Aurora Energy Research: ‘Subsidievrije zonne-energie op korte termijn niet realistisch’

Aurora Energy Research, in 2013 opgericht door hoogleraren aan de Universiteit van Oxford, is Europa’s grootste onderzoekbureau voor de elektriciteitsmarkt. Met behulp van een eigen model modelleert het bedrijf de energiemarkt en levert zo de benodigde informatie voor strategische beslissingen in de energietransitie. Het bedrijf dat onder meer vestigingen heeft in Amerika, Australië, Duitsland en Engeland, opent in 2022 nieuwe filialen in Parijs, Milaan en Stockholm. Westbroek is 1 van de 4 Nederlanders onder de ruim 200 medewerkers die Aurora telt.

Cap
Logischerwijs concentreert haar werk zich op de Nederlandse energiemarkt. ‘Met behulp van ons model hebben we afgelopen voorjaar het onderzoeksrapport “Decarbonising the Dutch power sector” opgesteld over de ontwikkeling van de Nederlandse elektriciteitsmarkt en de routes die er zijn om in 2050 over een CO2-neutrale stroomvoorziening te beschikken’, opent Westbroek het gesprek.

De belangrijkste conclusie? Het na 2025 continueren van de subsidie voor wind en zon op land is goedkoper dan ermee stoppen. De studie staat weer volop in de belangstelling nu staatssecretaris Yeşilgöz-Zegerius heeft bekendgemaakt dat het in het Klimaatakkoord voor de subsidieregeling SDE++ vastgelegde plafond van 35 terawattuur hernieuwbare elektriciteit op land al in 2022 of 2023 wordt gehaald. Wordt die cap niet verhoogd door een volgend kabinet, dan stopt het ministerie van Economische Zaken en Klimaat met het subsidiëren van windmolens en zonneparken op land, alsook zonnedaken met een vermogen groter dan 15 kilowattpiek.

Imagokwestie
‘Zelfs als de subsidie voor zonne-energie pas in 2025 stopt, wordt het lastig om direct in het kalenderjaar 2026 subsidievrije zonneparken te bouwen’, stelt Westbroek. ‘Uit ons centrale scenario blijkt dat het waarschijnlijker is om vanaf de vroege jaren ’30 met behulp van stroomafnameovereenkomsten (ppa’s) subsidievrije zonneparken te ontwikkelen en bouwen. En ja, voor sommige grote energiebedrijven kan dat moment al eerder aanbreken, maar daar speelt prestige ook een rol. Zij kiezen in dat geval doelbewust voor een iets lager rendement, maar dat is een rendement waarmee kleinere marktpartijen niet uit de voeten kunnen. Het eerlijke antwoord is dat subsidievrije zonne-energie op korte termijn niet realistisch is. Vattenfall kondigde aan in Almere het eerste subsidievrije zonnepark van Nederland te willen bouwen. Omdat het gaat om een tender op rijksgrond, is de slagingskans van dat project hoog'. Wel geeft ze toe dat subsidievrije zonneparken vooralsnog een uitzondering zullen blijven. 

Voor zon-op-dak acht Westbroek het overigens niet ondenkbaar dat projecten al enkele jaren eerder zonder subsidie gerealiseerd kunnen worden. ‘De redenen om zonnepanelen te installeren op het dak van je huis of bedrijf zijn ook divers. Kopieergedrag, peer pressure en druk vanuit de maatschappij om te verduurzamen, zijn daar voorbeelden van. Voor veel bedrijven is de aanschaf van zonnepanelen ook een imagokwestie. Ze willen als koploper gezien worden.’

Verscherpt of herzien
‘Welk besluit het nieuwe kabinet straks ook neemt over de subsidiëring van wind- en zonne-energie via de SDE++, de klimaatdoelen kunnen behaald worden’, vervolgt Westbroek. ‘Het behalen van net zero in 2050 – geen CO2-uitstoot dus – is niet afhankelijk van de cap in de SDE++. De 2 scenario’s die we hebben opgesteld – Enhanced Policy (verscherpt beleid) en Revised Policy (herzien beleid) – leiden wel tot een ander kostenplaatje. In het Revised Policy-scenario zorgt een groter gebruik van wind- en zonne-energie voor een vermindering van de cumulatieve CO2-uitstoot met maximaal 12 procent tegen 2050. Nog belangrijker: bij dat scenario bespaart Nederland jaarlijks zo’n 3 miljard euro aan systeemkosten, wat de totale kosten met 18 procent zou verlagen in vergelijking met het Enhanced Policy-scenario.’

Toch zouden er volgens Westbroek aan de keuze voor het tweede scenario ook nadelen kleven. ‘De kosten voor productie van waterstof zijn weliswaar lager doordat er meer goedkope stroom uit wind en zon beschikbaar is, maar diezelfde grote hoeveelheid hernieuwbare energie leidt tot kannibalisatie van de stroomprijs. En een lagere opbrengst voor stroom afkomstig van windmolens en zonnepanelen maakt de financiering van deze assets duurder. Het leidt tot een rate of return waar een marktpartij niet echt blij van wordt…’

Lees hier het volledige artikel ‘Subsidievrije zonne-energie op korte termijn niet realistisch’ in de december 2021-editie van Solar Magazine.