Persoons is de voorzitter van Belsolar, de branchevereniging van Vlaamse fabrikanten en importeurs van zonthermische systemen. Hij noemt zonneboilers de meest energetisch verantwoorde duurzame warmteoplossing. ‘Met slechts 50 kilowattuur aan stroom voor een klein pompje kan een huishouden jaarlijks al snel zo’n 2.000 tot 3.000 kilowattuur aan energie opwekken. Dat is gemiddeld voldoende voor 60 procent van het sanitaire warmteverbruik en eventueel zelfs een gedeeltelijke ondersteuning van de verwarming.’
Negatieve trend
De belangrijke potentiële bijdrage van zonneboilers aan de verduurzaming van het Vlaamse energiesysteem wordt onderstreept in het Vlaamse Energieplan 2025. Hierin wordt uitgegaan van een toename van energieopwek door zonthermische systemen van 200 gigawattuur in 2020 tot 233 gigawattuur in 2025.
‘Dat is dus een jaarlijkse stijging van zo’n 4 procent’, aldus Persoons. ‘In de realiteit is de ontwikkeling tegengesteld. Er is al tijden sprake van een structurele negatieve trend. De verkoopcijfers dalen jaarlijks met zo’n 25 tot 30 procent. 2021 was daarop geen uitzondering. Er werden zo’n 2.500 stuks verkocht; een kwart minder dan in 2020. Dat is uiteraard verontrustend, voor onze branche, maar ook voor de energietransitie in Vlaanderen.’
Kleine buur
Persoons noemt 3 hoofdoorzaken voor de dalende populariteit van de zonneboiler. Toen Belsolar 25 jaar geleden werd opgericht stond het opwekken van zonne-energie gelijk aan zonthermie. Inmiddels is het de kleine buur geworden van pv; zonnepanelen hebben de markt overgenomen. Daarnaast zet het Europese verduurzamingsbeleid in op een enorme elektrificatie, ook wat betreft verwarming. Dat werkt ook door in het Vlaamse beleid, wat een versnelde uitrol van de warmtepomp ten goede komt.
Marktvertrouwen
‘Bovendien heeft zonthermie in Vlaanderen niet de positieve naam die het verdient’, aldus Persoons. ‘Er werd in 2012 nog 100.000 vierkante meter aan zonnecollectoren geplaatst, nu is dat 20.000 vierkante meter. Dat heeft ook te maken met vertrouwen. Het installeren van zonthermische systemen is een specialisme; een goed systeem vergt kennis over en aandacht voor vele details. Er waren in het verleden vele technische issues. Dat ging ten koste van marktvertrouwen, ook onder de installateurs. Dat win je niet zomaar terug.’
Luid en duidelijk
Dat de zonneboiler een belangrijke plek heeft in een hernieuwbaar energiesysteem staat volgens Persoons ontegenzeggelijk vast. ‘Ieder huishouden kent zijn eigen optimale duurzame warmteoplossing en het toepassen van een zonneboiler is er daar ontegenzeggelijk een van.’
Hij ziet het vergroten van het bewustzijn over de voordelen van de zonneboiler onder burgers en installateurs daarom als prioriteit. ‘Een grootschalige publiekscampagne zou mooi zijn in dat kader, maar dat kan Belsolar zich niet veroorloven. Daarmee ligt de bal in de hoek van de overheid. Die erkent het belang van de zonneboiler in het Energieplan, en ook de premie op de aanschaf is prima. Maar zolang het daarbij blijft, verandert er weinig. De woorden van een minister kunnen een heel groot verschil maken. De overheid moet dus luid, duidelijk en structureel gaan wijzen op de zonneboiler als een interessante en serieuze verduurzamingstechnologie, net zoals ze dat bij pv en warmtepompen doet.’
De juni 2024-editie van Solar Magazine is verschenen. Het tijdschrift bevat artikelen over de toekomst van de Nederlandse pv-markt, het potentieel van de directe lijn, balkonzonnepanelen en het verhogen van het zelfverbruik.