Airbus ontwikkelt Sparkwing: nieuwe generatie Nederlandse zonnepanelen voor satellieten in de ruimte

Sparkwing zal zijn eerste toepassing vinden op een kleine aardobservatiesatelliet van Aerospacelab. Het contract tussen het bedrijf en Airbus Defense and Space is afgelopen maand getekend.

Formaat wasmachine
Ondertussen wordt met financiële steun van het Netherlands Space Office (NSO) – een ruimtevaartorganisatie die in opdracht van de overheid het Nederlandse ruimtevaartprogramma ontwikkelt en uitvoert – door Airbus de komende jaren de laatste hand gelegd aan de nieuwe generatie ruimtezonnepanelen.

Sparkwing biedt een catalogus van zonnepanelen voor zogenaamde smallsats, satellieten met het formaat van een wasmachine die grofweg tussen de 100 en 500 kilo wegen. De catalogus bestaat uit meer dan 30 verschillende zonnepaneelformaten voor satellietvleugels met 1, 2 of 3 zonnepanelen per vleugel. Per satelliet goed voor 100 tot maximaal 2.000 wattpiek aan vermogen.

Online te bestellen
Gestandaardiseerde, commerciële zonnepanelen voor smallsats die online besteld kunnen worden en die binnen enkele maanden leverbaar zijn. Het is een wereldwijde primeur en een disruptief businessmodel, zegt Marloes van Put, programmamanager van Sparkwing: ‘We hebben naam gemaakt met het ontwikkelen van zonnepanelen op maat voor specifieke satellietmissies. Maar nu draaien we het ook om: met Sparkwing bieden we een aantal standaardconfiguraties die de klant vervolgens kan integreren in zijn satellietontwerp.’

De Leidse vestiging van Airbus heeft al 40 jaar ervaring met het ontwerpen van zonnepanelen. Toch stond het bij de ontwikkeling van de Sparkwing-catalogus voor een aantal technologische uitdagingen. De zonnepanelen moesten eenvoudiger zijn dan hun voorgangers en het ontwerp moest worden versimpeld om grootschalige productie mogelijk te maken. Ze zijn dunner, hebben kleinere mechanieken en ze functioneren zónder dempings- en synchronisatiesysteem bij het uitvouwen in de ruimte. Dit allemaal om de kosten zo laag mogelijk te houden – wat belangrijk is in de markt voor kleine satellieten.

Duizenden satellieten
Om al deze innovaties mogelijk te maken, deed Airbus in 2019 via het NSO een beroep op het ESA ARTES-programma. Een programma dat speciaal bedoeld is voor de ontwikkeling van innovatieve technologie ten behoeve van commerciële ruimtevaarttoepassingen. Bert Meijvogel van het NSO: ‘Met de ARTES-financiering helpen we Nederlandse bedrijven die een risico durven te nemen bij het ontwikkelen van nieuwe, kansrijke technologie. Slaagt die ontwikkeling, dan is dat niet alleen goed voor het bedrijf in kwestie, maar ook voor een heel ecosysteem van vaak Nederlandse toeleveranciers.’

Aerospacelab is de eerste klant van Sparkwing, maar de verwachting is dat er vele zullen volgen. Van Put: ‘Onderzoek van Euroconsult voorspelt dat de komende 10 jaar enkele duizenden satellieten gelanceerd worden die gevoed kunnen worden door Sparkwings. En wie weet, zijn er in de toekomst zelfs mogelijkheden om megaconstellaties te voorzien van onze panelen. Dan heb je het niet meer over tientallen, maar over honderden satellieten met deze nieuwe, Nederlandse zonnepanelen.’