De TKI Wind op Zee organiseerde eind vorig jaar in samenwerking met de TKI Urban Energy een open innovatie call voor onderzoek naar oplossingen voor de grootste uitdagingen voor offshore pv-installaties.
Offshore floating photovoltaics
Offshore floating photoVoltaics (ofpv) biedt volgens de topsector gigantische kansen voor de energietransitie en energieonafhankelijkheid van Nederland. Waar landschaarste en het volle elektriciteitsnet in het noorden en oosten van Nederland een belangrijke bottleneck zijn voor grondgebonden zonneparken, biedt de zee tussen de windmolens nog oneindig veel areaal.
Volgens de Roadmap Zon op Zee van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat zou grootschalige toepassing van ofpv op de Noordzee in de komende 10 tot 20 jaar mogelijk kunnen zijn. De markt loopt echter momenteel nog tegen uitdagingen aan, zoals kosten, de veeleisende maritieme omgeving en integratie in het energiesysteem. Zo zien we op de Nederlandse Noordzee soms zeer hoge golven waartegen de technologische innovaties opgewassen moeten zijn. Deze uitdagingen zijn opgenomen in het Meerjarig Missie-gedreven Innovatie Programma voor de energietransitie. De 3 winnende consortia gaan verder onderzoek naar drijvende zonneparken op zee uitvoeren. Het doel is dat de grootschalige toepassing hiermee dichterbij komt. De consortia die geld toegekend hebben gekregen, zijn SolarDuck en TNO met het project BOC; Deltares en Oceans of Energy met het project CeFlar; en MARIN en SolarDuck met het project WindForce.
BOC
Het eerste project dat subsidie toegekend krijgt, is Big Offshore Coupling (BOC); ingediend door SolarDuck in samenwerking met TNO. SolarDuck heeft onlangs het eerste ofpv-prototype succesvol in gebruik genomen. Grotere systemen van meer dan 10 megawattpiek zijn echter het doel en hiervoor is een upgrade van de gebruikte verbindingen nodig om de hoge golven en harde wind het hoofd te bieden. Voldoende flexibiliteit en tegelijkertijd een hoge vereiste sterkte zijn sleutelelementen en het combineren van deze, normaal gesproken tegenstrijdige, eisen vraagt om innovatieve oplossingen.
TNO en SolarDuck gaan daarom in dit onderzoek samen een robuuste koppeling ontwikkelen die zowel verende als dempende eigenschappen heeft. Tijdens het onderzoek zullen op basis van ware grote testen bij TNO de veer/demperkarakteristieken worden bepaald onder diverse omstandigheden. Op basis hiervan zal de te ontwikkelen rekenmethode worden gevalideerd. De verwachting is dat dit zal resulteren in een significante vermindering van piekbelastingen en trillingsniveau. Dit kan ten goede komen aan het verlagen van de massa en kosten van de koppeling en constructie van ofpv-installaties.
CeFlar
Het tweede project – Cables in Floating Solar (CeFlar) – is ingediend door Oceans of Energy in samenwerking met Deltares.
In het project Cables in Floating Solar gaan Deltares en Oceans of Energy onderzoeken wat het effect is van golven en stroming op de elektriciteitskabels van een zonnepark in typische Noordzee-condities. De kabels die de elektriciteit van het drijvende zonnepark naar het transformatorstation brengen, moeten sterk en flexibel genoeg zijn om verschillende golf- en stromingscondities te doorstaan. In de Deltagoot, een bijna 300 meter lange golffaciliteit van Deltares, wordt een prototype kabel getest onder verschillende golf- en stromingscondities. Het onderzoek levert meer inzicht op over de krachten op de kabels. De resultaten kunnen vervolgens worden toegepast in theoretische concepten over het effect van Noordzee-condities op kabelinfrastructuur en vertaald in realistische oplossingen. Ook kunnen de resultaten worden gebruikt voor het optimaliseren van het ontwerp van kabelbeschermingssystemen.
WindForce
Wind Induced Dynamics of Floating OffshoRe solar (WindForce) is de naam van het laatste project dat is ingediend door SolarDuck in samenwerking met MARIN. Een groot deel van de zeegebieden zijn gevoelig voor combinaties van hoge windsnelheden en golven. Zo kan op de Noordzee een combinatie optreden van golven van 14 meter en windsnelheden van meer dan 32 meter per seconde. Aangezien drijvende offshorezonneparken bij voorkeur bestaan uit grote oppervlakten met een laag constructiegewicht – om zo de bijbehorende kosten te verlagen – is het inherent gevoelig voor windbelasting. De combinatie van de winddynamiek met golven en gekoppelde constructies staat op het huidige eindpunt van wat mogelijk is in moderne modelleringstechnieken.
Het innovatieproject wil die modelleringstechnieken en kennis over de verschijnselen van windgolf en lichtgewicht constructie-interactie naar een volgend niveau tillen. In een samenwerking doen MARIN en SolarDuck onderzoek naar de interactie tussen wind-, golf- en ofpv-systemen. Voor dit onderzoek zullen computational fluid dynamics (cfd)-simulaties worden gemaakt van de combinatie van golven, wind, verankering en gekoppelde platforms. De verkregen simulatieresultaten zullen worden gevalideerd met geïntegreerde wind- en golftesten in het golfbassin bij MARIN. Met hun onderzoek willen SolarDuck en MARIN Nederland verder positioneren als deskundig kenniscentrum, ontwikkelaar en uiteindelijk exporteur van ofpv. Bovendien zal het verbeterde begrip van de interactie met de windgolfstructuur helpen om kosten te besparen en een concurrentievoordeel te creëren voor alle ofpv-ontwikkelaars.
De juni 2024-editie van Solar Magazine is verschenen. Het tijdschrift bevat artikelen over de toekomst van de Nederlandse pv-markt, het potentieel van de directe lijn, balkonzonnepanelen en het verhogen van het zelfverbruik.