strategieën nodig en is er op alle fronten nog veel te winnen wat betreft zonnepanelen en batterijen. Kijken we specifiek naar de recycling van zonnepanelen, dan schrijft de huidige Europese regelgeving voor dat 85 procent van de massa moet worden gerecycled. Wij zeggen liever dat de waarde maximaal moet worden behouden door grondstoffen van zeldzame materialen terug te winnen om die opnieuw in hun volle glorie te benutten.’
Urban mining
Op het gebied van de recycling van batterijen is het niet anders, vertelt Devin Boom, Senior & Lead Scientist Circular Electronics bij TNO. ‘We hebben het over urban mining, en dat kan een goudmijn zijn voor Nederland en Europa, uit het oogpunt van verduurzaming, meer autonomie en als verdienmodel. Het is ook niet los te zien van het creëren van een eigen zonne-energie- en batterijketen; meer onafhankelijkheid in onze energietransitie en -voorziening. Europa ziet dat belang. In de aankomende Batterijenverordening zal bijvoorbeeld vastgelegd worden hoeveel materiaal er minimaal moet worden teruggewonnen bij de recycling van lithium-ionbatterijen, en tevens een verplicht percentage gerecyclede materialen bij productie.’
Lees het volledige artikel hieronder in de juni 2023-editie van Storage Magazine.
De juni 2024-editie van Solar Magazine is verschenen. Het tijdschrift bevat artikelen over de toekomst van de Nederlandse pv-markt, het potentieel van de directe lijn, balkonzonnepanelen en het verhogen van het zelfverbruik.