‘60 procent kleinzakelijke daken met zonnepanelen komt niet door inspectie’

Waarom stelden jullie de 12 geboden samen?
De Jong (Omega Energietechniek): ‘Door een poster op te hangen – bijvoorbeeld op het toilet, in het magazijn en de kantine – met daarop eenvoudige stelregels, kun je mensen onbewust beïnvloeden. Het zorgt ervoor dat installateurs het erover gaan hebben, dan hebben we al 50 procent van ons doel bereikt. Als ze het dan ook nog gaan toepassen… Moet je eens opletten wat er dan met de kwaliteit gebeurt.'

En dat is nodig?
Van der Meij (Solar Engineering): ‘Er gaat heel veel fout wat eigenlijk niet fout mag gaan, dat is geen geheim. Vele installateurs werken op de automatische piloot, doen wat ze is voorgedaan, wat ze denken dat moet gebeuren. Maar ben je je onbewust over het waarom, dan kun je niet inschatten wat er nodig is in een specifieke situatie – wat betreft ontwerp, installatie op het dak, werken in de meterkast... Er is dus sprake van een oneerlijke strijd.’

Met wie?
De Jong en Van der Meij: ‘De inspecteur. Die kent alle normen en zit doorgaans op een veel hoger niveau; overziet de details en het geheel. Dat leidt in heel veel gevallen tot opmerkingen of afkeuring bij inspectie. Volg je onze 12 geboden, dan elimineer je 95 procent van de fouten die kan worden gemaakt; zorg je voor een goede en veilige zonnestroominstallatie, maar verzeker je ook je eigen veiligheid.’

Dit gaat over projecten die scope12 gekeurd worden, zat het probleem niet juist bij zonnedaken op woningen van particulieren?
Van der Meij: ‘Bij grote projecten, op distributiecentra en dergelijke, zijn kwaliteit en veiligheid doorgaans geen issue. Er is ruimte, tijd en geld om die te verzekeren, en voldoende kennis bij de uitvoerende partijen. Bij kleinere daken, laten we zeggen vanaf 200 tot 1.000 zonnepanelen, is het anders.’

De Jong: ‘Wij zien jaarlijks ongeveer 3.000 installaties. Helaas komt zo’n 60 tot 70 procent niet probleemloos door de inspectie. Gelukkig gaan we echt de goede kant op, een paar jaar geleden was dat nog 90 procent.’

Hoe erg is dat?
Van der Meij: ‘Het eerste gebod is “werk altijd veilig”. Dat is een no-brainer, het geldt bijvoorbeeld ook voor mensen die dakpannen leggen of isoleren. Maar onze sector ligt onder een vergrootglas vanwege vele incidenten. Als er iets gebeurt, dan wordt dat breed uitgemeten. Wij spelen in de voorhoede van de energietransitie. Die is van groot belang. We moeten op alle fronten het goede voorbeeld geven, ook op het gebied van de kwaliteit van een installatie.’

Stem connectoren op elkaar af, kabels horen in een goot en niet op het dak, werk volgens de voorschriften van de fabrikant… De 12 geboden zijn vrij basaal.
De Jong: ‘Een tekort aan tijd, mensen, materialen… Onze sector kent vele uitdagingen. Installatiebedrijven willen het echt wel goed doen, denken ook dat ze dat doen, maar ervaren druk en zijn niet zelden onbewust onbekwaam. Dat zie je bijvoorbeeld bij bedrijven die overstappen van pv voor huishoudens naar zonnepanelen op bedrijfsdaken. Ze vallen opeens door de mand bij de inspecties. Je ziet ook bedrijven die zich juist op de residentiële markt gaan focussen om niet te maken te hebben met inspecties.’

En dat heeft gevolgen?
Van der Meij: ‘Een inspectie is als een apk-keuring, het is een momentopname. Je kunt wegkomen met wat opmerkingen, maar dat wil niet zeggen dat zich later geen problemen kunnen voordoen, bijvoorbeeld een verminderde opbrengst of uitval, terwijl 25 jaar maximaal zonnestroom opwekken natuurlijk het doel is. In het ergste geval – daarom eisen verzekeraars een Scope 12-inspectie – ontstaat brand met een enorme gevolgschade. Inspecteurs bepalen op basis van hun bevindingen wanneer een installatie opnieuw moet worden gekeurd op kritische punten, over 1, 3 of 5 jaar… Die inspecties kosten tijd en geld, en dat wil je voorkomen.’

Met die 12 geboden komen installateurs een heel eind, maar hoe zit het met die resterende 5 procent?
De Jong: ‘Die realiseer je niet met onze tips & tricks, maar met echt vakwerk en diepgaande kennis. Ieder project heeft unieke dimensies, bijvoorbeeld wat betreft de noodzakelijke ballast. Je kunt die calculeren met een tool, maar dan moet je wel exact de juiste data invoeren, indien relevant ook over gebouwen in de buurt bijvoorbeeld. Daarnaast kunnen bepaalde pvc-dakbedekkingen opbollen – het zogenaamde pillow of cushion-effect – waardoor winddruk onder de zonnepanelen kan ontstaan en de ballast vaak niet voldoende is.

Van der Meij: ‘En voeg je bijvoorbeeld vermogen van zonnepanelen toe aan een bestaande verdeler dan moet je weten dat je als installateur verantwoordelijk bent en als voldoende ter zake kundig wordt geacht. Er komt immers veel meer bij kijken dan alleen een automaat erbij plaatsen. De verdeler krijgt door elektrificatie steeds meer vermogen te verwerken waardoor de kans op overbelasting/verhitting enorm stijgt.’

De conclusie is?
Van der Meij: ‘Wil je het echt goed doen dan is er iemand met overzicht nodig, een helikopterview die het leggen van zonnepanelen overstijgt. Waar kijken we naar? Wat is de situatie op het dak, wat zijn de lokale condities waaronder de installatie moet functioneren, hoe zit het met het verbruiksprofiel, de elektrische installatie…? Hoe vertaal je dat allemaal in een gedegen ontwerp en zorg je dat het juist wordt uitgevoerd? Dat is voor veel bedrijven nog een stap te ver. Maar dat wil niet zeggen dat je de basis niet op orde kunt brengen. Dat is relatief eenvoudig, als je maar weet waarom je iets doet. Wij hopen dat de 12 geboden hieraan gaan bijdragen.’