Projectontwikkelaars willen einde aan vertraging uitrol zonne-energie door gebrekkige netcapaciteit

Ze doen de oproep in aanloop naar de elfde editie van The Solar Future NL conferentie op 13 juni in Utrecht. ‘Alleen in Friesland verwachten we op termijn een vertwintigvoudiging van de hoeveelheid zonne-energie. Dat vraagt om de nodige uitbreidingen van kabels en schakelstations. Daarnaast zijn ook slimme oplossingen van belang, want met alleen extra koperdraden wordt het geen haalbare klus. Daarvoor hebben we in Nederland ook niet genoeg technici’, aldus woordvoerder Jelle Wills van netbeheerder Liander.

Wegversperring die zonne-energie vertraagt
Chint Solar/Astronergy Nederland, dat meer dan 15 grote zonneparken aan het ontwikkelen is, met name in de noordelijke provincies, heeft veel last van de congestie op het net. ‘De capaciteitsproblemen vormen een wegversperring die de hele ontwikkeling van zonne-energie in Nederland vertraagt’, zegt Head of Business Development Europe Bernardo Silvestre. ‘Vroeger hoefden we ons alleen te richten op een geschikte locatie, een SDE+-subsidie en een vergunning, maar sinds een half jaar is de capaciteit van het net een steeds groter probleem geworden.’

Hierdoor zijn al 4 projecten van de ontwikkelaar vertraagd. Het probleem dwingt Chint Solar/Astronergy Nederland om geschikte locaties te zoeken in andere provincies, zoals Noord-Holland en Gelderland, waar nog wel genoeg netcapaciteit is. Volgens Silvestre moet de regering nieuwe wetten opstellen waarmee netbeheerders het net sneller kunnen uitbreiden.

Aanpassing wet- en regelgeving
Tot die tijd zouden netbeheerders de reservecapaciteit van het net moeten kunnen gebruiken, stellen alle partijen. Silvestre: ‘Je zou deze reservecapaciteit tijdelijk in kunnen zetten als een buffer totdat de uitbreiding van het net klaar is. Ik denk niet dat de veiligheid van het net hierdoor in gevaar komt, vooral omdat zonneparken niet continu 24/7 stroom leveren zoals kolen- en gascentrales.’

Ook netbeheerder Liander ziet dit als de meest veelbelovende oplossing voor de korte termijn. ‘Daarmee is snel extra capaciteit te creëren. Dat vraagt echter om aanpassing van wet- en regelgeving. Daarover zijn we als netbeheerders in gesprek met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat’, aldus Wils.

Blindstroom
DNV GL presenteert tijdens The Solar Future NL een andere slimme oplossing om de capaciteit van het net te vergroten. Marcel Eijgelaar van DNV GL toont de resultaten van het TKI-project ‘Power Quality in Control’ dat het bedrijf samen met Synergie Consulting, Liander, de TU Eindhoven en Kenter uitvoerde. Daarbij werden omvormers van zonneparken zó geprogrammeerd dat ze voorkomen dat de spanning in het net te hoog wordt als er meer elektriciteit doorheen stroomt. Dat doen ze door ‘onbruikbare’ blindstroom van het net te halen of te injecteren. Dit heet autonome stroomregulering.’ Bij een pilot bij een zonnepark in Friesland bleek dat er hierdoor op deze specifieke locatie dubbel zoveel aan zonne-energie gebouwd kan worden’, vertelt Eijgelaar.

Te weinig personeel
Chint Solar/Astronergy Nederland stelt dat netbeheerders vaak te weinig personeel hebben om alle aanvragen in behandeling te nemen, wat ook tot vertraging leidt. Daarom zou de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) volgens het bedrijf uitstel moeten geven als een project met SDE+-subsidie niet binnen de termijn van 3 jaar is gerealiseerd. Chint Solar/Astronergy Nederland is bereid zelf de infrastructuur en aansluitingen met het hoogspanningsnet aan te leggen, als daarmee een aantal parken tegelijk op het net aangesloten kunnen worden. ‘Wij kunnen deze taak en samenhangende kosten overnemen van de netbeheerder als er genoeg vertrouwen is dat we onze SDE+-subsidie niet verliezen vanwege vertraging in de realisatiefase’, stelt Silvestre. ‘Dit is precies wat we hebben gedaan bij ons project Midden-Groningen van 103 megawattpiek dat nu in aanbouw is en dat we aansluiten op het hoogspanningsnet van 110 kilovolt van TenneT.’